İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/976 K.2024/687

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firma, davalının ödeme sıkışıklığı olduğunun beyanı doğrultusunda talebi üzerine 1.3.2023 tarihinde ...

Bankası internet bankacılığı aracılığı ile 200.000,00 TL'yi davalının hesabına EFT yaptığını, davalının borcun ödenmesi yolunda ki şifahi taleplerine rağmen ödenmemesi üzerine davalı aleyhine Ödemiş İcra Müdürlüğünün... esas sayılı takip dosyası ile icra takibine başlandığını, davalı tarafça icra takibine haksız olarak itiraz edildiğini, borçlu her ne kadar itiraz dilekçesinde herhangi bir borcunun bulunmadığını iddia etmiş ise de söz konusu icra takibinde yer alan takibe dayanak teşkil eden evraklardan anlaşılacağı üzere borcun varlığının ortada olduğunu, yasal zorunluluk gereği arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşmanın sağlanamadığını,

müvekkilinin alacağının temini bakımından; haricen edilen bilgilere göre borçlu kooperatifin bir çok borcunun olması, yargılama sürecinde mal kaçırma ihtimali ve böyle bir durumda ilerde verilecek olan kararın infazının mümkün olmayacağı ihtimali göz önüne alınarak,

davalının adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul mallar ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyati haczine karar verilmesini, fazlaya ilişkin dava ve talep hakkımız saklı kalmak kaydıyla, davalı yanın icra dosyasına yaptığı haksız ve kötü niyetli itirazının iptali ile takibin devamına, haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz eden borçlu davalının aleyhine %40’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davaya usul ve esas bakımından itiraz ettiklerini, taraflar arasında akdedilmiş bir sözleşme bulunmamasına karşın mesnedi belirsiz alacak kalemleri çıkartılarak davacının alacaklı olduğu iddiasına itibar edilemeyeceğini, taraflar arasında bir alacak/borç durumunun söz konusu olmadığını, iddia edildiği gibi borcun var olduğunun kabul ede ispatlar mutabakat bulunmadığını, bu nedenle anılan alacak kalemlerinin kabulümüzde olmaması sebebiyle yaptıkları itirazın haklı ve hukuka uygun olduğunu, icra takibinde alacağa uygulanan faiz oranının geçersiz, fahiş ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu,

davacının iddia ettiği gibi aralarında yazılı borç senedi olmadan müvekkiline gönderilen paranın açıklamasına “ödünç verilen” yazılmasını tek başına davacının müvekkilinden alacaklı olduğunu göstermeyeceğini, aralarında yazılı bir sözleşme olmadan davacı şirketin davalı kooperatife sözlü olarak borç vermesinin ticari hayatın gereklerine aykırı olduğu gibi basiretli bir tacir davranışı da olmadığını, davacının kötü niyetli olarak alacaklı olmadığı bir parayı müvekkilinden talep ettiğini, davacı tarafından gerek sözleşme gerekse de cari ilişki nedeniyle teslim ve/veya ifa edilmiş bir mal/hizmet bulunmadığını,

sonuç itibariyle de bir teslim/ifa edilmeyen ve var olmayan ticari ilişkinin mesnet gösterilerek talep edilebilecek bir alacak da söz konusu olmadığını, işlemsiz faiz talebi, faiz oranı ve türü de hatılı olduğunu temerrüt gerçekleşmeden faiz talep edilemeyeceğini belirterek davacının haksız davasının reddine, kötü niyetli alacaklı hakkında %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, ödünç para olarak verilen bedelin faiziyle birlikte iadesi için başlatılan icra takibinde ödeme emrine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davaya konu Ödemiş İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasında davacı tarafından davalı aleyhine "asıl alacak" açıklaması ile toplam 204.093,15-TL talep edildiği ödeme emrinin borçlu/davalıya tebliğ edildiği, borçlunun süresinde yaptığı itiraz üzerine takibin durduğu görülmüştür.

Dava, 1 yıllık hakdüşürücü süre içerisinde açıldığından işin esasına geçilmiştir.

Davacı vekili, davalıya müvekkili tarafından 200.000,00 TL borç para verildiğini ancak bedelinin tahsil edilmediğini iddia etmekte, davalı vekili ise alacağın zamanaşımına uğradığını, aynı belge dayanak yapılarak birden fazla takibin başlatıldığını, müvekkili ile davalı arasında ticari ilişkinin bulunmadığını savunmaktadır.

Dava ödünç verilen bedelin tahsili için başlatılan icra takibinde ödeme emrine karşı yapılan itirazın iptali olduğundan genel zamanaşımı süresi olan (TBK m. 146) 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olacaktır. Tahsili talep edilen bedelin gönderildiği tarih 01/03/2023, icra takibinin tarihi 23/05/2023, dava tarihi ise 27/11/2023 olduğundan davanın 10 yıllık süre içerisinde açıldığı görülmüştür.

Davalı vekilinin cevap dilekçesi ile belirttiği Ödemiş İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyaları incelendiğinde takip dayanaklarının fatura olduğu, eldeki davanın konusunun ve dayanağının ise faturaya dayanmadığı bu hali derdest bir takibin bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Dosya arasında yer alan havaleye ilişkin dekont incelendiğinde, davacı tarafından davalının hesabına 200.000,00 TL' nin " Ödünç verilen bedel kredi" açıklaması ile gönderildiği görülmüştür.

Türk Medeni Kanunu'nun 6.maddesi hükmü uyarınca; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlüdür. İleri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimsenin, iddia ettiği olayı kanıtlaması gerekir. (HMK m.190)

Kural olarak; bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrar ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin yapıldıkları zamanki miktar veya değeri kanunda öngörülen sınırı geçtiği takdirde senetle ispatlanması gerekir. (HMK m. 200/1; HUMK m. 288) Hukuki işlemin miktar ve değerinin HMK m. 200/1'deki sınırı geçip geçmediği, hukuki işlemin yapıldığı zamanki durumuna göre belirlenir.

Havale bir borç ödeme vasıtasıdır. (TBK 555 m.;BK 457 m.) Havalenin mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla yapıldığı yolunda yasal karine mevcuttur. Bu yasal karinenin tersini, yani havalenin borcun ödenmesinden başka bir amaçla yapıldığını ileri süren havale eden, bu iddiasını kanıtlamakla yükümlüdür. (HGK 09.06.2004 tarih, 2004/4–362 E.; 2004/347 K.) Banka dekontunda paranın gönderiliş nedeni ile ilgili bir açıklamanın bulunmadığı hallerde, paranın mevcut bir borcun ödenmesi için gönderildiğinin kabulü gerekir.

Yerleşik Yargıtay Kararlarına göre; havale borç ödeme vasıtası, bir çeşit ödeme aracı olup havale belgesinde paranın hangi amaçlı gönderildiğinin belirtilmesi gereklidir. Aksi halde gönderilen havalenin bir borcun ödenmesi amacıyla gönderildiği karine olarak kabul edilmelidir. Borç ödeme belgesi olan havale nedeni ile alacaklı olduğunu davacı ispat etmelidir. (Yargıtay 3. HD'nin : 2018/5411 E., 2019/1718 K. Nolu ilamı)

Mahkememizce ön inceleme celsesinde taraflara ticari defterlerinin bulunduğu adresi bildirmek için kesin mehil verilmiş ve akabinde tarafların ticari defterleri incelenerek, davacının dosyaya sunmuş olduğu 200.000,00 TL' lik dekontun taraf defterlerine ne şekilde işlendiğinin, taraflar arasında ticari ilişkinin bulunup bulunmadığının belirlenmesinin istenmesi için bilirkişi ara kararı kurulmuş olup Bilirkişinden alınan 27/03/2024 tarihli raporun sonuç kısmına göre;

"Mahkemenizin... Esas no.lu dosyası, davaya konu icra dosyası ve davacı ile davalının vekilleri tarafından bildirilen yerlerde Mahkemenizin... dosyası kapsamında Esas (Tire ve Ödemiş'te) ticari defterler üzerinde yaptığımız incelemeler ve bu dosya kapsamında da e-posta ile aldığımız bilgiler neticesinde davacının dosyaya sunmuş olduğu 200.000,00 TL'lik dekontun taraf defterlerine ne şekilde işlendiğinin, taraflar arasında ticari ilişkinin bulunup bulunmadığının ve işlemiş faiz tutarının hesaplanması hususlarında yaptığımız inceleme ve hesaplamalar sonucunda;

1-Davacı... Tarım Ürünleri Sanayi Ticaret Ltd. Şti. vekilinin dosyaya sunmuş olduğu 200.000,00 TL'lik dekontun davacının ticari defterlerinde 05.03.2023 tarih, ...no.lu yevmiye maddesi, davalı S.S. ... Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi'nin defterinde ise 01.03.2023 tarih,...no.lu yevmiye maddesi ile kayıt edildikleri,

2- Her iki tarafın da ticari defterlerine göre 2023 yılı öncesinden gelen ticari ilişkilerinin bulunduğu, davacının 2023 yılında davalıya arpa ezmesi satışlarının olduğu, davalının kayıtlarına göre 28.03.2023 tarihi itibariyle davacıya 779.512,79 TL. borcunun bulunduğu, davacının defterlerine göre ise bu borcun 31.12.2023 (28.03.2023) tarihi itibariyle 779.740,55 TL. olduğu,

3- Davacının Ödemiş İcra Dairesi :...Esas No.lu icra dosyasına ait takip talebine göre ve KDV dahil 200.000,00 TL.'lık fatura alacağı ve 2 ay 22 günlük süre için 610,75 avans faiz oranı üzerinden 200.00,00 TL.'lık alacağa 4.889,04 TL.'lık faiz tahakkuk etmesi gerektiği,Kanaat ve sonucuna varılmıştır.”şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

Tüm bu nedenler ile davacı, davalıya karz ilişkisine dayalı olarak borç para verdiğini ve geri ödenmediğini ileri sürerek, verdiği paranın davalıdan tahsili amacıyla başlattığı takibe vaki itirazın iptali istemiyle eldeki davayı açmıştır. Davalı ise, cevap dilekçesi ile dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaları inkar etmektedir. Bu durumda ispat yükü davacıdadır.

Davacı taraf delil olarak havale işlemine yönelik dekontu mahkememize sunmuş olup, dekont incelendiğinde açıklama kısmında " Ödünç verilen bedel kredi" ibaresinin yazılı olduğu görüldüğünden ispat yükü üzerine düşen davacı havale belgesi olan dekontta paranın borç verme amacı ile davalıya gönderildiğini usulüne uygun deliller ile ispatlamış olduğundan, davalı taraf da ödeme defi ileri sürmediğinden ve incelenen ticari defterlerde de bu hususa yönelik bir delilin bulunmadığı görüldüğünden davanın kabulüne, kabul edilen bedel belirli olduğundan davacı lehine tazminata da hükmederek,

davacının ihtarı bulunmadığından (TBK m. 117) davalı temerrüte düşmediğinden faiz talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile; davalı/borçlunun Ödemiş İcra Müdürlüğü' nün... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın KISMEN iptali ile takibin ASIL ALACAK ÜZERİNDEN devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-Davalının sorumlu olduğu 200.000,00 TL üzerinden %20 icra inkar tazminatı olan 40.000,00.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Alınması gereken 13.662,00 TL karar ve ilam harcının yatan 3.485,40 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 10.176,6 TL' nin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen 3.485,4 TL ve 269,85 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 157,00 TL posta ve diğer giderler ile 4.500,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 1.402,85 TL yargılama giderinin kabul red oranı nazara alınarak 4.563,60 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 32.000,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 4.093,15 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

8-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk giderinin her iki tarafta oturuma katıldığından kabul red oranı nazara alınarak 142,58 TL' sinin davacıdan, bakiye kalan 3.057,42 TL' nin ise davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,

9-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/07/2024

Katip ...

E imza

Hakim ... ¸eimza

TASHİH ŞERHİ

Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir.

Tashih kararı verildiği takdirde, düzeltilen hususlarla ilgili karar, mahkemede bulunan nüshalar ile verilmiş olan suretlerin altına veya bunlara eklenecek ayrı bir kâğıda yazılır, imzalanır ve mühürlenir (HMK 304. M.) dosya kapsamı incelendiğinde. "Davanın KABULÜ ile; davalı/borçlunun Ödemiş İcra Müdürlüğü' nün ...

Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın KISMEN iptali ile takibin ASIL ALACAK ÜZERİNDEN devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, " şeklinde hükmün kurulduğu, mahkememize kurulan hükümde açıkça itirazın kısmen iptali ile takibin asıl alacak üzerinden devamına karar verildiği ve ayrıca fazlaya ilişkin istemin reddedildiği görülmekle, bu halde hükümde maddi hata yapılarak davanın kabulüne kararı verildiği görüldüğünden hükmün resen aşağıdaki şekilde tashihine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... E imza Hakim ... · Ei mza