İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/590 K.2025/73

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/590 Esas

KARAR NO: 2025/73

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 24/08/2023

KARAR TARİHİ: 23/01/2025

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu 24/08/2023 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle.

Davalı ---------- şirketinin maliki olduğu, ---------Ş. tarafından sigortalanan, ----------- sevk ve idaresindeki ----------- marka/model ------------- Plakalı aracın, müvekkili şirket ----------- adına kayıtlı ve ----------- sevk ve idaresindeki --------- marka/model ---------- plakalı araca --------- İli, ---------, --------- --------- mevkiinde, 02.11.2022 tarihinde sağ arka taraftan çarpması sonucu müvekkili şirketin aracında hasar ve değer kaybı meydana geldiğini, davalı tarafın aracın ön kısmıyla, müvekkili şirketin aracının sağ arka tarafına çarptığını bu kazada %100 tam kusurlu olduğunu,

davalı taraf müvekkili şirketin aracına arka kısımdan çarparak müvekkilinin maddi zarara uğramasına sebep olduğunu, davalı tarafın trafik kurallarını ihlal etmek suretiyle hız limitinin oldukça üstünde bir hızla kontrolsüz bir vaziyette gerekli özeni ve dikkati göstermeyerek aracı sevk ve idare ederek müvekkili şirket aracında oldukça büyük bir zarar meydana getirdiğini, tarafınca ---------Ş.'ye yazılı şekilde başvurulduğunu, (hem kep hem de mail adresi üzerinden) ve zararın tazmin edilmesi talep edilmişse de ---------Ş. tarafından hasara ve değer kaybına ilişkin bugüne kadar hiçbir ödeme veya dönüş yapılmadığını,

müvekkilinin uğradığı zararların davalı taraflarca tazmin edilmesi gerekmekte olup işbu dava ikame edilmeden önce arabuluculuk başvuru şartı yerine getirildiğini, fakat arabuluculuk görüşmeleri neticesinde de davalı taraflar ile müvekkili şirket arasında anlaşma sağlanamadığını, araçta meydana gelen hasar ve değer kaybına davalı tarafın sebep olması hasebiyle meydana gelen zararın davalı taraflarca tazmin edilmesi gerektiğini, fazlaya ilişkin tüm yasal hak ve alacakları ile zararlarının tazminini ayrıca saklı tutmak kaydıyla,

02.11.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle müvekkili şirketin maliki olduğu ----------- plakalı araçta kaza nedeniyle meydana gelen, değer kaybının ve uğranılan tüm zararların tespitine, meydana gelen trafik kazasına ilişkin ekspertiz tarafından tanzim edilen rapordaki kusur dağılımına itirazları ile araçların kusur oranlarının yeniden tespit edilmesine,

fazlaya ilişkin tüm yasal hak ve alacakları ile uğranılan zararların tazminini talep ve dava etme hakkı saklı kalmak kaydıyla, değer kaybı ve uğranılan tüm zararlarından, şimdilik 100 TL maddi tazminatın araç maliki olan ---------- firmasından 02.11.2022 trafik kazası tarihinden itibaren, aracın mecburi trafik sigortacısı olan --------- şirketine müracaat tarihi olan 24.01.2023 tarihinden itibaren, aracın sürücüsü olan ------------ 02.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacı müvekkili şirkete ödenmesine,

yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ---------Ş. vekili 25/09/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından iddia edilen talepler hukuka aykırı olduğundan taleplerin reddi gerektiğini, karşı tarafın müvekkili şirket nezdinde bir hak veya alacağı bulunmadığını, kazaya karışan ve müvekkili şirketçe sigorta edilen aracın, müvekkili şirket nezdinde 01.12.2021 tanzim tarihli, 01.12.2021 - 01.12.2022 tarihleri arasında geçerli, ----------- numaralı poliçe ile ZMMS kapsamında sigortalı olduğunu, söz konusu poliçede teminat bedeli 100.000 TL olduğunu, müvekkili şirketin poliçe limitini aşan bedelden sorumlu olmadığını, karşı tarafça talep edilen değer kaybı talebi karşı tarafça hesaplanabilir nitelikte olduğunu,

karşı tarafın da müvekkili şirkete değer kaybı başvurusu yaparken yaptığı ödemelerden, ekspertiz raporundan ve talep miktarlarından bahsettiğini, müvekkili şirketin ödeme yükümlülüğü, birtakım şartlara bağlandığını, bunlardan belki de en önemlisinin, kusur durumu olduğunu, buna göre sigorta şirketi, kusursuz sigortalısının uğradığı kazada karşı tarafa ödeme yapacağını, somut olay bakımından müvekkili tam olarak kusursuz olduğunu, oybirliği ile tanzim edilen kusur raporu da hukuka uygun ve yerinde olduğunu, takip mesafesi,

sürüş kuralları ve sair önemli hususlar değerlendirildiğinde müvekkili şirket sigortalısının kusursuz olduğu görüleceğini, gerçek zararın giderilmesi ilkesi uyarınca, müvekkili şirketin KDV’den sorumlu tutulabilmesi için zarar görenin aracını onarırken KDV ödediğini ispatlaması ve yansıtma faturası kesmesi gerektiğini, ancak dosya kapsamında davacının KDV ödediğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belge mevcut olmadığını, bu nedenle, parça ve işçilik fiyatlarına KDV dahil edilerek hesaplanacak hasar bedelinin tarafınca kabulü mümkün olmadığını,

müvekkili şirketin mükerrer ödeme yapmasının önüne geçmek adına davacının kasko poliçesi kapsamında bir ödeme alıp almadığının tespitini talep ettiğini, işbu dava belirsiz alacak olarak açılamayacağından davanın usulden reddine, haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı --------- Şirketi ve ---------- vekili 07/10/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Davanın belirsiz alacak davası olarak açılması mümkün olmadığını, davacının araç sürücüsü tali yol olarak adlandırılan ve geçiş önceliğinin müvekkili araçta olduğu bir konumda yer alırken müvekkili aracı dikkate almayarak aniden yola çıktığını, ana yol üzerinde seyir halinde olan müvekkili araç ise kontrollü hız limitinde seyir halinde olmasına ve fren yaparak kazaya engel olmak istemesine rağmen, davacı araç sürücüsünün kusurlu davranışı nedeniyle kaza meydana geldiğini, kazanın meydana geldiği yer, saat ve trafik durumu düşünüldüğünde davacının beyan ettiği müvekkili şirket aracının kontrolsüz ve hızlı olması mümkün olmadığını,

aksine kurallara uygun şekilde hareket eden tarafın müvekkili şirket aracı olduğunu, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

---------Ş.'nin 06/09/2023 tarihli müzekkere cevabı, ---------- 11/09/2023 tarihli müzekkere cevabı, --------- Noterler Birliği'nin 08/09/2023 tarihli müzekkere cevabı, -------- Şirketi'nin 08/11/2024 tarihli müzekkere cevabı,

-Mahkememiz 08/02/2024 tarihli celsesi ile davacı tanığı ----------- beyanında "Davacı şirketin ortağıyım. Dava konusu ----------- plakalı aracı kaza anında ben kullanıyordum. Dava konusu kaza mahalli sanayinin içerisinde bir yerdir. Dava konusu kaza mahallinin olduğu yer kontrolsüz kavşaktır. Dava konusu yol T şeklindedir. Ben bulunduğum yerden ileriye doğru seyir halindeyken dava konusu kaza meydana geldi.

Dava konusu kaza kaza tespit tutanağında belirtildiği şekilde olmuştur. Diğer taraf da kaza esnasında hızlı olduğunu kabul etmiştir. Kazanın meydana geldiği mahalde herhangi bir trafik işareti yoktur dedi. Kaza mahallinde davalı araç dışında başka araçlar da vardı. O araçlar benim geçişim için yol verdi.

Ben bu esnada seyir halinde iken davalı taraf hızlı olduğu için duramadı ve dava konusu kaza meydana geldi." şeklinde beyanda bulunmuştur.---------- talimat sayılı celsesinde davacı tanığı --------- beyanında; "olay günü ben aracın içerisinde değildim. Ancak beni araç sürücüsü ------------ kaza yaptıktan sonra aradı. Beni yanına çağırdı. Ben oraya gittim karşı tarafla görüştüm.

Karşı taraf bana duramadığını ve tali yoldan çıkarak ana yola giren davacı şirketin aracın sağ arka tarafına vurduğunu söyledi.

Söyleyeceklerim bu kadardır" şeklinde beyanda bulunmuştur.-----------Talimat sayılı dosyasında Karayolları Fen Heyetinden oluşan heyet ile birlikte kaza mahalinde keşif icra edilerek rapor tanzim edilmesi talep edilmiş olup Makine Mühendisi, Trafik Teknik Elemanı ve İnşaat Mühendisi bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 22/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

"1-Davacı şirkete ait ---------- plakalı araç sürücüsü-------- olayda %75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, 2- Davalı şirkete ZMMS poliçesi ile sigortalı ------------ plakalı aracın davalı sürücüsü ----------- olayda %25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu" görüş ve kanaatine varılmıştır.

-Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 09/08/2024 tarihli bilirkişi raporu,

-Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 09/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "1-Davalı ---------- firmasının maliki olduğu ve -------Ş.ye trafik sigortalı ----------- plaka nolu kamyonet sürücüsü davalı ----------- %25 (yüzdeyirmibeş) oranında kusurlu olduğu,

2-Davacı tarafa ait ----------- plaka nolu otomobil sürücüsü ------------ %75 (yüzdeyetmişbeş) oranında kusurlu olduğu,

3-Davacı tarafa ait otomobilin kaza nedeniyle hasarının 94.069,49 TL ve değer kaybının 127.500 TL olarak tespit edildiği, davalı tarafa ait araç sürücünün %25 oranında kusurlu olduğu ve bu kusur oranınca davalıların sorumlu olacağı,

4-Davacı tarafa ait ----------- plakalı vasıtanın dava dışı -----------Ş de kasko sigortasının mevcut olduğu, aracın onarımına ilişkin olarak dava dışı ----------Ş tarafından --------Ş ne 29.11.2022 tarihli 93.691,86 TL tutarlı onarım faturası düzenlendiği, ----------Ş tarafından araç onarılmış ise yapılan ödeme miktarının bilinmesine ihtiyaç bulunduğu, kasko sigortacısı davacının aracını onarmış ve hasar tazminatını ödemiş ise,davalıların araçta oluşan zarardan sorumlu olmayacakları,

5- Davalıların %25 kusur oranınca değer kaybı tazminatından 127.500 X %25 - 31.875 TL ile sorumlu olacakları,

6- Davalı sigorta şirketine davacı tarafça yapılan yazılı başvurunun hangi tarihte tebliğ edildiğinin belirsiz olduğu,tebliğ evrakının dosyada yer almadığı, tebliğ evrakının ibrazı halinde TTK 1427/ 2 gereğince sigorta şirketinin tebliğden itibaren 45 gün sonunda temerrüde düşeceği" sonuç ve kanaatine varıldığı görülmüştür.

-Davacı vekili 04/12/2024 harç tarihli talep arttırım dilekçesinde özetle.

Bilirkişi raporunda belirtilen 31.775,00 TL fark üzerinden 300 TL eksik harcı uyap sistemi üzerinden yatırdığını, 6100 sayılı HMK.m.107 hükmü gereğince, dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmında belirtilen talebini 31.875,00 TL'ye arttırdığını, araç maliki olan ---------- firmasından 02.11.2022 trafik kazası tarihinden itibaren, aracın sürücüsü olan ---------- 02.11.2022 trafik kazası tarihinden itibaren, aracın mecburi trafik sigortacısı olan ----------- Şirketi'nin 07.02.2023 tarihinden itibaren, işleyecek Ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine,

dilekçesi ile dava dilekçesinde belirtilen davasının ve tüm taleplerinin kabulüne karar verilmesini, davalıların haksız, yersiz, kötü niyetli ve yasal şartları oluşmayan gerçekleşmeyen tüm talep ve savunmalarının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası sebebiyle oluşan hasar bedeli ve değer kaybına dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Dosyada yer alan belgeler ve ruhsatın incelenmesi neticesinde ---------- plakalı aracın davacı adına kayıtlı olduğu, ------------ plaka nolu kamyonet cinsi aracın davalı şirket adına ticari olarak kayıtlı olduğu ve kaza tarihinde davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğu ve Mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır..2918 sayılı KTK'nın 85. maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde,

motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı belirtilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. madde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur" hükmünü içermektedir.Davacının değer kaybı zararına ilişkin talebinin değerlendirilmesinde tazminat kapsamının ne olduğu konusunda TBK'daki genel hükümlerde bir açıklık yoktur.

Bu konuda, Yargıtay'ın müstakar hale gelmiş içtihatları bulunmakta olup, yüksek yargı kararlarında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki fark olarak tanımlanmakta ve araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra 2. el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın göz önüne alınması gerektiği yerleşik hale gelmiştir.

Nitekim, ----------- sayılı kanun yararına bozma ilamında da, değer kaybının, işaret edilen bu esaslar dahilinde yapılacak inceleme ile belirlenmesi gerektiği yönünde içtihatta bulunulmuştur.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

Mahkememizce Karayolları Fen Heyetinden oluşan 3 kişilik bilirkişi heyeti ile birlikte kaza mahalinde keşif icra edilerek rapor tanzim edilmesi talep edilmiş olup bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 22/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı şirkete ait --------- plakalı araç sürücüsü ---------- olayda %75 oranında kusurlu olduğu,

davalı şirkete ZMMS poliçesi ile sigortalı ------------ plakalı aracın davalı sürücüsü ----------- olayda %25 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiş olup kusur tespitinin olayın oluş şekli ve trafik kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.Uyuşmazlık konusu değer kaybının, objektif değer kaybı esasına göre belirlenmesi gerektiği değerlendirilmiş ve dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

Davacı tarafa ait otomobilin kaza nedeniyle hasarının 94.069,49 TL ve değer kaybının 127.500 TL olarak tespit edildiği, davalı tarafa ait araç sürücünün %25 oranında kusurlu olduğu ve bu kusur oranınca davalıların sorumlu olacağı, ----------- plakalı vasıtanın dava dışı --------Ş de kasko sigortasının mevcut olduğu,

aracın onarımına ilişkin olarak dava dışı ----------Ş tarafından -----------Ş ne 29.11.2022 tarihli 93.691,86 TL tutarlı onarım faturası düzenlendiği ve faturanın ----------Ş tarafından araç ödendiği bu nedenle kasko sigortacısı davacının aracını onarmış olduğundan hasar tazminatından davalıların araçta oluşan zarardan davacıya karşı sorumlu olmayacakları değer kaybı tazminatından 127.500 X %25 - 31.875 TL ile davalıların sorumlu olacakları tespit edilmiştir.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunun değer kaybı tespiti yönünden ---------- sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesi ve 92. maddesinin ilgili bentlerinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerektiğinden dava konusu aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile aracın onarıldıktan sonraki piyasa rayiç bedeli arasındaki farkı değer kaybı olarak belirlemiş olması ve davacıya ait aracın daha önce hasar kaydının

bulunmaması nedeniyle değer kaybı hesaplamasının yerinde olduğu yine dava konu araçta meydana gelen hasar bedelinin belirlenmesinde hasarlı parçaların tespit edildiği, ekspertiz raporunda yer alan hasarlı parçalar ile kazanın oluşumunda hasar gören ve değişmesi gerekli parçalar ile bilirkişi raporunda yer alan parçaların uyumlu olduğu , hasarın onarılmasına ilişkin dava dışı---------Ş tarafından -----------Ş ne 29.11.2022 tarihli 93.691,86 TL tutarlı onarım faturası düzenlendiği,

faturanın 20/12/2022 tarihinde ----------- plakalı aracın kasko sigortacısı -----------Ş de tarafından ödenmiş olması nedeniyle davalıların davacıya karşı hasar bedelinden sorumlu olmadıkları kanaatine varıldığından davacının 50,00 TL hasar bedeli talebinin reddine, dava konusu 31.875,00 TL araç değer kaybının davalılar ---------- ve ----------Ş yönünden kaza tarihi olan 02/11/2022 tarihinden itibaren,

davalı ----------Ş yönünden (kaza tarihindeki poliçe limitiyle sınırlı olarak) KTK 99. maddesi gereğince davacının sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren sekiz iş günü içinde ödenmemesi nedeniyle 07/02/2023 tarihinden itibaren davalıya sigortalı aracın ticari araç olması nedeniyle avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.