İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/273 K.2020/132

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/273 Esas

KARAR NO: 2020/132

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/03/2018

KARAR TARİHİ: 13/02/2020

DAVA

Davacı vekili Mahkememize sunduğu -- havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; ----------- tarihinde davalıların sürücüsü işleteni ve trafik sigortacısı oldukları ------------ plakalı aracın davacının park halindeki -------- otomobiline çarparak hasar verdiğini, davalı sürücü ...' un kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğu,----- yapılan ekspertiz ile --- tutarında hasar olduğunun tespit edildiği ve -------- ekspertiz bedeli ödendiği, davalılara başvurulmasına rağmen hasarın ödenmediğini beyanla davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili Mahkememize sunduğu -------------- havale tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle: davalı taraflarca huzurdaki davanın görülmekte olduğu mahkemenin yetkisine yöneltilen yetki itirazı talebinin haksız olduğunu, davalı tarafından ileri sürülen ve kazaya karışan --------- plakalı aracın sigorta teminatı altında bulunduğu gerekçesiyle hukuki sorumluluğun bulunmadığı yönündeki iddianın haksız olduğu beyanla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili ----------- tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ----------- vekili Mahkememize sunduğu ------------ havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: dosyanın ehil bilirkişiye tevdi edilerek tarafların kusur durumuna ilişkin rapor alınması gerektiğini, ayrıca davacıya ait araçta meydana gelen hasarın ekspertiz raporu ile uyumlu olup olmadığının tespitinin gerektiğini, sorumluluğun poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, ekspertiz ücretinin ise poliçe teminatı dışında olduğunu ve talep edilen ekspertiz ücretinin fahiş olduğunu, talep edilen tazminat alacağına yasal faiz uygulanmasını gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı -------- vekili Mahkememize sunduğu ---- havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: trafik kazasına karışan --- plakalı aracın --------- tarihinde akdedilen kira sözleşmesi ile ----------- tarihinden başlamak üzere ---- süreyle kiralandığını, sözleşmenin 7.4 maddesine göre kiralanan aracın 3. Kişilere vereceği zararlardan sigorta kapsamında ödenen tazminat kadar sorumluluktan muaf olunacağının kararlaştırıldığını, ayrıca aracın trafik sigortası teminatı altında olduğunu, tek taraflı kusur değerlendirmesini kabul etmediklerini, talep edilen maddi zararın fahiş olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ------- Mahkememize sunduğu --- havale tarihli dilekçesinde özetle; davacının -------------- plakalı aracının kusurlu park edilmesi nedeniyle kazanın meydana geldiğini, aracın uzun dönemde araç kiralama sözleşmesi ile kiralanmış olduğunu ve --------- bulunduğunu, tek taraflı kusur değerlendirmesini kabul etmediklerini, ayrıca talep edilen maddi zararın fahiş olduğunu, uzman bilirkişi aracılığıyla kusur derecelerinin ve gerçek zararın tespitinin yapılmasını gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ------------- tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar -----------vekili hüküm duruşmasına katılmamıştır.

Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davaya konu trafik kazası nedeniyle tarafların kusur durumları, davalıların zararı tazmin yükümlüsü olup olmadıkları, talep edilen eksper giderinin makul olup olmadığı ve mahkememizin yetkisi noktasındadır.

Davanın Hukuki Niteliği: Dava, hasar bedeli tazminatı(maddi tazminat) davasıdır.

Davanın Hukuki Sebebi: Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)'nun 49. Maddesindeki "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemedir.

DELİLLER

Celp ve tetkik olunan ---------- tarihli maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına göre;------------sevk ve idaresindeki --------- plakalı araç ile park halinde bulunan ----------plakalı otomobile çarpması sonucu kaza meydana geldiği anlaşılmıştır.

Dosyada mübrez ---------- tarihinde------tarafından tanzim edilen --------------- tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının------------------ plakalı araç, poliçe limitinin ise ----------- TL ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.

Celp ve tetkik edilen uzun dönemli araç kiralama sözleşmesi incelendiğinde; ---- plakalı aracın ------------- tarihli kiralama sözleşmesine istinaden------- tarihinden başlamak üzere-------------------kiralandığı ve aracın araç teslim tutanağı ile ---------- tarihinde kooperatife teslim edildiği anlaşılmıştır.

Makine Mühendisi bilirkişi -------- havale tarihli raporunda özetle.

Davalı sürücü ------- yönetimindeki ------- plakalı otomobili ile seyrederken hızını aracının teknik özelliklerine, yol ve trafik şartlarına göre ayarlamayarak otoparktaki ----------------plakalı otomobile çarptığı için Karayolları Trafik Kanunun 52/b- 84/l ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 101/b-157/a/12 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği, kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 oranında kusurlu olduğu, davacı----------- plakalı otomobili otoparkta normal park halindeyken -------------plakalı otomobilin çarpması sonucu kazaya karıştığı için kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı,

davalı ...' nin Karayolları Trafik Kanununun 3 maddesi gereğince işleteni olduğu ------- plakalı otomobilin 85/1-5 maddesi gereğince sürücüsü -------------------- kusurundan kendi kusuru gibi ve kusuru nedeniyle oluşan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu,

davaya konu araca ilişkin hasar tutarının ----- şartlarında ------ dahi-------------- bedelinin------------------ şartlarında -------------- ücret tarifesine göre hesaplanan ekspertiz ücretinin ------------- olduğu ancak ---------------------------maddeleri gereğince ---------- oluşturduğu --------sisteminden atanmayan eksper ücretlerinin teminat içinde olmadığı için ekspertiz bedeli talep edilemeyeceği, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, Haksız fiiller,

madde 34 gereğince kaza ------------- meydana geldiği için ------------ uygulanması ve ---- şartlarında hasar tutarının ve ekspertiz ücretinin belirlenmesi gerektiği,--- nin ------------ poliçesiyle kazaya karışan ----------------- tarihleri arasında kazanın meydana geldiği ------------- tarihini de kapsayacak şekilde sigorta teminatı altında ve kaza tarihinde maddi teminat limitinin araç başına -------- TL olduğu,----------------------- maddesi gereğince mağdur aracın hasar tutarının gerçek zarar ve sigorta teminatı altında olduğu, ---------------- sisteminden atanmayan ----------- teminat içinde olmadığı,

sigortalı------ plakalı araç ticari ve işleteni tacir olduğu için -------------kaza tarihi------------ tarihi itibarı ile avans faizi talep edilebileceği, tazminata konu -------------- plakalı otomobilin kazaya karışması nedeniyle hasar tutarı karşılığı --------- TL tazminatın -------- kaza tarihi --------- tarihi itibarı ile ---------------- tarihi itibarı ile avans faizi ile müştereken ve müteselsilen talep edilebileceğini beyan ve Rapor etmiştir.

Makine Mühendisi bilirkişi ----------- havale tarihli ek raporunda özetle; davalı sürücü----------------- plakalı otomobili ile seyrederken hızını aracının teknik özelliklerine, yol ve trafik şartlarına göre ayarlamayarak otoparktaki --------------plakalı otomobile çarptığı için Karayolları Trafik Kanunun 52/b- 84/l ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 101/b-157/a/12 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği, kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 oranında kusurlu olduğu,

davacı----------------- otomobili otoparkta normal park halindeyken --------- plakalı otomobilin çarpması sonucu kazaya karıştığı için kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı, davalı ...' nin Karayolları Trafik Kanununun 3 maddesi gereğince işleteni olduğu -------------plakalı otomobilin 85/1-5 maddesi gereğince sürücüsü --------------- kusurundan kendi kusuru gibi ve kusuru nedeniyle oluşan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu,

davaya konu aracın ------ şartlarında hasar tutarının --------- karşılığı kaza tarihi ------- itibariyle ---------------şartlarında ekspertiz bedelinin ------ karşılığı dava tarihi ------------------ hazırladığı çok abartılı,

yanlış ve teknik yönden değeri olmayan ekspertiz bedelinin ödenmemesinin mahkenin takdirinde olduğu,---- nin --------------- poliçesiyle kazaya karışan -------- plakalı otomobilin------------- arasında kazanın meydana geldiği ------- tarihini de kapsayacak şekilde sigorta teminatı altında ve kaza tarihinde maddi teminat limitinin araç başına -------------------------- gereğince mağdur aracın hasar tutarının gerçek zarar ve sigorta teminatı altında olduğu,

sigortalı -------- plakalı araç ticari ve işleteni tacir olduğu için ----------------tarihi itibarı ile avans faizi talep edilebileceği, ----------------- maddeleri gereğince temerrüt tarihi ---------- tarihi itibarı ile avans faizi talep edebileceği, tazminata konu ------------ plakalı otomobilin kazaya karışması nedeniyle hasar tutarı karşılığı ---- TL tazminatın ---------------- tarihi itibar--------------- tarihi itibarı ile avans faizi ile müştereken ve müteselsilen talep edilebileceğini beyan ve rapor etmiştir.

Makine Mühendisi bilirkişi ----------- havale tarihli raporunda özetle; dava konusu park halindeki aracın olayda etkenliğinin bulunmadığı, davalı şirkete sigortalı araç sürücüsü davalı -------------- %100 oranında kusurlu olduğu, -------- plaka sayılı aracın davalı-------------- tarihleri arasında geçerli olmak üzere -------------- bulunduğu,

hasar tespiti ile ilgili------------------------------ tarih ve ------ fatura tarihindeki -------göre--- dava tarihindeki-------------------- bedelli belge fatura bulunduğu anlaşılmakla, ekspertiz ücreti ile ilgili takdirin mahkemede olduğunu, dava konusu-------------------- model araçta meydana gelen toplam hasar tutarının yurt dışı tamir ve rayiç bedelleri dikkate alındığında serbest piyasa koşullarında kaza tarihi itibarı ile--------------------------- olabileceğini beyan ve rapor etmiştir.

Bilirkişi raporları ve ek rapor taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler(TBK m. 51).

UYGULANACAK MEVZUAT

----------------------- kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında ------------ sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır(KTK m. 90).

------------- yayımlanarak------ tarihinde yürürlüğe giren --------- --------- ----yayımlanarak yayım tarihinde yürürlüğe giren ---------------------. Maddesi ile eklenen ve ------- tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenen "genel şartların uygulanacağı sözleşmeler" başlıklı C.11. Maddesi "Bu Genel Şartlar yürürlük tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanır." şeklindedir.

Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan----------------- tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır-----------------------

Kaza tarihinin ve sigorta poliçe tarihinin genel şartlarının yürürlüğe girdiği ------ tarihinden sonra olması dikkate alındığında, açılan davalar ----------------------------- uyarınca değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekir-------------------

SORUMLULUK VE SİGORTA TEMİNATI

Müteselsil Sorumluluk TBK'nın 61. Maddesine göre; birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır. Aynı şekilde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 88. Maddesine göre de bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur. İşletenin Sorumluluğu

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 85. Maddesi. "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." şeklindedir.

Ancak, işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.

Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir.(KTK Madde 86)

İşleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.(KTK Madde 3)

Sigortanın Sorumluluğu

Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.(KTK Madde 97)

Sigorta şirketinin sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitlerle sınırlıdır.(KTK Madde:93)

Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez(KTK Madde:95/1).

TEMERRÜT VE FAİZ

Sürücü ve araç maliki, haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşmüş olur.(TBK Madde: 117/2)

Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.(KTK Madde 99)

3095 sayılı yasanın 2. Maddesine göre; Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için aynı Kanunun 1. maddesinde belirlenen orana göre(yasal faiz) temerrüt faizi ödemeye mecburdur.

--------- önceki yılın ------------ kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise, arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Söz konusu avans faiz oranı, ------------- önceki yılın --------- uygulanan avans faiz oranından beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur(3095 s.y. M. 2/2).

Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan/sunulan deliller, Davacı----------------------tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; --------- tarihinde davalı ------ sevk ve idaresindeki---------- plakalı araç ile park halinde bulunan davacı------------- plakalı otomobile çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ------------------ % 100 oranında kusurlu olduğu,

davacı tarafa atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığı, ----------------poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin de taraf olması nedeni ile poliçe tarihi itibariyle ------- tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartların uygulanması gerektiği, bu doğrultudu hazırlanan gerekçeli, denetime elverişli ve somut olaya uygun olması nedeniyle hükme esas alınan -------------tarihli bilirkişi raporuna göre davacının -------------------- hasar bedeli zararının bulunduğu,

------------- ikamet eden ve geçici olarak getirdiği aracı -------- trafik kazası sonucunda hasara uğrayan davacının, aracının onarımını ------- yapması konusunda zorlanamayacağı, araç malikinin, aracını ------------ veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahip olduğu,

araç sahibinin bu seçimlik hakkını ikamet ettiği ülkede tamir ettirme yönünde kullanması durumunda, yurt dışı tamirine ilişkin gerçek hasar bedelinin tespit edilerek bu bedelin Türk Lirası karşılığının tazminine karar verilmesi gerektiği-----------------------TTK' nın 99. Maddesi de değerlendirildiğinde davacı tarafın hasar bedelinin döviz cinsinden tazminine ilişkin talebin yerinde olmadığı, bu kapsamda zararın haksız fiil tarihi itibarıyla doğmuş olması ve bu tarih itibarı ile zararın tespitinin gerekmesi karşısında davacı zararının------------ alacağının bulunduğu,

buna karşın davacı tarafça --------- tarihinde henüz sigorta şirketine başvuru yapmadan eksper incelemesi yaptırmış olması karşısında eksper ücretine ilişkin masrafın oluşmasında davalı tarafın kusurunun bulunmaması nedeniyle yargılama masrafı olarak değerlendirilecek eksper ücretinden davalı tarafın sorumluluğunun bulunmadığı,

bu masrafın davacı üzerinde bırakılması gerektiği, davalı sürücü'nün davacı tarafın zararından haksız fiil hükümlerine göre, -------plakalı aracı kaza tarihini kapsar şekilde ------------------------- şirketinin davacı tarafın zararından kaza tarihindeki poliçe limitleri içinde kalmak kaydıyla KTK'nın 97. Maddesine göre, davalı işleten'in ise davacı tarafın zararından,

sürücü kusuru ve araçtaki bir bozukluğun birlikte kazaya neden olmuş olmaları ve kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini iddia ve ispat edilmediğinden KTK 85/1-4 ve 86. maddelerine göre işleten olarak kusursuz sorumluluk esaslarına göre müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, davalı tarafın kazaya karışan aracının ticari araç olduğu,

bir tacirin borçlarının ticari olmasının asıl olması(TTK 19/1) karşısında davaya konu tazminata davalı kooperatif ve davalı ... şirketi yönünden ticari ------------ uygulanması gerektiği, ancak davalı sürücünün tacir olmaması nedeni ile onun yönünden tazminat alacağına yasal faiz uygulanması gerektiği, davalı sürücü ---------------- işleten davalı kooperatif yönünden temerrütün haksız fiil tarihi itibari ile gerçekleştiği, davacı tarafından sigorta şirketine ------ tarihinde başvuru yapıldığı,

başvurudan itibaren ---- günü sonrası olan --------- temerrüdün oluştuğu sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.