İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/270 K.2025/734

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/270 Esas

KARAR NO : 2025/734

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 25/03/2025

KARAR TARİHİ : 23/10/2025

DAVA

Davacı şirket yetkilisinin mahkememize sunduğu 25/03/2025 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; -------- Bankası -------- çek numaralı keşidecisi -------- olan 10/02/2025 vade tarihli 107.310,00 TL tutarlı, --------- Bankası --------- çek numaralı keşidecisi -------- Şirketi olan 28/03/2025 vade tarihli 130.080,00 TL tutarlı ve -------Bankası -------- çek numaralı keşidecisi ---------- Şirketi olan 21/03/2025 vade tarihli 120.000,00 TL tutarlı çeklerin kaybolduğunu, çeklerin kötü niyetli kişilerin eline geçmesinin önlenmesi ve ödemelerinin alınabilmesi için belirttiği çeklerin iptal edilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

------- 27/03/2025 tarihli yazı cevabı -------- Bankası Genel Müdürlüğü'nün 14/04/2025 tarihli yazı cevabı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talebin Hukuki Niteliği. Zayi nedeniyle kambiyo senedinin iptali talebidir.Talebin Hukuki Sebebi. 6102 sayılı TTK.nun 818/1-s maddesi uyarınca poliçenin iptali hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek ve bono(senet) hakkında da uygulanır.

TTK.nun 757 vd. maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek veya bono elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın çeki veya senedi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, TTK 757/2 maddesi gereğince ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin (keşide tarihinin) gelmesi üzerine çek veya senet bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.

6102 sayılı TTK’nın 759/1. maddesindeki “Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.” ve TTK’nın 764/1. maddesindeki "Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir." şeklinde düzenlenmiştir.

İptal isteminde bulunan kişi, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve bir suretini ibraz etmek veya esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Mahkeme, dilekçe sahibinin, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, çeki veya senedi eline geçireni, çeki veya senedi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde çekin veya senedin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Çekin veya senedin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.

Elden çıkan çek veya senet , verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; iş bu davanın çek iptali davası olması nedeni ile verilecek iptal kararının ilgilinin borçluluğunu saptamayacağı ve kesin hüküm teşkil etmeyeceği, borçlunun iptal kararına karşı iptal kararı alan kişinin hak sahibi olmadığını öne sürebileceği , davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delili sunmasının yeterli olduğu,

aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanmasının zayi nedeni ile çek ve bono iptali hükümlerinin uygulanmasının imkansız hale getireceği , kaldı ki dava sırasında yapılan ilamlar sonucunda hak sahiplerinin ortaya çıkabileceği ve kendilerine karşı istirdat davası açılabileceği , ayrıca hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptal edilebileceği ;

uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda toplanan deliller, talebe konu kambiyo senedi bilgileri, iddia ve beyanlar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde: talebe konu kambiyo senedini muhatabın ödemekten menedilmesine(TTK m.757/1) karar verilmiş ve kambiyo senetlerinin aslının Mahkememize sunulmasına ilişkin ilan, -------- üç defa yayımlanmış(TTK m.762/1), ancak kambiyo senedinin,

vadesinden/keşide tarihinden veya ilk ilandan itibaren 3 ay içerisinde(TTK m.761/3) Mahkememize sunulmaması karşısında iptal istemine konu kambiyo senetlerinin talep edenin elinde iken ziyaa uğradığı(TTK m.759/2) sonuç ve vicdani kanaatin varılmış ve uyuşmazlık konusu çeklerin mahkemeye sunulmaması nedeniyle zayi edilen çeklerin iptaline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.