İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/691 K.2025/108

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/691 Esas

KARAR NO: 2025/108

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ: 04/10/2023

KARAR TARİHİ: 05/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı ----------Ş.

Vekili, dava dilekçesinde özetle: Müvekkil şirkete ----------- nolu poliçe ile Motorlu Kara taşıtları Genişletilmiş Birleşik Kasko sigorta Poliçesi ile sigortalı -------- plaka numaralı araç 13.11.2022 tarihinde ----------- plakalı aracın %100 kusurlu olarak neden olduğu kaza sonucu hasara uğradığını, yapılan inceleme ve ekspertiz raporuna göre hasara uğrayan Kasko sigortalı araç için tazminat olarak sigortalıya toplamda 4.455.000,00TL ödendiğini, tespit edilen kusur oranının şirketimize ödenmesi gereken bakiye tutar tahsilatın mahsubu ile 1.650.000,00 TL olduğunu,

bu nedenle karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ----------Ş vekili, cevap dilekçesinde özetle: davacı taraf; ---------- plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde, motorlu taşıtlr ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğundan bahisle bakiye rücuan araç hasarı tazminatı talep ettiğini,

davaya konu kazaya --------- plakalı araç sebebiyet vermiştir. söz konusu aracın kasko sigortacısı ---------ş olup davanın tarafı değildir. müvekkil şirket dava sonunda ödeyeceği tazminatı ---------- rücu etme durumu söz konusu olup davanın ilgili şirkete ihbar edilmesini ve ----------- plakalı araca ait kasko poliçelerinin celp edilmesini talep ederiz. davacı tarafın dava konusu tazminat talebine ilişkin talebi karşılanmıştır. söz konusu uyuşmazlıkla alakalı ihtilaf kusur durumundan kaynaklanmaktadır. davacı tarafın dava re davaya konu kaza sebebiyle meydana gelen zarar 3.300.000 tl'dir. öz konusu kaza ile alakalı müvekkil şirket tarafından

dr. öğr.üyesi ----------- ve met. müh. ----------- kusur hususunda uzman mütalaa raporu alınmıştır. alınan kusur raporunda bizatihi kazaya ilişkin simülasyon incelemesi yapılarak ------------ plakalı aracın ön kısımları ile çarptığı an simülasyon canlandırılarak incelenmiş olup söz konusu raporda sigortalı araç sürücüsünün %50 kusurlu olduğu tespit edilmiştir. kaza olayında ------------ plakalı araç sürücü ------------ 2918 sayılı k.t.k'da yer alan sürücülere ait kusurlarda 81/1-a, 52/1-b kuralarını ihlal ettiğinden %50 kusurlu olduğu,

----------- plakalı araç sürücüsü ---------- 2918 sayılı k.t.k'da yer alan sürücülere ait kusurlardan 56/1-c kuralını ihlal ettiğinden %50 kusurlu olduğu kanaatine varılmış olması sebebiyle %50 kusur esas alınarak ödeme yapılmıştır. dosyanın kusur durumunun tespit edilmesi için ----------- dairesi'ne gönderilmesini talep ediyoruz. kusur durumuna ilişkin ----------- dairesinden kusur raporu alınmasına ilişkin talebimiz kabul görmezse ----------- teknik üniversitesi makine- trafik kürsüsünden ya da karayolları genel müdürlüğü trafik-fen alanında uzman kişilerden oluşacak bilirkişi heyetinden rapor alınmasını beyan ve talep etmiştir.Davalı

----------Ş cevap dilekçesinde özetle: Sayın Mahkemeniz huzurunda görülmekte olan davanın konusu. Müvekkil şirket mülkiyetindeki ------------ plakalı aracın, 13.11.2022 tarihinde davacı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ---------- plakalı araç ile karıştığı maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacı yanca kasko poliçesi kapsamında ödenen bedelden bakiye kalan tutarın rücuen tazmini talebine ilişkindir.

Davanın kabul edilmesi halinde işleten sıfatı bulunmayan müvekkil şirketin, halefiyet ilkesi gereğince sorumlulara rücu hakkı doğacağından; tarafların kusur oranlarının tespiti için olay yerinde keşif yapılmak suretiyle bilirkişi raporu tanzim edilmesi gerekmektedir.

Kazanın oluş şekli ve sigorta şirketleri arasında kusur oranlarında mutabık kalınamaması dikkate alındığında, alınacak raporun ---------- Dairesi tarafından düzenlenmesi gerektiğini beyan ve talep etmiştir.İhbar olunan Davalı ----------Ş Vekili, cevap dilekçesinde özetle: Müvekkil sigorta şirketinin işbu davada davalı sıfatını taşımadığını, dava dilekçesi harici belge tebliğ olmadığını ve dava dilekçesinde taraf olarak müvekkil yer almadığını, ----------- plakalı araç, müvekkil şirket nezninde ---------- nolu genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu,

müvekkil sigorta şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, ihbar olunan olarak aleyhe hüküm kurulamayacağını, vaki ihbar üzerine beyan ve talep etmiştir.

İhbar olunan davalı ------------Ş Vekili, cevap dilekçesinde özetle: Sayın mahkemeniz nezdinde ikame edilen davanın konusu 13.11.2022 tarihinde, Davacı nezdinde Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ---------- plakalı aracın, müvekkil şirkette 09.11.2022 başlangıç 09.11.2023 bitiş tarihli ve --------- poliçe numaralı ZMMS poliçesi ile sigortalı ---------- plakalı aracın kaza yapmasıyla meydana geldiği iddia olunan hasara ilişkin olarak müvekkil şirket sigortalısına ikame ettiği hasar tazminatı için davacının ödediği bedelin rücuen tazmini talepli davadır.

Dava dilekçesinde trafik kazasının meydana gelmesinde kusurun sigortalı araç sürücüsüne ait olduğu iddia edilmiş ise de bu iddianın kabulü mümkün değildir.

Bu sebeple; öncelikle kusur yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılarak, kazanın meydana geliş şekli, hava ve yol durumu, trafik ışıkları vs. kazaya etki eden tüm faktörler değerlendirilerek kazanın meydana gelmesinde sürücülerin var ise kusurları ve kusur oranlarının tespiti gerekmektedir. karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde: : Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin kendi sigortalısından rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamına göre, davacı sigorta şirketi tarafından davalılar aleyhine açılan rücuan tazminat davasının yargılaması sonunda;TTK.'nun 1472.maddesine göre "sigortacı sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren kimse yerine geçer.

TTK m. 1472/1 “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.

Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir” hükmü gereğince davacı taraf ödediği miktarı talep edebilir.

Özel hukukta rücu, başkasına ait olan borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı giderme amacını taşıyan tazminat niteliğindeki talep hakkı olarak tanımlanmaktadır. Rücu, bir üçüncü kişiye karşı yükümlülük altına girerek mal varlığında azalma meydana gelen kişi ile dahili ilişkisi bulunduğu yükümlülüğün gerçek sahibi olan kişi arasında bozulan mali dengenin yeniden sağlanmasına yönelik bir araçtır.

Rücu davası da başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin, bu borcun karşılığının, borcu asıl sahibinden tazminat olarak almasını amaçlayan bir dava çeşididir.2918 sayılı KTK’nın 91. maddesinde “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu” hükme bağlanmıştır.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı KTK’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifadeye yer verilmiştir. Bu sigorta, işletenin 3.kişilere verdikleri zararları karşılamaktadır.

Zarar gören üçüncü kişilerin zararları sigorta ettiren tarafından karşılandığı takdirde, ödemeyi yapmakla dava hakkını kazanmış olan sigorta ettirenin, kendi aracının trafik sigortasını akdeden ve zarar gören üçüncü kişiye bir ödeme yapmamış olan davalıya karşı dava açması mümkündür. Sigorta edilen aracın neden olduğu bir trafik kazasında 3.kişinin uğrayacağı sigorta kapsamındaki zarardan dolayı sigorta şirketinin sorumluluğu kusur ve poliçe limiti ile sınırlıdır.

Limitle sorumluluk kuralı sadece kaza nedeniyle gerçekleşen zarar konusuna yönelik olup, yargılama gideri ve feriler limit gözetilmeksizin sigortacıya aittir. Ancak hükmolunan tazminatın sigorta bedelini geçmesi halinde, sigortacı bu masrafları ve ferileri sigorta bedelinin tazminata oranı dahilinde öder.

Sigorta ettiren kimsenin vaki zarardan dolayı üçüncü şahıslara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder.

Davacı yana ait aracın maliki ve sürücüsü --------- plakalı aracın sürücüsü ----------- dördüncü şerit üzerinde kaza yaparak kalan bu aracı yeterli zaman ve mesafeden görmesi fark etmesinin gerektiği, dördüncü şeridinin sağ tarafında kullanılabilir durumda olan 3 şerit (10,5 metret 3 metre emniyet şeridi) düşünüldüğünde fren tedbirine de başvurmayarak,

hızını düşürerek sağa direksiyon manevrası ile sağ taraftaki şeritleri kullanarak çarpmadan geçmesinin mümkün olduğu anlaşılmakla meydana gelen kazada 2918 sayılı KTK da yer alan madde 47/d sürücüler (Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere, uymak zorundadırlar), madde 52/ a-) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, b) Hızlarını,

kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak kurallarına aykırı davranarak, dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davrandığı olayda %50 oranında kusurlu olduğu, davalı sürücü ----------- sevk ve idare hatası ile aracının kontrolünü kaybettiği, dalgın ve dikkatsiz olarak geldiği olay mahallinde sağ tarafındaki 3 metre genişliğindeki emniyet şeridini de geçerek refüje çarparak savrulup sola yönelmesi, orta refüje çarptıktan sonra ön kısmı ---------- istikametine dönerek durmasında dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı olarak aracını şeridinde tutmayı başaramadığı,

doğrultusunu hatalı olarak değiştirip önce sağa, refüje çarptıktan sonra sola doğru doğrultusunu değiştirdiği olayda 2918 sayılı KTK da madde 47/d sürücüler (Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere, uymak zorundadırlar), kuralını ve yine aynı kanunun sürücülerin asli kusurlu davranışları başlığındaki madde 84/f (doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma kuralını ihlal ettiği olayda % 50 oranında kusurlu olduğu anlaşılmaktadır.

Davalı tarafın sigortacıları tarafından 1.550.000,00 TL ve 100.000 TL davacıya ödendiği, dava dışı sigortalının aracının sovtaj bedelinin 1.115.000 TL toplamı ve tarafların kusur durumları bakımından davacınını talep edebileceği bakiye miktarın 607.50 TL olduğu anlaşılmaktadır.

Hükme esas alınan son bilirkişi raporunun gerekçeli ve hüküm vermeye elverişli bulunduğu,sigorta şirketi tarafından bu bedelin halefi olduğu sigortalısının aracının kasko rayiç bedelini anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Mahkememizce yukarıdaki değerlendirmeler doğrultusunda dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi raporunda deliller değerlendirerek hesaplama yapmış, son bilirkişi heyetinin yaptığı hesaplama hükümde dikkate alınmış, mahkememizce rapor olaya uygun ve kanaat verici bulunmuş, tüm bu açıklamalar ışığında ve sunulan hükme elverişli rapor doğrultusunda açılan davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması cihetine gidilmiştir.

Davalı ---------- şirketi uzun süreli kira sözleşmesi ile davalı sürücünün kullandığı aracı kiralamış olup bu davalının işleten sıfatı olmadığından bu davalıya karşı açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı dava açarken malik bilgilerine göre dava açmış olduğundan davalı ------------ lehine ve yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemiştir. Yukarıda açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

1-Davanın MADDİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN KISMEN KABULÜ ile; 607,50 TL tazminatının davalılar sigorta şirketi ve davalı ----------- açısından ödeme tarihi 19.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine. (davalı sigorta şirketi poliçe limitiyle sorumlu) diğer davalı ---------- açısından açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine

2-Harçlar Yasasına göre alınması gereken 615,40 TL'nin başlangıçta alınan 28.177,88 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye kalan 27.562,48 TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,

3-Yargılama sırasında davacı tarafın yapmış olduğu 615,40 TL peşin harç, 269,85 TL başvuru harcı, 18.000,00 TL bilirkişi masrafı, 435,25 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere bakiye toplam 46.882,98 TL'nin davanın kabul-red oranına göre hesaplanan 7,11 TL'nin davalılar ---------- ve ----------- Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, arta kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

4-Yargılama sırasında davalı ----------- yapmış olduğu 24.000,00 TL bilirkişi masrafının davanın kabul-red oranına göre hesaplanan 23.991,16 TL'nin davacıdan alınarak davalı ---------- verilmesine,

5-Yargılama sırasında davacı taraf kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 607,50 TL vekalet ücretinin davalılar --------- ve ------------ Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6-Yargılama sırasında davalı ----------- kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 607,50 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ----------- verilmesine,

7-6325 Sayılı Yasa' nın 18/A maddesinin 11 ve 13. Fıkraları uyarınca zorunlu arabuluculuk nedeniyle arabulucuya hazine tarafından ödenen 3.120,00 TL'nin davanın kabul-red oranına göre hesaplanan 1,18 TL'sinin davalılar ----------- ve ---------- Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile bakiye kalan 3.198,82 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

8-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca, artan gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekili ve davalı ----------- vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde dilekçe ile başvurulacak İSTİNAF yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 05/02/2025