İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1085 K.2025/945

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Kıymetli Evrak İptali (Bono ve Cet İptali) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "düzenleyeninin (...) T.C. kimlik numaralı... düzenleme yerinin İstanbul, 27.09.2024 tanzim, 30.09.2025 vade tarihli, 100.000,00 TL bedelli olan bononun, düzenleyeninin (...) T.C. kimlik numaralı ... düzenleme yerinin İstanbul, 27.09.2024 tanzim, 30.08.2025 vade tarihli, 100.000,00 TL bedelli olan bononun, keşidecisinin (...) T.C.

Kimlik Numaralı ..., keşide yerinin Ünye, ...Çek Seri No'lu, 50.000 TL bedelli 31.09.2025 keşide tarihli hamiline tacir çeki de dahil olmak üzere bu 3 kıymetli evrakın ciro zincirine göre meşru hamili olduğu, müvekkil şirket yine ticari işleri gereğince yukarıda belirtilen 2 bono ve 1 tacir çekinin içinde bulunduğu kargonun 08.10.2024 tarihinde Saat:14.08'de... Seri Numarası ile ...kargo ışıkkent şubesi aracılığıyla Seviller Mah. Cumhuriyet Cad.

No:14 F Blok Gerede/Bolu adresinde bulunan...Deri şirketine gönderilmek üzere kargoya verildiği, belirtilen 2 adet bono ve 1 adet tacir çeki kargoda transfer sürecinde kaybolduğunu, aramalara rağmen bulunamadığını belirterek müvekkilinin hamili olduğu 1 adet çekin kaybolduğunu belirterek zayi nedeni ile çekin iptaline ve ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekilinin 27/11/2025 tarihli dilekçesinde özetle; "Düzenleyeninin (...) T.C. Kimlik Numaralı ... düzenleme yerinin İstanbul, 27.09.2024 tanzim, 30.09.2025 vade tarihli, 100.000,00 TL (YüzBinTürkLirası) bedelli olan bono, düzenleyeninin (...) T.C. Kimlik Numaralı ... düzenleme yerinin İstanbul, 27.09.2024 tanzim, 30.08.2025 vade tarihli, 100.000,00 TL bedelli olan bono, keşidecisinin (...) T.C. Kimlik Numaralı ..., keşide yerinin Ünye, ...Çek Seri No'lu, 50.000 TL bedelli 31.09.2025 keşide tarihli hamiline tacir çeki 3. Kişi tarafından icra takibine konu edildiğini, icra takibi borç ödenmek suretiyle infaz edildiğini, müvekkil şirketin bonolara ilişkin işbu davaya konu talebinden feragat ettiğini, çeke yönelik taleplerinin devam ettiğini beyan etmiştir.

TALEP

Talep, 6102 sayılı TTK'nın 818/1(s). maddesi delaletiyle, aynı Kanunun 757. vd. maddelerine dayalı zayi nedeniyle bono ve çek iptali istemine ilişkindir.

DELİLLER

- İstanbul 5 İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosya sureti, -... T.A.Ş nin 10/10/2025 tarihli yazısı ve eki, -Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 08/01/2025, 20/01/2025 ve 31/03/2025 tarihli ilanları.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep;

-Düzenleyeninin (...) T.C. kimlik numaralı ... düzenleme yerinin İstanbul, 27.09.2024 tanzim, 30.09.2025 vade tarihli, 100.000,00 TL (YüzBinTürkLirası) bedelli olan Bono,

- Düzenleyeninin (...) T.C. Kimlik Numaralı ... düzenleme yerinin İstanbul, 27.09.2024 tanzim, 30.08.2025 vade tarihli, 100.000,00 TL (YüzBinTürkLirası) bedelli olan bono

-Keşidecisi (...) T.C. Kimlik Numaralı ..., keşide yeri Ünye, ...Çek Seri No'lu, 50.000 TL (ElliBinTürkLirası) bedelli ve 31.09.2025 Keşide tarihli, hamiline yazılı çekin kargoda kaybolması nedeni ile zayi olması nedeni ile iptaline karar verilmesine yöneliktir.

Talep ; HMK'nın 382/2(e)-6. hükmü gereğince çekişmesiz yargı işidir.

Davacı vekilinin 27/11/2025 tarihli dilekçesinde özetle; "Düzenleyeninin (...) T.C. Kimlik Numaralı ... düzenleme yerinin İstanbul, 27.09.2024 tanzim, 30.09.2025 vade tarihli, 100.000,00 TL (YüzBinTürkLirası) bedelli olan bono, düzenleyeninin (...) T.C. Kimlik Numaralı ... düzenleme yerinin İstanbul, 27.09.2024 tanzim, 30.08.2025 vade tarihli, 100.000,00 TL bedelli olan bonoların, 3. Kişi tarafından icra takibine konu edildiğini, icra takibi borç ödenmek suretiyle infaz edildiğini, müvekkil şirketin bonolara ilişkin işbu davaya konu talebinden feragat ettiğini, çeke yönelik taleplerinin devam ettiğini" beyan etmiştir. Söz konusu feragat beyanı nedeni ile bonolar yönünden talebin reddine kararı verilmiştir.

Talep konusu çek ile ilgili;

6102 sayılı TTK'nın 818. maddesi delaleti ile çekler bakımından iptal davaları açısından uygulanması gerekli TTK'nın 757 ve devamı maddelerinde iptal davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir hak olup, TTK'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi çek elinde iken zayi olduğuna dair inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, senedin bir suretini ibraz etmek yahut da senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

TTK'nın 763. maddesinde de "mahkemece dilekçe sahibinin poliçe elindeki ziyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulduğu taktirde verilecek ilanla poliçeyi eline geçirene belirli bir süre içerisinde poliçeyi getirmeyi davet eder, aksi halde poliçenin iptaline karar verileceğini ihtar eder." hükmü düzenlenmiştir.

Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.

Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'ne müzekkere yazılarak 6102 Sayılı TTK'nın 760. maddesi uyarınca çek üzerinde hak iddia edenlerin veya bu çeki elinde bulunduranların mahkememize müracaat etmeleri hususununu 3 kez ilan edilmesi istenilmiş, 03/03/2025, 08/01/2025, 20/01/2025 ve 31/03/2025 tarihlerinde usulüne uygun yapılan gazete ilanlarına rağmen TTK'nın 761. maddesine göre üç aylık yasal süre içerisinde talep konusu çeki elinde bulunduran kişilerin mahkememize iptali istenen çekle ilgili herhangi bir müracaatta bulunmadığı anlaşılmıştır. ... Genel Müdürlüğü'nün 09/10/2025 tarihli cevabi yazısından da çekin ibraz edilmediği bilgisi verilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve dosya kapsamındaki deliller bir arada değerlendirildiğinde. Dava konusu Keşidecisi (...) T.C.

Kimlik Numaralı ..., keşide yeri Ünye, ...Çek Seri No'lu, 50.000 TL bedelli ve 31.09.2025 Keşide tarihli, hamiline yazılı çek yönünden zayi nedeniyle iptal isteminde amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu, çek iptali talebi sonucunda verilen karar keşideci borçluya ibraz ile borçludan çek bedelinin tahsili imkanı sağladığı, talepte bulunma hakkının hamile ait olduğu,

somut olayda talebe konu çekin içeriği hakkında bilgi sunulmasına göre talep edenin hamil olduğunun kabulü gerektiği, bu sebeple talepte bulunanın iş bu talepte bulunmasında hukuki yararı bulunduğu, söz konusu çekin zorunlu unsurları taşıdığı, çeki elinde bulunduranların mahkememize müracaat etmeleri hususunda gerekli yasal ilanların usulüne uygun olarak yapıldığı, yasal süresi içerisinde iptali istenen çek hakkında mahkememize müracaat eden olmadığı,

çekin talep edenin istemi dışında zayi olduğu konusunda kanaat oluştuğu, talep yönünden yasal bir engelin bulunmadığı ve diğer yasal şartların oluştuğu anlaşılmakla talep konusu çekin iptaline karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

E-İMZA E-İMZA