İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/380 K.2024/26

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2023/380

KARAR NO: 2024/26

DAVA

Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 30/05/2023

KARAR TARİHİ: 09/01/2024

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu 30/05/2023 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin davalı şirket ile aralarında yaptığı sözleşme gereğince sekiz yıl süreyle ------- Mah. ------- Sok.

No:------- --------- üzerinde kurulu -------- adı ile maruf alışveriş merkezi içerisinde Benzin ve Su istasyonu alanı olarak belirlenmiş olan yaklaşık 45 M2'lik alanda gerekli her türlü teknik ve İdari tedbir alınmak, alanın zemini yapılacak işlere uygun olarak ıslah edilmek ve kullanılacak Benzin ve Su istasyonu alanı ile ilgili her türlü güvenlik tedbirleri gerekli tüm izin ve ruhsatlar alınmak suretiyle muhtelif adlardaki yapı ve ekipmanların kurulması ve İşletilmesine ilişkin esasların ve tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesi suretiyle 01.10.2019 tarihli bir sözleşme imzaladıklarını,

davalı ile dava dışı -------- Şti arasında ------ Mah. -------- Sok. No------ --------- üzerinde kurulu -------- adı ile maruf alışveriş merkezi içerisinde Yat limanında bulunan müşterilere ait yat ve teknelere tanker ile yakıt temin etmek üzere kirayaveren ile kiracı arasında akaryakıt teminine ilişkin sözleşme üç aylık dönem için akdedilmişse de bu süre daha sonra gayrimuayyen bir zaman için uzamış ve yaklaşık 3 yıldır süre gelmiş olduğunu,

aslında tanker ile yakıt dağıtma işinin üç aylık yapılması ve süresinin üç aylık tutulmasının nedeni asıl sözleşmenin -------- Petrol ürünleri ile yapılan ve daha sonra bütün hakları Davacı Şirket olan -------- şirketine geçen benzin ve su istasyonu kuruluncaya değin geçici olmasından kaynaklanmakta olduğunu, bu kapsamda süreç içinde ilk sözleşme Gene kurucuları ve paydaşları aynı kişilerden oluşan dava dışı------ Petrol ile imzalandığını ve başlangıçta Bayrak parası da dahil olmak üzere toplam 490.000 USD tutarında değeri olan bir sözleşme yapıldığını,

ancak USD cinsi üzerinden sözleşmelerin Türk Lirasına göre yapılmasının yasa gereği olduğundan zorunlu olarak ödeme günündeki kur üzerinden 490 bin doları tamamlayacak şekilde ödemelerin dolar bozdurarak TL cinsinden muhatap şirkete bir kısım nakit, bir kısmı çeklerle verildiğini, muhatap şirketin -------- Şti ile aralarında yaptığı sözleşmeyi feshettiğini, müvekkili şirketten gerek bayrak parası gerekse diğer adlar altında alınan paraların iadesi için ihtarname çektiklerini,

ihtarnameye davalı vekili tarafından ihtarname ile yanıt verildiğini ve müvekkilinin hesabına 820.950,00 TL ana para ve 444.864,08 TL ticari avans faizi olmak üzere toplam 1.265.814,08 TL para yatırıldığını, taraflarınca tekrar ihtarname çekildiğini, bu kez de 442.143,00 TL ödeme yapıldığını, fesih gününden sonra yapılan izleme sonucu müvekkilinin şirketin yaptığı tanker ile satışların yerine başka bir firmanın tankerinin marinaya alındığı ve aynı hizmetin verildiğini gördüğünü,

aldıkları paranın döviz cinsinden olmasına rağmen kayıtlarda TL olarak görünmesini fırsata çevirip yeniden anlaşma yapacakları başka şirketlerden bayrak parası adı altında bir intifa hakkı peşine düştüklerini beyanla, haksız fesih nedeni ile müvekkiline iade edilen ödemelerin munzam zarar olarak güncellenmesi ile bilirkişi marifetiyle yapılacak inceleme sonucu ortaya çıkacak miktarlardan dilekçede belirttikleri ödemelerin düşmesi ile kalan kısmı talep etme hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100.000,00 TL'nin davalıdan tahsil edilerek müvekkiline ödenmesini,

bu miktarlara dava tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili mahkememize sunduğu 07/07/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle: Öncelikle görev itirazlarının bulunduğunu, müvekkil şirketin, -------- İlçesi, --------- Mahallesi'nde bulunan 370.989,98 m2 yüzölçümlü deniz dolgu ve deniz yüzeyi alanı üzerinde, yat limanı yapılması ve bu amaçla onaylı imar planı ve uygulama projesine uygun olarak kullanılması amacıyla ilgili idareler arasında akdedilen 05.02.2013 Tarihli "---------Sözleşmesi" kapsamında inşa edilmiş olan --------- Tesislerinde işletme hakkı icra etmekte olduğunu, -------- Tesisleri,

5 çıpalı marina standartında inşa edilmiş deniz turizmi tesisi olup marinacılık faaliyetleri kapsamında, yerli ve yabancı deniz turizmi araçlarına bağlama, çekek, konaklama vd. ticari fonksiyonlarla hizmet sunmakta olduğunu, marina hizmetleri arasında deniz turizmi araçlarının akaryakıt ve su gibi temel gereksinimlerinin karşılanması için önem arz etmekte olup bu ihtiyaca dönük olarak Akaryakıt ve Su İstasyonu Kurulması işi davacı ---------Şti.'ne verildiğini, sözleşme ile.

01.10.2019-30.09.2027 tarihleri arasında geçerli olmak üzere -------Mah. -------- Sok.

No:-------- --------üzerinde kurulu ---------- adı ile maruf alışveriş merkezi içerisinde Benzin ve Su istasyonu alanı olarak belirlenmiş olan yaklaşık 45 M2'lik alanda gerekli her türlü teknik ve idari tedbir alınmak, alanın zemini yapılacak işlere uygun olarak ıslah edilmek ve kullanılacak Benzin ve Su istasyonu alanı ile ilgili her türlü güvenlik tedbirler ile gerekli tüm izin ve ruhsatlar alınmak suretiyle muhtelif adlardaki yapı ve ekipmanların kurulması ve işletilmesine dair sözleşme akdedilmiş olup işbu sözleşme karşılığı bayrak bedeli olarak 550.000,00 TL (beşyüzellibintürklirası) ödenmesinde mutabık kalındığını,

sözleşmenin imzalanmasının üzerinden uzun yıllar geçmesine rağmen Benzin ve Su İstasyonu inşasına dair davacı tarafın herhangi bir iş ve işlemde bulunmadığı gibi, yapı ve inşaya dair herhangi bir yatırım da yapmadığı gözetilerek davacı şirket yetkilileriyle yapılan görüşmelerde sonuç alınamaması,

sorunların giderilememesi üzerine davaya konu sözleşmenin kendiliğinden ve fiilen kadük kaldığına dair durumun deklare edilmesi adına müvekkil şirket tarafından 08.06.2022 tarihinde -------- Noterliğinden -------- yevmiye nolu ihtarname keşide ettiğini, müvekkili şirketin, davacının hiçbir şekilde talep hakkı (sözleşme kapsamında herhangi bir yatırımı veya ifası da) olmadığı halde;

geçmiş hukuki İlişkileri hüsnüniyetle sonlandırmak maksadıyla, davacının müzakerelerde bayrak parası adı altında ödeme yaptığı iddiasıyla aşağıda gösterilen bedellerin gündeme gelmesi üzerine müvekkil şirketin, tüm ödemeleri eksiksiz bir şekilde ve üstelik faiziyle birlikte (davacı, keşide ettiği ihtarnamelerde iban numarası bildirmekten kaçınmasına rağmen iyiniyetli çabalarımız sonucu iade gerçekleşmiştir.) iade ederek söz konusu şirketin ---------- Tesisleriyle ilişiğini kesme yoluna gittiğini, sözleşmede iade yükümlülüğü bulunmadığının açıkça düzenlenmiş olduğunu,

müvekkil şirket tarafından 08.06.2022 tarihli -------- Noterliğinden keşide edilen --------- yevmiye nolu ihtarname ile fesih ve temerrüt gündeme gelmişse, söz konusu ihtarnamenin tebliğ edildiği andaki güncel ekonomik koşullara göre davanın açıldığı an itibariyle ki durum arasındaki fark, munzam zararın şartlarını oluşturmadığı gibi, fesihle temerrüt gündeme geldiğinden feshin/ temerrütün gündeme gelmesinde müvekkil şirketin herhangi bir kusurunun da bulunmadığını beyanla davanın reddini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

---------- Vergi Dairesi'nin 12/06/2023 tarihli müzekkere cevabı, ---------- Müdürlüğü'nün müzekkere cevabı, ---------- Başkanlığı'nın 29/11/2023 tarihli müzekkere cevabı, - 01/10/2019 tarihli --------- Benzin ve Su İstasyonu Sözleme sureti, - 01/08/2018 tarihli -------- Benzin ve Su İstasyonu Sözleme sureti,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacı ile davalı arasında imzalanan 01/10/2019 tarihli -------- Sözlemesinin haksız fesih nedenine dayalı munzam zararın tazmin edilmesi istemine ilişkindir.Somut olayda dosyaya sunulan 01/10/2019 tarihli --------Sözlemesinin incelenmesinde davacı -------- Şirketi'nin "kiracı " davalı -------- Şirketi'nin " kiraya veren " olarak sözleşmeyi imzaladığı sözleşme süresinin 01/10/2019-30/09/2027 tarihleri arasında 8 yıl süreyle belirlendiği , sözleşme konusunun "--------" alışveriş mezkezi içerisinde 45m2'lik alanda benzin ve su istasyonu kurulması ve işletilmesine ilişkin olduğu ve sözleşmenin 5. maddesinde kira bedeli ve ödenme şeklinin belirlendiği anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 4. maddesinde Sulh Hukuk Mahkemelerinin bakmakla görevli olduğu davalar düzenlenilmiş olup “a” bendi " Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere,

kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları" hükmünü içermektedir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde taraflar arasındaki uyuşmazlık kiracı ve kiraya veren sıfatıyla davacı ile davalı arasında imzalanan 01/10/2019 tarihli --------- Sözlemesinin haksız fesih nedenine dayalı munzam zararın tazmin edilmesi istemine ilişkindir.

TTK 4 ve 5 maddelerinde düzenlenen mutlak yada nispi ticari dava olmadığından Mahkememiz görevli olmayıp uyuşmazlık konusu olan talep kira sözleşmesine dayanmaktadır.

Bu nedenle uyuşmazlığın taşınmaz kira ilişkisinden ve 01/10/2019 tarihli kira sözlemesinin haksız fesih edildiği iddiasından kaynaklandığı anlaşıldığından HMK 4. maddesi gereğince Sulh Hukuk Mahkemeleri görevli olduğundan HMK 114 ve 115 maddeleri gereğince Mahkememizin görevsizliği nedeniyle açılan davanın usulden reddine, dosyanın HMK 20 maddesi gereğince görevli ------- Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.