İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/868 K.2020/701

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, Tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kendisine ait inşaat firmasının bulunduğunu, yaptırdığı bina, daire ve eklentilerini müşterilerine teslim ettiğini, vadesinde teslim edemediği bina ve daireler için zararının oluştuğunu, İzmir İli Buca İlçesinde yaptırdığı inşaatın dış kaplama, alüminyum ve bunlara bağlı işlemler için davalı ile anlaştığını, sözleşme imzaladığını, davalıya güvenerek müşterilerine teslim tarihini bildirdiğini, davalının müvekkili ile yapmış olduğu sözleşmeye aykırı hareket ettiğini, işi yarıda bıraktığını ve zararına sebebiyet verdiğini,

müvekkilinin kalan işi başka bir kişiye yaptırmak zorunda kaldığını ve bu nedenle fazla ödeme yaptığını, müvekkilinin davalı ile 88.000,00 TL üzerinden anlaştığını, davalıya 63.000,00 TL'lik ödeme yaptığını, ancak davalının müvekkilini oyaladığını, işi sürüncemede bıraktığını, özensiz hareket ettiğini, işi yarıda bıraktığını, kendisine yapılan ödemeden daha az iş yaptığını, fazla ödeme ve geç teslime sebebiyet verildiğinden müvekkilinin zarara uğradığını belirterek 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalıya dava dilekçesi ile duruşma gün ve saatini bildirir davetiyenin tebliğ edildiği, davalının davaya cevap vermediği ve duruşmalara katılmadığı anlaşılmıştır.

DAVA

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi zararın tazmini isteğine ilişkindir.

DELİLLER

-Şirinyer Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 10/04/2019-30/12/2019 tarihli yazıları ve eki, -İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 24/12/2019 tarihli yazısı ve eki, -...Bankası A. Ş. Buca Şubesi'nin 05/04/2019 tarihli yazısı, -... Bank A. Ş'nin 23/05/2019 tarihli yazısı ve eki, -Mahkememizce mahallinde 18/06/2019 tarihinde yapılan keşif, -İnşaat mühendisi bilirkişi ... ve smmm bilirkişi...'ın 30/09/2019 tarihli kök raporu ile 11/03/2020 tarihli ek raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Eser sözleşmeleri, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmelerdir. 818 sayılı BK'nın 366. maddesine göre eserin bedeli önceden belirlenmemiş veya yaklaşık olarak belirlenmişse bedel, yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin giderine bakılarak belirlenir. Yargıtay'ın bu konudaki yerleşmiş içtihatları ve doktrinde kabul edildiği üzere bundan anlaşılması gereken, işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayicine göre bedelin belirlenmesidir.

Eser sözleşmelerinde kural olarak yüklenici işinin ehli ve basiretli bir iş adamı olarak yükümlendiği imalâtı fen ve sanat kurallarına, sözleşmeye, iş sahibinin amacına uygun tamamlayarak teslim etmek zorundadır. İmalâtın ayıplı olması halinde iş sahibinin hakları 818 sayılı BK 360 maddesinde (TBK 475. madde) sayılmıştır. Buna göre eserin iş sahibinin kullanamayacağı derecede ayıplı olması veya hakkaniyet kaideleri gereği eseri kabul etmesinin iş sahibinden beklenememesi veya eserin sözleşmede açıkça kararlaştırılan nitelikleri taşımaması halinde iş sahibi eseri kabulden kaçınarak sözleşmeden dönebilir.

Sözleşmeyi haklı olarak fesheden iş sahibi menfi zararının ödetilmesini yükleniciden isteyebilir. Menfi zarar sözleşmenin kurulması ve işin görülmesi için yapılması gereken fiili giderler ile sözleşmenin geçerliliğine inanılarak başka bir sözleşme fırsatının kaçırılması dolayısıyla uğranılan zararlardır. Menfi zararın yasal dayanağı 6098 sayılı TBK'nın 125/III., B.K.106/II. maddesindeki genel düzenlemelerdir. Yargıtay içtihatları ve doktrinde eser sözleşmesinden dönülmesi nedeniyle uğranılan ve giderilmesi talep edilen olumsuz zararların sınırlı sayıda olmadığı kabul edilmekte; sözleşmenin yapılmasına ilişkin giderler, harçlar, posta giderleri, noter ücreti ve yapılmış bulunan imalâtın bedeli de menfi zarar kapsamında değerlendirilmektedir.

Kaçırılan fırsat nedeniyle menfi zarar da, fesihten itibaren makul sürede sözleşme konusu işlerin bedel dışında aynı şartlarda yapılacak sözleşme sonucu ödenecek bedel ile davalı yüklenici ile sözleşme yapılmamış olsaydı en yakın hangi fiyatla yapılabileceği bedel arasındaki farktır. Kaçırılan fırsat taşeronun (yüklenicinin) eser sözleşmesi ile üstlendiği halde yapmadığı işin fesihten sonraki makul sürede yapım bedeli ile feshedilen sözleşmenin yapıldığı, tarihte kendisinin sözleşme ilişkisine bağlandığı teklife en yakın alınabilecek teklif fiyatı arasındaki farktır. Menfi zarar belirlenirken işin başkasına verilmemesi nedeni ile kaçırılan fırsat ile yeniden yaptırılmak zorunda kalınan fiyat arasındaki fark hesaplanmalıdır (Yargıtay... HD'nin...Karar sayılı ilâmı).

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında eser sözleşmesi olduğu, davacının davalının edimini eksik olarak ifa ettiği ve eseri sözleşmeye uygun olarak teslim etme yükümlülüğünü yerine getirmediği, bu nedenle kendisi tarafından davalıya yapılan ödemenin fazla olduğu iadesi gerektiği, ayrıca kalan işler için üçüncü kişi ile anlaşmak ve daha fazla ödeme yapmak zorunda kaldığı, bu durumun da kendisi yönünden zarar oluşturduğu iddiası ile menfi zararının tazmini talebinde bulunduğu,

Şirinyer Vergi Dairesi ve İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün yazılarına göre davacı ve davalının bilanço usulüne tabi olduğu ve davacının ticaret sicilinde tacir olarak kayıtlı olduğu, bu nedenle tarafları tacir olan ve tarafların ticari işletmesini ilgilendiren somut uyuşmazlığın nispi ticari dava olarak kabulü gerektiği, mahkememizin bu nedenle görevli olduğu, mahkememizce alınan bilirkişi raporuna göre taraflar arasındaki eser sözleşmesinin götürü bedelli sözleşme olduğu,

sözleşmede bedel götürü olarak belirlendiğinden fiziki oran yöntemine göre yapılan imalâtın bedelinin de davalının yaptığı imalâtların tüm işe oranının belirlenip bulunacak oranın sözleşme fiyatlarına uygulanması ve yapılan ödemelerin mahsubu ile belirlenmesi gerektiği, buna göre davalının sözleşme ile üstlendiği işin %45'ini tamamladığı, sözleşme bedelinin 88.000,00TL olarak belirlendiği, davacı tarafından sözleşme kapsamında davalıya yapılan ödeme miktarının 61.000,00TL olduğu, sözleşmenin gerçekleşme-fiziki oranına göre davalı tarafından yapılan imalatın bedelinin 39.600,00TL (%45x88.000,00=39.600,00TL) olduğu,

davacı tarafından davalıya yapılan ödeme miktarı dikkate alındığında davalıya 21.400,00 TL fazla ödeme yapıldığı, yine bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya göre sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle; işi başkasına daha yüksek fiyatla yaptırmak zorunda kalan davacının serbest piyasa rayicine göre 8.400,00 TL zararının olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği, davalının sözleşme ile üstlendiği işi tamamen yerine getirmeden inşaat alanını terk ettiği, yapılan işin eksik ifa edildiği, eksik ifa sebebiyle davacı iş sahibinin eseri kabule zorlanamayacağı, bu nedenle davacı tarafından yapılan feshin haklı olduğu,

sözleşmeyi fesheden davacının yapmış olduğu fazla ödemeyi ve işi başkasına yaptırması sebebiyle uğradığı menfi zararı (Kaçırılan fırsat nedeniyle menfi zarar da, fesihten itibaren makul sürede sözleşme konusu işlerin bedel dışında aynı şartlarda yapılacak sözleşme sonucu ödenecek bedel ile davalı yüklenici ile sözleşme yapılmamış olsaydı en yakın hangi fiyatla yapılabileceği bedel arasındaki fark) davalıdan talep edebileceği, mahkememizce alınan bilirkişi raporunun usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu, davacının dava dilekçesinde ticari faiz talebinde bulunduğu,

avans veyahut reeskont faizi açıkça talep edilmediğinden ticari faizden kastedilenin yasal faiz olarak anlaşılması gerektiği, davalının dava ile temerrüde düştüğü, ayrıca davacının davasını kısmi dava olarak ikame ettiği, bu nedenle davacının faiz talebinin dava ve ıslah tarihi esas alınarak ayrı ayrı hüküm altına alınması gerektiği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

E-İMZA

Hakim ...

E-İMZA