İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/43 K.2025/963

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; davalı Torbalı Belediyesinin sigorta akidi olduğunu, dava dışı sürücü ...'un yetersiz ehliyet ile sevk ve idaresindeki müvekkilli Şirketi tarafından...no.lu ZMSS trafik poliçesi tahtında sigortalanan ... plakalı araçla 05.09.2023 tarihinde park halindeki ... plakalı araca çarpması nedeniyle trafik kazasına sebebiyet verdiğini, anılan kazada hasar gören ... plakalı araç için açılan hasar dosyası ve alınan ekspertiz raporu gereği araçta 39.978,11-TL hasar meydana geldiğini, tespit edilen anılan hasar bedeli müvekkili şirketi tarafından 24.01.2024 tarihinde ödendiğini,

alacaklı müvekkili şirketi zarar bedelini ödemekle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 4/b maddesi hükmü gereğince sigorta akidi aleyhine rücu hakkına sahip olduğunu, davacı müvekkilli şirketi tarafından işbu rücu hakkına dayanılarak, ödeme yaptığı toplam 39.978,11-TL anılan hasar/zararın ödeme tarihinden faizi ile birlikte tahsili için davalı/borçlu aleyhine Torbalı İcra Müdürlüğü’nün...takip no.lu dosyası ile “genel haciz yolu ile” icra takibi başlatıldığını, anılan takip dosyasından tebliğe çıkartılan 7 örnek ödeme emrine davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine,

ilgili İcra Müdürlüğü’nce takibin durdurulmasına karar verildiğini, borçlunun haksız, hukuki dayanaktan yoksun ve kötüniyetli itirazının iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına da hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde; Haksız fiilin unsurlarından biri fiil ile zarar arasındaki nedensel akış olup, nedensel akışın zarara uğrayanın ya da üçüncü kişinin kusurundan ötürü kesilmesi halinde davalının zarardan sorumlu tutulmasının düşünülemeyeceğini, müvekkili kurum aleyhinde açılmış işbu davanın öncelikle görev yönünden reddine, yetkili mahkemenin Torbalı mahkemeleri olması nedeniyle Mahkemenin yetkisine yaptığımız itirazın kabulü ile mahkemenizin yetkisizliğine karar verilmesine, göreve ve yetkiye ilişkin itirazlarımızın kabul görmemesi halinde davanın esastan reddine, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davacı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir,

DELİLLER

Torbalı İcra Dairesinin... sayılı dosyası, ticari defter ve kayıtlar, Hasar dosyası, kaza tespit tutanağı, poliçe, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.

Bilirkişi heyetinden alınan 03/06/2025 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...Hasar onarım bedeli yönünden:

... plaka sayılı ... 2.5 CRDI STANDART KASALI E6 2023 model kamyonette 05.09.2023 riziko tarihi itibarıyla meydana gelen gerçek zarar 47.033,08 TL olarak hesaplanmıştır.

Trafik kuralları ihlali yönünden:

...plakalı araç sürücüsü ...

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 67 maddesi “Araç manevralarını düzenleyen kurallar” Hükmünü ihlal ettiğinden meydana gelen kazada ETKEN OLDUĞU,

...plakalı araç:

Park halinde olan ... plakalı aracın kazanın oluşumunda ETKEN OLMADIĞI," şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

1-Dava, İİK 67.Maddesi uyarınca açılmış itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı idareye ait aracın karıştığı kaza neticesinde aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davacının karşı taraf araç malikine ödemiş olduğu hasar bedelinin davalıya rücu şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

2-Davacı taraf dava dilekçesinde özetle davalıya ait... plaka sayılı sigortalı araç sürücüsünün, sigortalı aracı kullanmak üzere geçerli ehliyetinin bulunmadığı, Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B-4 maddesine göre geçerli bir ehliyet veya sürücü sertifikası bulunmama halinin rücu koşullarından biri olduğu ileri sürülmüştür.

Davalı tarafça yetki itirazı ileri sürülerek yetkili mahkemenin Torbalı Mahkemeleri olduğu, kusur yönünden inceleme yapılması gerektiği ve sair hususlar ileri sürülerek davanın reddi talep edilmiştir.

Dava şartları yönünden yapılan incelemede, sigortalı aracın belediyeye ait olması ve ticari nitelikte olması, taraflar arasında sigorta ilişkisi bulunması nedeniyle TTK'nın sigortaya ilişkin hükümlerinin uygulanacak olması nedeniyle uyuşmazlığın mahkememiz görev alanına girdiği, icra dosyasına sunulan itirazın davacı alacaklıya tebliğine dair bir belgenin takip dosyasında yer almadığı ve hak düşürücü süre içerisinde itirazın iptali davasının açıldığı ve başkaca bir dava şartı noksanlığı da bulunmadığı görülmüştür.

Davalı vekilinin yetki itirazının incelenmesinde, davanın Asliye Ticaret Mahkemesi görev alanına girdiği ve davalının yerleşim yeri Torbalı ilçesinin Asliye Ticaret Mahkemesi görevine giren dava ve işlerle ilgili mahkememiz yargı çevresinde kaldığından yetki itirazının reddine karar verilmiştir.

3-Davacı tarafın dayandığı rücu sebebi Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları

'nın Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı

başlıklı B.4. Maddesinin "b" fıkrasıdır.

Anılan düzenleme ;

"Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise.."

4-Madde metnine göre ;

A-Gereken ehliyetin bulunmaması,

B-Geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip olunması,

C-Ehliyetine geçici-sürekli el konulmuş kimselerin aracın kullanması,

Durumları rücu nedeni olarak gösterilmiştir.

5-Somut olayda davalıya ait aracın dava dışı ... tarafından kullanıldığı anlaşılmış olup İzmir İl Emniyet Müdürlüğü'nün 15/09/2025 tarihli cevabi yazısına göre araç sürücüsü...'un sigortalı aracı kullanması için gerekli olan C1 sınıfı sürücü belgesini 27/03/1992 yılında almaya hak kazandığı, 10/11/2016 tarihinde eski tip sürücü belgesini yeni tip sürücü belgesine dönüştürdüğü ve 5 yıl süre sonun 10/11/2021 tarihinde sürücü belgesi geçerlilik süresinin sona erdiği, bu sürücü belgesini 20/09/2024 tarihinde yenilediği, kaza tarihi 05/09/2023 tarihinde sürücü belgesinin geçersiz olduğu belirtilmiştir.

6-Taraflar arasındaki öncelikli uyuşmazlık davalının maliki olduğu araç sürücüsü...un kaza tarihinde geçerli bir ehliyetinin bulunup bulunmadığı noktasındadır.

Sigortalı... plaka sayılı aracın cinsi çekici sınıfında ve ruhsat bilgisine göre aracın katar ağırlığı 4250 KG olup Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 75/1-g maddesine göre C1 sınıfı sürücü belgesiyle kullanılması gerekmektedir.

İzmir İl Emniyet Müdürlüğü'nğn 15/09/2025 tarihli cevabi yazısına göre sürücü...un 27/03/1992 tarihinden itibaren C1 sınıfı sürücü belgesi mevcut olup 10/11/2016 tarihinde eski tip sürücü belgesini yeni tip sürücü belgesiyle değiştirdiği, yeni tip sürücü belgelerinin ise 5 yıllık geçerlilik süresi bulunması nedeniyle 10/11/2021'den itibaren kaza tarihi 05/09/2023 itibariyle sürücü belgesinin geçersiz olduğu sabittir.

Karayolları Trafik Yönetmeliği ile belirlenen sürücü belgesi türlerine ilişkin değişiklikler sonrasında sürücü belgelerinin yenilenmesine dair hükümler Yönetmeliğin Geçici 10.maddesinde;

"Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce verilmiş olan ve 2918 sayılı Kanuna göre değiştirilmesi zorunlu olan sürücü belgelerinin değiştirme işlemleri beş yıl içerisinde tamamlanır. Gerekmesi halinde bu süre İçişleri Bakanlığınca uzatılabilir....................

Belirlenen süre içerisinde değiştirilmeyen sürücü belgeleri geçersiz sayılır. Ancak, ilgililerin başvuruları halinde, gerekli harçlar ve indirimsiz değerli kâğıt bedeli ödendikten sonra kendilerine geçersiz sayılan sürücü belgesinin karşılığı olan yeni sürücü belgeleri verilir. Ancak, sürücü belgeleri çeşitli nedenlerle geri alınmış olanlar ile mücbir sebeplerle sürücü belgelerini bu madde kapsamında belirlenen sürelerde değiştirmeyenlerden de belgelerinin değiştirilmesi sırasında harç alınmaz.

"

şeklinde düzenlenmiştir. Buna göre yönetmelik hükmünün yürürlüğe girdiği 01/01/2016'dan itibaren sürücü belgelerinin değiştirilmesi için ilgililere 5 yıllık süre tanınmış olup bu sürenin bitiminden sonra eski tip sürücü belgelerinin geçersiz hale geleceği hüküm altına alınmıştır. Ancak 01/01/2021 tarihinden itibaren eski tip sürücü belgelerinin geçersiz sayılacağı düzenlenmiş olmakla birlikte İçişleri Bakanlığı'na verilen yetki kapsamında çeşitli sürelerle uzatılan yenileme süresinin son olarak 31/10/2025 tarihine kadar uzatıldığı, dolayısıyla eski tip sürücü belgesini hiç yenilememiş olan bir kimsenin 31/10/2025 tarihine kadar sürücü belgesinin geçerliliğini sürdürdüğü görülmüştür.

Somut uyuşmazlıkta sigortalı araç sürücüsünün yasal düzenleme ve alt düzenleyici işlemler uyarınca yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra 5 yıl içerisinde yeni tip sürücü belgesini aldığı, bu nedenle 5 yıl sonra yani 10/11/2021 tarihinde sürücü belgesinin geçersiz hale geldiği,

oysa eski tip sürücü belgesini hiç değiştirmemiş olsaydı sürücü belgesinin 31/10/2025 tarihine kadar geçerliliğini sürdüreceği, dolayısıyla eski tip sürücü belgeleri için getirilen uzatma ve geçerlilik sürelerinin yeni tip sürücü belgesi edinmiş olan sürücüler yönünden de uygulanması gerektiği, aksi yönde değerlendirme yapılmasının üzerine yüklenen yükümlülüğü yerine getiren kişilerin,

yükümlülüklerini ihlal ederek eski tip sürücü belgelerini kullanmaya devam eden kişilere göre dezavantajlı duruma getirilerek cezalandırılması sonucunu doğuracağı gözetilerek araç sürücüsünün Geçici 10.maddede belirtilen yenileme süreleri dahilinde gerçekleştirdiği 05/09/2023 tarihli kaza sırasında mevcut sürücü belgesinin geçerli olarak kabulü gerektiği değerlendirilmiş ve şartları oluşmayan rücu talebine dair başlatılan icra takibinin haksız olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.(Benzer değerlendirme için bkz: Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi'nin ...

Karar sayılı 17/10/2024 tarihli ilamı)

7-Her ne kadar davanın reddine karar verilmiş ise de davacının takip ve davada kötü niyetli olarak hareket ettiğine dair bir delilin bulunmadığı gözetilerek davalı lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmemiştir.

Katip... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır