İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/768 K.2024/894

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/768

KARAR NO : 2024/894

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 01/11/2023

KARAR TARİHİ : 07/11/2024

DAVADavacı vekili mahkememize sunduğu 01/11/2023 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket sigortalısı/davalı ---- plaka nolu aracın 07.12.2021 tarihinde trafik sigortası yapıldığını, sigortalı aracın 23.02.2022 tarihinde ------üzerinde ----plaka nolu araca çarptığını ve olay yerini terk ettiğini, dava dışı ---- plaka- nolu araçta oluşan zararı polis tutanağı ile tespit edildiğini ve davalının trafik sigortasına başvurulduğunu, müvekkili şirket dava dışı aracın hasar tazminatını ve değer kaybı için toplam 7.686,68 TL ödeme yaptığını, tutanaktan anlaşılacağı üzere kazaya sebebiyet veren sigortalı davalı araç sürücüsü olay yerini terk ettiğini,

trafik sigortası genel şartlarına göre sürücünün olay yerini terk etmesi ağır kusuru nedeniyle sigorta şirketinin ödemek zorunda kaldığı tazminatı rücuen tazmin etmek zorunda olduğunu, bunun üzerine ödenen meblağın tahsili amacıyla kazada kusuru bulunan davalı aleyhine ---- İcra Müd. ---- esas ve ---- İcra müd. ----- esas sayılı icra dosyaları acıdığını, bütün bu nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile davalı borçlunun ----İcra Müd. ---- esas ve ---- İcra müd. ----- esas sayılı icra dosyalarına yapmış olduğu itirazların ayrı ayrı iptalini ve devamını,

yapılan itirazın haksız ve kötü niyetli olduğu sabit olduğundan davalının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmilini talep ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekili 04/12/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Dava konusu ----plaka nolu aracın kaza tarihinde -----adlı şirkete kiralandığını, bu nedenle davanın bu şirkete ihbarını talep ettiklerini, müvekkili şirketin işleten sıfatına haiz olmadığından araç mahrumiyet bedelinden sorumlu tutulamayacağını, hiçbir şekilde davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacı tarafça---- plaka nolu araç sürücüsünün kusurlu olduğu iddiasının kabul edilmesinin mümkün olmadığını, çünkü kazaya ilişkin taraflarına tebliğ edilmiş bir kaza tespit tutanağı bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek üzere, davanın kabul edileceği düşünülse bile hasara neden olan kazada kusur oranlarının belirlenmediğini,

bu nedenle dosyanın kusur oranları belirlenmesi için bilirkişiye gönderilmesi gerektiğini, ayrıca hiçbir şekilde sorumluluğu bulunmayan müvekkili şirket aleyhine icra inkar tazminatı talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bütün bu nedenlerle, öncelikle davanın ----- ihbarını, haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER

----- Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 29/11/2023 tarihli müzekkere cevabı,

----- Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 28/11/2023 tarihli müzekkere cevabı,

-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin 07/12/2023 tarihli müzekkere cevabı ile ---- plakalı araca ilişkin ZMSS tutanakları,

---- Noterler Birliği'nin 14/12/2023 tarihli müzekkere cevabı,

-----İcra Müdürlüğü'nün ----- Esas sayılı takip dosyası Uyap sureti,

-----İcra Müdürlüğü'nün ----- Esas sayılı takip dosyası Uya sureti,

-Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyetinin 06/10/2024 tarihli raporu,

-Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyeti 06/10/2024 tarihli raporunda sonuç olarak:

"1-Davacı tarafa trafik sigortalı ---- plaka nolu otomobil firari sürücüsünün %100 (Yüzdeyüz) oranında kusurlu olduğu,

2-Kazaya karışan ve dava dışı ---- plaka nolu otomobil sürücüsü ----- kusursuz olduğu,

3-Kazaya karışan ve dava dışı -----plaka nolu otomobilin kaza nedeniyle değer kaybı bedelinin 8.350 TL olduğu, araçta oluşan işçilik bedelinin 1900 TL + 342 TL KDV= 2.242 TL olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından işçilik yönünden eksper raporu ibraz edildiği,değer kaybı ve hasar yönünden belge sunulmadığı,

4-Davacı sigorta şirketinin davalı sigortalısına aracın işleteni sıfatına sahip olmasa da, sözleşme ilişkisi halen devam ettiği ve sigorta ettiren de olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı sıfatı ile rücu edebileceği,

5-Sigortalı araç sürücüsünün zorunlu nedenlerle olay yerinden ayrıldığına dair belge olmadığı davacı şirketin poliçe genel şartları gereğince olay yeri terke dayalı olarak sigortalısına rücu edebileceği,

6-Davacı tarafça yapıldığı belirtilen ödemelerden sadece 1.900 TL yönünden eksper raporu sunulduğu, ancak diğer ödemelerin neye ilişkin olduğunun belirsiz kaldığı ve belge sunulmadığı, 2.584 TL lik ödemenin yapıldığı ----- kim olduğunun anlaşılamadığı,

7-Davacı şirket dava dilekçesinde hasar ve değer kaybı ödendiğini belirttiğinden, yapılan ödemelerin ne kadarının değer kaybına ve ne kadarının araç hasarına ilişkin olduğunu açıklaması gerektiği, hasar belgelerinin eksik ibraz edilmiş olduğu" sonucuna varıldığı görülmüştür.

Davacı vekili rapora karşı sunduğu beyan dilekçesinde ;Dava açılışında sunmuş olunan ekspertiz raporu incelendiğinde hasar bedeli olarak 1900TL değer biçildiği ve bu tutarın mağdur araç sahibine ödendiğine ilişkin dekontun sunulduğu ayrıca değer kaybı için dava dışı mağdur araç sahibi tarafından tahkime başvurulmuştur.

Tahkim sonucu verilen kararda da görüleceği üzere dava dışı mağdur araç sahibine değer kaybı ödemesi yapılmış daha sonra kalan tutar ve avukatlık ücreti -----.İcra Müdürlüğü ---- esas sayılı dosya ile icra takibine konu edilmiştir. (Ek: Tahkim kararı ve müvekkil kuruma gönderilen icra emri )Yapılan icra takibi sonrası mağdur araç avukatı ----- 2.584,00 avukatlık ücreti için ödenmiş kalan tutar 3.202,68 TL ile icra dosyasına ödenerek ilgili icra dosyası kapatılmıştır.

Huzurunuzda açılmış olan bu davada itirazın iptaline konu 2 adet icra dosyası bulunmaktadır. İlk icra takibi ----İcra Müdürlüğü ----- esas sayılı dosya ile hasar ödemesi olan 1.900TL ve mağdur araç sahibinin avukatına ödenen 2.584,00TL olmak üzere toplam 4.484,00TL icra takibine konu edilmiştir. ----İcra Müdürlüğü ----- esas sayılı dosya ile de icra müdürlüğüne ödenen 3.202,68 TL icra takibine konu edilmiştir." şeklinde beyanda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi nedeniyle ödenen maddi tazminatın 6102 sayılı TTK'nın 1472 maddesi uyarınca haksız fiile sebebiyet veren araç işleteninden rücuen tahsili istemine dayalı itirazın iptali istemine ilişkindir.---Noterler Birliği'nin yazı cevabı ile kaza tarihinde ---- plakalı aracın davalı ----- Şirketi adına kayıtlı olduğu ve davacı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğu kazaya kazışan ---- plakalı aracın dava dışı ----- adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu kazadan sonra düzenlenen kaza tespit tutanağında kazanın davacı tarafa trafik sigortalı -----

plaka nolu otomobil firari sürücüsü, meskûn mahaldeki çift yönlü sokakta, sokağı ve

sokaktaki araç trafiğini dikkate almadan park yerinden kontrolsüzce geri geri manevra

ile çıkış yaptığı ve sokakta seyreden sürücünün aracına çarparak kazaya neden olduğu

sabit olup, bu duruma göre, geri manevra kuralını ve olay yerini terk etmeme kuralını

ihlal etmesi, dalgın, dikkatsiz ve tedbirsiz davranması nedeniyle olayda birinci

derecede ve tam kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472/1. maddesinde "sigortacı sigorta tazminatını ödediğinde hukuken sigortalısının yerine geçer. Sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder.

Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin halefiyet kuralı uyarınca sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." şeklindeki düzenleme uyarınca sigorta şirketi yasa ve poliçe hükümleri gereğince zarar görenlere ve sigortalısına yaptığı ödeme nedeniyle gerçek zarar sorumlularına rücu edebilir.

Zarardan sorumlu olanlar ispat edilen gerçek zarar nispetinde taleple bağlı kalınarak ödeme tarihinden itibaren faiziyle birlikte sorumlu tutulurlar.2918 sayılı KTK'nın hükümlerine göre, trafik kaydı "işletenin" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur.

Aynı Kanun'un 3. maddesinde, " İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Kanun'un 85. maddesinde ise "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı KTK'nin 95/2 maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. 2918 sayılı KTK'nın 95-(2). maddesi uyarınca; sigorta sözleşmesinden veya sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerinden doğan nedenlerle; sigortacının tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin haller sigortacı tarafından 3. kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden; sigortacı zarar görene ödeme yaptıktan sonra tazminatın kaldırılması ya da indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir.

Poliçe düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün ---- sayılı ---- yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesinde; “Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı düzenlenmiş “Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a-) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b-) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c-) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç-) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d-) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1 maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e-) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f-) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halleri .." rücu sebebi olarak kabul edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı aracın dava dışı 3. Kişiye vermiş olduğu zarar nedeniyle bu aracın malikine poliçe limiti dahilinde ödemiş olduğu tutarın haksız fiile neden olan aracın işleteni olarak sigortalısından rücuen tahsili amacıyla takip başlatmıştır. Kazaya karışan---- plaka nolu otomobilin davacı ----. tarafından,

----- numaralı poliçe ile 07.12.2021- 2022 tarihleri arasında Trafik Sigortası

yapıldığı, poliçenin olayı kapsadığı, poliçenin dosyada mevcut olduğu, araç başına

maddi teminat limitinin 43.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Eldeki uyuşmazlıkta, davacı rücu sebebi olarak Genel Şartların B.4.son cümlesinde belirtilen "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması" haline dayanmıştır.Davalı taraf cevap dilekçesinde dava konusu ---- plaka nolu aracın kaza tarihinde ----- adlı şirkete

kiralandığını, bu nedenle davanın bu şirkete ihbarını talep ettiklerini, davalı şirketin

işleten sıfatına haiz olmadığından araç mahrumiyet bedelinden sorumlu

tutulamayacağını beyan etmiştir. Her ne kadar -----plakalı araç maliki olan davalı aracın uzun süreli olarak kiralandığını iddia etmiş ise de benzer nitelikte Yargıtay ---- Hukuk Dairesinin ---- Esas ----- Karar sayılı ilamında "... Olay tarihini kapsayan geçerli bir sigorta poliçesi mevcut olup işletenin işletenlik sıfatının kalkması sigorta poliçesinin geçerliliğini ortadan kaldırmaz, sigorta poliçesi ve poliçe nedeni ile davalı ---- Şirketi'nin sorumluluğu (K.T.K.

20/d-94. md.-107. ve vs. md. açıklanan bazı durumlar ayrık olmak üzere) devam etmektedir. Somut olayda, davacı sigortacı ile davalı şirket arasında olay tarihini kapsayan geçerli bir sigorta poliçesi mevcut olup rıza hilafına bir durum olmadığından illiyet bağının kesilmesi söz konusu olmayıp davalının sorumluluğu devam etmektedir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B-4/f maddesinde metninde bedensel zarara neden olay ve maddi hasara neden olan olay ayrımı yapıldığı, olay yerini terkin zorunlu olduğu haller ve kazanın oluş koşullarına ilişkin belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması hallerinin sınırlı olmadığı, ancak maddi hasarlı kazalarda sigortalının ya da eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin olay yerini terk etmesinin sigortalıya rücu edilmesi için yeterli olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı sigorta şirketinin ZMMS poliçesi kapsamında ödeme yaptıktan sonra, davalı araç sürücüsünün Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının B.4.-f maddesinde düzenlenen kuralını ihlal etmesi ve kazanın oluşumuna esas belgelerin düzenlenmesine engel olması nedeni ile rücu koşullarının oluştuğu kanaatine varılmıştır.

Kusur ve zararın tespiti için dosya bilirkişiye verilmiş Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyeti 06/10/2024 tarihli raporunda ---- plaka nolu otomobil firari sürücüsünün %100 (Yüzdeyüz) oranında kusurlu olduğu, kazaya karışan ve dava dışı---- plaka nolu otomobil sürücüsü ----- kusursuz olduğu, ----- plaka nolu otomobilin kaza nedeniyle değer kaybı bedelinin 8.350 TL olduğu, araçta oluşan işçilik bedelinin 1900 TL + 342 TL KDV= 2.242 TL olduğu tespit edilmiştir.

Davacı vekilinin beyanı ve sunduğu belgeler ile davacı sigorta şirketinin hasar bedeli olarak 1.900 TL tutarın mağdur araç sahibine ayrıca değer kaybı için dava dışı mağdur araç sahibi tarafından tahkime başvuru neticesinde verilen kararda da görüleceği üzere dava dışı mağdur araç sahibine değer kaybı ödemesi yapılmış daha sonra kalan tutar ve avukatlık ücreti ----İcra Müdürlüğü ----- esas sayılı dosya ile icra takibine konu edilmiş ve icra takibi sonrası mağdur araç avukatı ----- 2.584,00 TL avukatlık ücreti için ödenmiş,

kalan tutar 3.202,68 TL icra dosyasına ödenerek ilgili icra dosyası kapatılmış olup ödenen tutarların tespit edilen zarar miktarı ilr uyumlu olduğu ve olay yeri terke dayalı olarak Yargıtay ----- Hukuk Dairesi ---- Esas, ----- Karar sayılı ilamında bahsedildiği gibi kendi sigortalısına rücu edebileceğinden davanın kabulü ile; davalının ----İcra Müdürlüğü'nün ----- Esas sayılı dosyasında yürütülen takibe yaptığı vaki itirazın iptali ile ; takibin 4.484,00 TL asıl alacak ve 57,49 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.541,49 TL alacak üzerinden aynen devamına, ----.

İcra Müdürlüğü'nün----Esas sayılı dosyasında yürütülen takibe yaptığı vaki itirazın iptali ile ; takibin 3.202,68 TL asıl alacak 121,61 TL işlemiş faiz, olmak üzere toplam 3.324,29 TL alacak üzerinden aynen devamına, dava konusu asıl alacak likit olmadığından şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.