İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/703 K.2024/178

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/703 Esas

KARAR NO: 2024/178

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 21/09/2022

KARAR TARİHİ: 21/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 21.09.2022 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında------- ili, ------- ilçesi, ------- köyü,------- pafta, ------- ada------ parsel-------- blokta kain;---------- bağımsız bölüm numaralı sekiz adet dairenin satışına ilişkin ---------Noterliği kanalıyla 18.08.2015 tarihli;

--------- yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Ön Ödemeli Konut Satış Vaadi Sözleşmeleri imzalandığını, müvekkilinin sözleşmelerden kaynaklı tüm borç ve yükümlülüklerini eksiksiz ve süresinde yerine getirdiğini, kullandığı banka kredi borçlarını kapattığını, tapularını aldığını ve daireleri üzerinde ipotekleri kaldırdığını, sözleşme uyarınca dairelerin teslim tarihinin 30.07.2016 olarak kararlaştırıldığını, yine sözleşme uyarınca dairelerin belirtilen sürede teslim edilmemesi halinde geciken her ay için alıcıya bölge rayiç kira bedeli üzerinden aylık kira ödemesi yapılmasının taahhüt edildiğini,

ancak dairelerde imalat eksiklikleri bulunması nedeniyle bugün kadar dairelerin teslimatının yapılmadığını, bu nedenle müvekkili tarafından davalı şirket ile --------Müdürlüğü’ne ihtarnameler gönderilerek sözleşmenin 12.3 maddesi uyarınca fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her daire için aylık 2.000,00 TL olmak üzere 8 daire için aylık 16.000,00 TL’nin 01.08.2016 tarihinden itibaren dairelerin teslim edileceği tarihe kadar ödenmesinin talep edildiğini,

ancak ihtarnamelere herhangi bir cevap verilmediği gibi kira ödemelerinin de yapılmadığını,------- Esas sayılı dosyasında 30.07.2016 tarihinden dava tarihi olan 06.08.2018 tarihine kadar geçen dönem için müvekkilinin 462.028,80 TL zararının 01.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verildiğini, verilen kararın davalı tarafından istinaf edilmeyerek kesinleştiğini, dava konusu dairelerin dava tarihi itibariyle getirebileceği kira bedeli tam olarak belli olmadığından,

bilirkişi tespiti sonucu taleplerini arttırma hakları saklı kalmak kaydıyla, dava konusu -------- ve -------- nolu daireler için aylık 3.500,00 TL; -------- nolu daireler için aylık 2.000,00 TL kira bedeli olmak üzere toplam 8 daire için aylık 22.000,00 TL’nin karara çıkan ilk dava tarihi olan 06.08.2018 tarihinden işbu dava tarihi olan 21.09.2022 tarihine kadar toplam 49 ay 15 günlük süre için 1.089.000,00 TL alacağın temerrüt tarihi olan 01.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesi davalı şirkete 10.10.2022 tarihinde tebliğ olunmuş, usulüne uygun yapılan tebligata rağmen davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.Davacı vekilin bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesini özetle.

Bilirkişi raporunda dairelerin getirebileceği aylık ecrimisil bedeli gerçekçi olmaktan uzak ve son derece düşük tespit edildiğini, bu nedenle Bilirkişi Raporuna İtiraz ettiklerini, yeni bir heyetten rapor alınmasını, talebin kabul edilmemesi halinde ek rapor alınmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesini özetle; takdir edilen kiranın fahiş olduğunu, müvekkilinin kusurundan kaynaklanan gecikmenin söz konusu olmadığını, belirtilen durumlar nedeniyle taşınmazın tesliminde yaşanan gecikmeden dolayı müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, hesaplanan kira bedeline faiz hesaplanmasının doğru olmadığını beyan etmiştir. Davacı vekilinin talep artırım dilekçesini özetle.

Davanın 1.089,00 TL ile belirsiz alacak davası olarak açıldığını, bilirkişi raporu doğrultusunda işleyecek yasal faizi ile birlikte 1.675,776,74 TL alacağın davalıdan tahsilini, vekalet ücreti ve yargılama giderinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller değerlendirildiğinde. Dava, davacının sözleşmede kararlaştırılan sürede dairelerin teslim edilmemesi sebebiyle kira kaybının tahsili istemine ilişkindir. İspat yükü, ilk önce kural olarak davacıya düşer; davacı davasını dayandırdığı vakıaları (olguları) ispat etmelidir.

Türk Medeni Kanunu'nun 6.maddesi hükmü uyarınca; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlüdür. İleri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimsenin, iddia ettiği olayı kanıtlaması gerekir.

(HMK m.190) Bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrar ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin yapıldıkları zamanki miktar veya değeri kanunda öngörülen sınırı geçtiği takdirde senetle ispatlanması gerekir. (HMK m. 200/1. HUMK m. 288) Hukuki işlemin miktar ve değerinin HMK m. 200/1'deki sınırı geçip geçmediği, hukuki işlemin yapıldığı zamanki durumuna göre belirlenir.

Somut olayda ana uyuşmazlığın satın dairelerin sürelerin teslim edilmemesi sebebiyle kira kaybının tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasında akdedilen satış sözleşmesi uyarınca davaya konu dairelerin 30/07/2016 tarihine kadar tamamlanarak davacıya teslim edilmesinin kararlaştırıldığı davalının dava tarihi itibarı ile konu dairelerin tamamlandığına ve davacıya teslim edildiğine ilişkinin herhangi bir teslim tutanağı sunmadığı, bu nedenle davaya konu dairelerin satış sözleşmesinde öngörülen zamanda teslim edilmediği ve davacı yönünden, satış sözleşmesinin ilgili hükmü gereğince kira tazminat hakkının doğduğu,

davalı tarafça inşaat yapımı sırasında alt yüklenici şirketlerde yaşanan ölümlü iş kazalarını ve 15 Temmuz 2016 tarihinde Ülkemizde yaşanan menfur darbe girişimi olayını olağan üstü durum olarak dayanak göstererek, bahse konu dönemlerin mücbir sebep olarak kabul edilmesi gerektiğini beyan etmekte olup ölümcül kazaların sayısına, vuku bulduğu tarihe, kazalar nedeniyle işin ne sürede kesintiye uğradığına, kaza nedeniyle idarece işin durdurulup durdurulmadığına, durduruldu ise ne kadarlık bir süre için durdurulduğuna,

davaya konu inşaatta ‘’ifada imkansızlık’’ durumunun oluştuğuna ilişkin herhangi bir bilgi/belge sunulmamakta olup davalının basiretli bir tacir olarak inşaatın yapımı sırasında gecikmeleri öngörmesi gerektiği, ülkemizde meydana gelen --------- darbe girişimi nedeniyle inşaat sektöründe herhangi bir kısıtlamaya gidilmediği gibi bahse konu dönem, Yüksek Mahkeme kararlarında mücbir sebep olarak kabul edilmemektedir.

Satış sözleşmesine konu 8 adet dairenin; sözleşme hükümlerine göre, 30/07/2016 tarihinde tamamlanarak davacı yana teslim edilmesinin kararlaştırılmış olması, dairelerin dava tarihi olan 21/09/2022 tarihi itibarı ile halen teslim edilmemiş olduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu dairelerin tesliminde gecikme ile ilgili 06/08/2018 tarihinden dava tarihi 21/09/2022 tarihine kadar oluşan 4 yıl, 1 ay, 15 gün gecikme nedeniyle.

TÜFE Yıllık ortalama endeksleri artış oranları üzerinden davacı yana ödenebilecek kira bedelleri toplam tutarı: 1.437.045,09 TL, bahse konu dönemle ilgili toplam yasal faiz tutarı: 238.731,65 TL olmak üzere davacıya ödenebilecek toplam bedel: 1.675.776,74 TL olarak bilirkişi heyetince tespit edilmiştir.

Mahkememizce yukarıdaki değerlendirmeler doğrultusunda dosya üzerinde bilirkişi incelemeleri yaptırılmış, bilirkişi raporunda deliller değerlendirerek hesaplama yapmış, son bilirkişi heyetinin yaptığı hesaplama hükümde dikkate alınmış, mahkememizce alınan son rapor olaya uygun ve kanaat verici bulunmuş, tüm bu açıklamalar ışığında ve sunulan hükme elverişli son rapor doğrultusunda açılan davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması cihetine gidilmiştir.

HÜKÜM; gerekçesi yukarıda açıklanan sebeplerle;

1-Davanın KABULÜ ile; 1.437.045,09 TL asıl alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine. Dava tarihine kadar işlemiş faiz 238.731,65 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2- Harçlar yasasına göre alınması gereken 114.472,36 TL peşin harçtan başlangıçta alınan 18.597,40 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 95.874,96 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Yargılama sırasında davacı taraf kendini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T gereğince alınması gereken 206.062,20 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4- Davacı tarafın yargılama esnasında yapmış olduğu 18.597,40 TL peşin harç, 10.020,68 TL tamamlama harcı, 31.000,00 TL bilirkişi ücreti, 650,00 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 60.268,08 TL masrafın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davalı tarafın yargılama sırasında yapmış olduğu masrafların üzerine bırakılmasına,

6-Dava açılırken ------- tarafından ödenen zorunlu arabuluculuk ücreti olan 1.560,00 TL masrafın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

7-Karar kesinleştiğinde talep edilmesi halinde talep eden tarafa artan gider avansının iadesine,

Dair, taraf vekilleri yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde dilekçe ile başvurulacak İSTİNAF yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 21/02/2024