İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/220 K.2025/134

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/220 Esas

KARAR NO: 2025/134

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 27/03/2023

KARAR TARİHİ: 13/02/2025

Davacı vekili Mahkememize sunduğu 27/03/2023 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; davalının üstelendiği ancak getiremediği ürüne ilişkin ücret ile gümrük ve komisyon tutarının tespit edilerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 Doların öncelikle temerrüt tarihinden, mahkemece kabul edilmediği takdirde dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödeme tarihindeki kur karşılığının müvekkile iadesine, müvekkilin kar kaybı ve ticari itibarının zedelenmesi nedeniyle, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 Doların,

dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle ödeme tarihindeki kur karşılığının müvekkile verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı Mahkememize sunduğu 07/11/2023 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: davaya konu olan taraflar TTK kanunlarına tabi olup, --------- içinde herhangi bir ticarette döviz cinsinden fatura kesilemez veya direk olarak döviz ödemesi yapılmadı ise , döviz cinsinden ödeme talep edilemeyeceğini, dolayısıyla ödemenin Türk Lirası olarak yapılmış olup, iş sonunda da Türk Lirası üzerinden ancak fatura edilebileceğini,

ayrıca aralarında detayları belirten herhangi bir sözleşmede bulunmadığını, yani malın geç gelmesi, gelmemesi, oluşabilecek aksaklıklarda yeniden tedariğin veya para iadesinin tarifi yapılmadığını, davanın reddine, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Ticaret Sicil Müdürlüğünden davalının ticari sicil kayıtlarının mahkememize gönderilmesi istenilmiş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır. Ticaret Sicil Müdürlüğünden davacının tacir olup olmadığı sorulmuş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır. Vergi dairesinden davacının vergi kaydı bulunup bulunmadığı, var ise defter tutma zorunluluğu bulunup bulunmadığı, var ise bilanço esasına göre mi, işletme esasına göre mi defter tuttuğu, işletme esasına göre defter tutuyor ise gelirinin VUK 177'deki sınırları aşıp aşmadığı sorulmuş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır. Esnaf Odası'ndan davacının Esnaf Odası kaydı bulunup bulunmadığı sorulmuş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır.

Bilirkişi raporu 13/02/2024 tarihli raporunda özetle; dava dosyasında yapılan inceleme neticesinde davacı ... tarafından davalı ... firmasından Türk Ticaret Kanunu Madde 18 Fıkra (2) hükmüne atıf yapılarak talep edilecek tazminat bedelinin uygun olduğu kanaatine varıldığını beyan ve rapor etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141), toplanan/sunulan deliller, ticaret sicil kayıtları, fatura, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle mahkemelerce resen gözetilmesi gereken hususlardandır.

Türk Ticaret Kanunun 4. maddesi ve 5/2. maddesi ile özel yasalarda hangi davaların ticari dava olduğu açıkça yazılmıştır. Mutlak ticari davalarda tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın ticari nitelikte olduğunu kabul edilen davalardır. Nispi ticari davalar ise her iki taraf için ticari sayılan konulardan doğan davalardır. Nispi ticari davadan söz edebilmek için iki koşulun bir arada olması gerekir. Birinci koşul her iki tarafın da tacir olması, ikinci koşul ise dava konusu uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesi ile ilgili olmasıdır.

Somut olayda, taraflar arasındaki uyuşmazlık TTK 4. maddesinde mutlak ticari dava olarak kabul edilmemiştir. Ticaret Sicil Müdürlüğünden davacının tacir kaydı bulunup bulunmadığı sorulmuş ve gelen yazı cevabında davacının gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığı, Vergi dairesinden davacının işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu ve 2022 beyannamesinin tetkikinde gelirinin VUK 177'deki sınırları aşmadığı,

Esnaf Odası Başkanlığı'ın müzekkere cevabında davacının esnaf odası kaydının bulunduğu anlaşılmakla her iki tarafı tacir olmayan uyuşmazlıklarda HMK 2. maddesi uyarınca genel görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğundan ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle yargılamanın her aşamasında mahkeme tarafından resen nazara alınması gerektiğinden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda görevsizlik kararı verilmiştir.