İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/184 K.2026/185

Davacı tarafından hasımsız olarak açılan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı araç, sebze alım-satım, kafe işletmeciliği gibi farklı sektörlerde iş yapmakta olduğunu, davacıya ait 2 adet; bedelsiz çek tüm aramalara rağmen bulunamadığını, davacı olarak 10.03.2025 Tarihinde çamdibi şehit ibrahim ünlü polis merkezi amirliği'nde ... Olay Nolu ifade tutanağımda belirtildiği üzere giderek,çekileri kaybettiğini, çekleri yüksek ihtimal sahibi olduğu iş yerinde dolaşırken veya dışarıda cebinde bulunan çeklerin olmadığından başvuruda bulunduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 818. maddesi yollamasıyla uygulanacak 757. maddesi hükmü doğrultusunda söz konusu çekin iptalini sağlamak için işbu davayı açmak zorunluluğu doğduğunu beyan ederek çeklerin tamamının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, HMK'nın 382/2(e)-6. hükmü gereğince çekişmesiz yargı işidir.

6102 sayılı TTK'nın 818. maddesi delaleti ile çekler bakımından iptal davaları açısından uygulanması gerekli TTK'nın 757 ve devamı maddelerinde iptal davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir hak olup, TTK'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi çek elinde iken zayi olduğuna dair inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, senedin bir suretini ibraz etmek yahut da senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

TTK'nın 763. maddesinde de "mahkemece dilekçe sahibinin poliçe elindeki ziyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulduğu taktirde verilecek ilanla poliçeyi eline geçirene belirli bir süre içerisinde poliçeyi getirmeyi davet eder, aksi halde poliçenin iptaline karar verileceğini ihtar eder." hükmü düzenlenmiştir.

Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde, iptali istenen evrakların boş çek yaprağı olduğu, boş çek yapraklarının kambiyo vasfının bulunmadığı, ayrıca 6102 sayılı TTK' nun 818/s bendi yollaması ile TTK' nun 757. ve devamı maddeleri gereğince zayi nedeniyle çek iptal davası açma hakkının hamile tanınmış bir hak olduğu, keşidecinin bu hükme dayanarak çek iptali davası açma hakkı bulunmadığı, davacının çek keşidecisi olması dolayısıyla zayi sebebiyle çek iptali davası açamayacağı incelenen tüm dosya kapsamı ile anlaşılmakla, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.