İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/840 K.2023/500

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/840 Esas

KARAR NO:2023/500

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ:28/10/2022

KARAR TARİHİ:06/06/2023

TALEP

Talep eden vekilinin mahkememize sunduğu 28/10/2022 havale tarihli talep dilekçesinde özetle; müvekkili şirket adına keşide edilen keşidecisi ----------çekin müvekkil şirkete ticari iş nedeniyle düzenlenmiş olduğunu, müvekkili şirketin-------- bulunuyor olması sebebiyle keşideci şirketçe ------ verildiğini, keşideci tarafından ---- kargo takip numarası ve -------- verilen çek müvekkil şirkete işbu tarih itibariyle teslim edilmediğini, işbu hususta müvekkili şirketin kargo firmasıyla şifahi görüşmeler yaptığını ancak işbu dava konusu çekin bulunamadığını,

ilgili çekin kargolama esnasında kaybolduğunun şifahi olarak kargo firması tarafından da kabul edildiğini belirterek çek bedelinin başkalarına ödenmemesi hususunda teminatsız olarak ödemeden men kararı verilerek bu hususta ilgili bankaya müzekkere yazılmasını, müvekkili şirket adına keşide edilen keşidecisi -----------bedelli çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Talebin Hukuki Niteliği; Zayi nedeniyle kambiyo senedinin iptali, talebidir. Talebin Hukuki Sebebi; 6102 sayılı TTK’nın 759/1. maddesindeki “Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.” ve TTK’nın 764/1. maddesindeki "Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir." şeklindeki düzenlemelerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Dava konusu çek hesabının ait olduğu bankaya yazılan müzekkere cevabında, iptali istenen çekin --------- tarafından ibraz edildiği bildirilmiştir. Talep, zayi edilen çekin iptali isteğine ilişkindir.

6102 sayılı TTK.nun 818/1-s maddesi uyarınca poliçenin iptali hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek hakkında da uygulanır. TTK.nun 757 vd. maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın çeki ödemekten menedilmesini isteyebilir.

Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin (keşide tarihinin) gelmesi üzerine çek bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. İradesi dışında çek elinden çıkan kişi, çeki eline geçiren kişiyi bilmiyorsa, asliye ticaret mahkemesinden çekin iptaline karar verilmesi isteyebilir.

İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve bir suretini ibraz etmek veya esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Mahkeme, dilekçe sahibinin, çek elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, çeki eline geçireni, çeki belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde çekin iptaline karar vereceğini ihtar eder.

Çeki getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Vadesi (çekler bakımından keşide tarihi) gelmiş çeklerde zamanaşımı, üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir. Süre, vadesi (keşide tarihi) gelen çekler hakkında birinci ilan gününden, vadesi (keşide tarihi) gelmeyen çekler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işler. Çekin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.

Elden çıkan çek, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; talep eden vekiline çeki elinde bulunduran -------- karşı 6102 sayılı TTK'nın 818/1- sayılı maddesinin yollamasıyla 758. maddesi uyarınca çek istirdadı davası açmak üzere iki haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde dava açılmaması halinde çek hakkında davanın reddine karar verileceğinin davacı vekiline ihtar edildiği,

davacı vekilinin kesin süre içinde istirdat davası açmadığı görülmekle zayi nedeniyle çekin iptali isteminin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

---------