İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/301 K.2021/311

Davacı vekili tarafından Mahkememizde açılan Zayi Çek iptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde. Müvekkili ... Ltd. Şti.'nin ''... Ticareti'' sektöründe faaliyet göstermekte olup, 2019 yılının sonunda aldığı kararla gayri faal durumundaki şirketin adresini başka bir adrese taşıma kararı aldığını, bu kapsamda işyerini ... Mahallesi ...

Sokak No:... ..../İZMİR adresine resmi olarak taşıdığını, iş bu adres değişikliği yapılırken fiili olarak eski adreste mevcut olan bir kısım davaya konu evrak ve faturaların taşıma işlemi öncesinde kaybolduğunu yada çalındığını, sonrasında taraflarına vergi dairesinden gelen yazı ile öğrendiklerini, taşıma işlemi sonrasında yapılan incelemede müvekkiline ait ... no ile başlayıp ... no ile biten faturaların çalındığının/kaybolduğunun tespit edildiğini, iş bu faturaların müvekkilinin iradesi dışında elinden çıkmış olup zayi olduğunu, bu konuda suç duyurusunda bulunduklarını,

yasal süresi içinde zayi belgesi verilmesi için mahkememize başvurduklarını, müvekkiline ait ... no ile başlayıp ... no ile biten faturalara istinaden zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Tüm dosya kapsamından; davacı TTK'nun 82. maddesi gereğince ticari defter ve belgelerini zayi olduğu gerekçesi ile zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

TTK'nun 82/7. maddesi gereğince, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.

Madde içeriğinden de anlaşıldığı üzere zayi belgesi isteyebilmek için ticari detfer ve belgelerin bir afet neticesinde ziyaa uğraması veya hırsızlıkla zayi olması gerekmektedir. Yine ziyaa uğradığı tarihten itibaren 15 gün içerisinde talebin mahkemeye ulaştırılması gerekmektedir.

Somut olayda tarafından zayi talep edilen faturaların taşıma sırasında kaybolduğu iddia edilmiş olup, tacir kişinin ticari defter ve kayıtların saklanması için azami dikkat ve özen göstermesi gerekmektedir. Tacir kişinin kendi ihmal veya hatası sonucu kaybedilen bir belge hakkında zayi belgesi talep etmesi mümkün değildir. Kaldı ki yasal düzenlemede yalnızca doğal afetlerin tadadi olarak sayıldığı, hırsızlık nedeninin tahdidi olarak düzenlendiği, kıyas yoluyla bunun genişletilemeyeceği değerlendirilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, zayi olduğu iddia edilen faturaların kaybolmasına neden olduğu iddia edilen olayın kanunda sayılan doğal afetler veya hırsızlık kapsamında kalmadığı anlaşılmakla talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.