İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/278 K.2024/735

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesi ile, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 17.03.2020 tarihinde müvekkili şirkete ait .../Aydın adresinde bulunan ...isimli otel için sözleşmede belirtilen imalat ve montaj işlerinin yapılarak en geç 31.08.2020 tarihine kadar anahtar teslim olacak şekilde müvekkili şirkete teslimi hususunda anlaşılmış olup bu hususta akdedilen aynı tarihli sözleşme gereği yapılacak işler karşılığında davalı şirkete anahtar teslim ve götürü bedel olarak toplam 4.164.003,59 TL ödeme yapılacağı kararlaştırılmış ve ödemenin vadeleri düzenlenmiş olduğu ancak daha sonra tarafların 06.07.2020 tarihinde bir

araya gelerek 17.03.2020 tarihli sözleşmedeki ödeme şartlarının ek protokol ile güncellendiği, sözleşme gereği müvekkili şirketin üzerine düşen tüm ödeme yükümlülüklerini yerine getirmiş olmasına ve sözleşmede belirtilen 31.08.2020 teslim tarihinin üzerinden 5 aylık bir süre geçmiş bulunmasına rağmen karşı tarafın işin tamamlanması hususunda defalarca uyarı ve ihtarda bulunulmasına rağmen sözleşme kapsamındaki yükümlülükler ve taahhütlerini yerine getirmediği,

dilekçe eki dekont ve ödeme belgelerinden görüleceği üzere müvekkili tarafından karşı tarafa toplamda 3.897.195,00 TL tutarında ödeme yapıldığı buna rağmen davalı şirket tarafından yalnızca 526.354,73 TL tutarında fatura düzenlendiği, davalı tarafından müvekkili şirkete sözleşme kapsamındaki işler tamamlanıp teslim edilmediğinden iş tesliminde ödenmesi kararlaştırılan 266.808,00 TL tutarın da davalı şirkete ödenmediği, davalı şirkete öncelikle sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi,

sözleşme kapsamındaki tüm iş ve işlemleri en geç 5 iş günü içerisinde tamamlayarak müvekkiline teslim etmesi aksi halde taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin haklı nedenle feshine karar verileceğinin Üsküdar ....

Noterliği'nin 08.02.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ihtar edildiği, yapılan tüm uyarı ve ihtarlara rağmen yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle ... isimli otel inşaat işlerinin tamamlanmaması ve faaliyete geçmemesi söz konusu olduğundan sözleşmenin devamı müvekkili bakımından çekilmez hale geldiğinden bu kapsamda Üsküdar ....

Noterliği'nin 19.02.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek taraflar arasında akdedilen 17.03.2020 tarihli sözleşmenin ve tüm eklerinin ihtarnamenin keşide edildiği 19.02.2021 tarihi itibariyle müvekkili şirket tarafından tek taraflı haklı nedenle ve derhal feshedildiği bildirilmiş ve Kuşadası Sulh Hukuk Mahkemesi'nin...

D.iş ve ... karar sayılı dosyasından bilirkişi incelemesi yapılarak sunulan rapor ile müvekkili şirketin davalı şirkete 3.897.195,00 TL ödeme yapmasına rağmen davalı şirketin sözleşme ile taahhüt ettiği işin çok küçük bir bölümünü tamamladığı tespit edilmiş ve fotoğraflandırılmış olduğu,

açıklanan nedenlerle müvekkili şirkete ait otel inşaatı ile ilgili akdedilen sözleşme ve ek protokol hükümleri gereği karşı tarafın sözleşme ile belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı tarafa fazla ödenen tutara ilişkin şimdilik 100.000,00 TL.nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesi ile sözleşmede iş bitiminde ödeneceği kararlaştırılan 266.808,00 TL bakımından müvekkili şirketin davalı tarafa borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili davaya cevap dilekçesi ile, taraflar arasında akdedilen 17.03.2020 tarihli sözleşme ile müvekkilinin sözleşmede belirtilen imalat ve montaj işlerini en geç 31.08.2020 tarihine kadar tamamlayıp teslim edeceğinin taraflar arasında kararlaştırıldığı bu nedenle müvekkilinin temerrüde düşmesi halinde bile temerrüt faizinin en erken bu tarihten itibaren başlatılabileceğini, dava konusu talep edilen miktarın belirlenebilir bir miktara ilişkin olup belirsiz alacak davası açılmasının mümkün bulunmadığını,

davanın açıldığı tarih itibariyle bilirkişi tarafından işlerin toplamda bitirilme oranının % 24.69 olup bunun parasal karşılığının da belirtilmiş olmasına göre davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasından söz edilemeyeceği, fesih tarihinden sonra dahi müvekkilinin işçilerinin inşaat sahasında çalışmaya devam ettiği,, bu durumun keşif sırasında yapılan tespite de görüldüğü, davacı tarafça her ne kadar sözleşmenin feshinden söz edilse de feshin bölünmezliği söz konusu olup fesih tarihinden sonra da müvekkilinin işçilerini çalıştırmaya devam ettiği, fesihten sonraki aylara ilişkin işçilerin sigorta bildirgelerinin verildiği,

müvekkili şirketin tüm giderleri faturalandırmış olup eksik fatura düzenlediği iddiasının gerçeği yansıtmadığı, müvekkilinin sözleşmede kararlaştırılan işler için almış olduğu tüm malzemeler dahil ve sözleşmede kararlaştırılmayan ancak davacı şirket tarafından yaptırılan havalandırma, yangın tesisatı gibi ekstra yapılan işleri de faturalandırdığı,

müvekkili tarafından sözleşmede belirtilen işlerin salgın hastalık ve davacı tarafın yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle 31.08.2020 tarihine kadar yerine getirmediğinin davacı tarafça bilinmesine rağmen davacı tarafça çekilen ihtarname ile işlerin 5 günlük süre içerisinde bitirilmesini beklemenin kötü niyetli bir davranış olduğu, mücbir sebeplerin davacı tarafça bilindiği, müvekkilinin ihtarnamenin çekildiği tarih ve sonrasında sözleşme ile belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeye devam ettiği, ayrıca inşaatın bulunduğu bölgenin turizm bölgesi olup 01.06.2020 ila 15.10.2020 tarihleri arasında inşaat yasağı olduğu,

otelin bulunduğu bölgede baz istasyonu olup baz istasyonu ve çatını yapımı için konulan malzemeler sebebiyle sorunlar çıkmış olup inşaatın devamının engellendiği, keza yine inşaat iskelesi için ruhsat alınamamış olup otele ilişkin inşaat izinlerinde davacı şirketin usulsüz işlemlerinin planlanan işlerin gecikmesine tamamlanan işlerin de teslim edilememesine sebep olduğu,

eserin teslimindeki gecikme yüklenicinin isteği ve iradesi dışında meydana gelmişse yüklenicinin bu gecikmeden sorumlu tutulamayacağı bu nedenle müvekkilinin koronavirüs ve ek tedbirler kapsamında ve yukarıda sözü edilen diğer mücbir sebepler çerçevesinde müvekkili şirketin mücbir sebep çerçevesinde yükümlülüklerini yerine getirmekte gecikme yaşadığından müvekkilinin tespit tarihi ve sonrasında çalışmalarına devam ettiğinden anılan nedenlerle yerinde olmayan davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Taraflarca sunulan delilleri toplanmış, davalı yanın savunmaları kapsamında Kuşadası Belediye Başkanlığı ve Aydın Valiliği'ne ayrı ayrı müzekkere yazılarak Kuşadası ...

Otel inşaatı sırasında pandemi nedeniyle inşaatın 30.10.2020 tarihinde ya da 2020 yılında başka bir tarihte mühürlenip mühürlenmediği, daha sonra inşaat yapımına müsaade edilip edilmediği, inşaat mühürlenmiş ise mührün hangi tarihte kaldırıldığı ve inşaata hangi tarihte başlandığı pandemi nedeniyle bu inşaatın yapım işinin hangi tarihlerde yasaklandığı ,

inşaat yapım yasağı kararı alınmış ise bu kararın hangi tarihte kaldırıldığı inşaat yasağının yalnızca sokağa çıkma yasağı kapsamında olup olmadığı bu kapsamda ise inşaat yapım işinde çalışanlara da izin verilip verilmediği hususları araştırılarak konu ile ilgili belirtilen hususlarda bilgi verilmesi istenmiş Kuşadası Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğü yazı cevabı ile; ...

Otelcilik adına 2020 yılı 12.ayı ve 6. aylarına ilişkin iki adet mühürleme dosyası tespit edildiğini yapı tatil zaptı ve eklerinin sunulduğunu beyan ettiği görülmüştür.

Davacı ve davalı yana ait ticari defter ve dayanağı kayıtların incelenmesi ile, taraflara ait iddia ve savunmalar, toplanan deliller, tespit bilirkişi raporu değerlendirilerek sözleşme hükümleri de incelenmek suretiyle davalı tarafından yapılan inşaatın sözleşme gereğince fiziki gerçekleşme oranının tespiti ile davacı tarafça davalı tarafa yapmış olduğu ödemelerden dolayı fazla yapılan bir ödeme bulunup bulunmadığı bu kapsamda alacaklı olduğu bir miktar ve sözleşmeye göre borçlu olmadığını iddia ettiği bir miktar bulunup bulunmadığı konularında rapor tanzim edilmesi istenmiştir.

Davacı defterlerinin incelenmesi bakımından Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan talimat gereği Smm bilirkişi ...'dan aldırılan 10.10.2022 tarihli bilirkişi raporuna göre davacı yana ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar da yerinde incelenmek suretiyle taraflar arasında düzenlenen 17.03.2020 tarihli sözleşme ve 06.07.2020 tarihli ek sözleşme gereği ticari ilişki bulunduğu, Davacı ...

Otelcilik İnş.Turizm Ltd.Şti'nin 2020 yılı ticari defterlerinin lehine delil teşkil ettiği, taraflar arasındaki ticari ilişki gereği 14.08.2020 tarihinde 1.357,00 TL.lik davalı ...

Doğalgaz Ssistemi Kontrol Denetleme San.ve Tic.Ltd Şti firmasının cari hesap ekstresinin karşılığı olarak 14.04.2021 dava tarihi itibariyle 3.370.840,27 TL tutarında alacaklı olduğu, davacı tarafından ödenen tutarın 3.897.195,00 TL, davalını'n kestiği fatura tutarı 526.354,73 TL olup bakiye 3.370.840,27 TL olduğu, Kuşadası Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...

D.İş sayılı dosyası ile yapılan incelemede inşaatın gerçekleştirilme oranının % 24,69 oranında olup davalı şirketin buna göre hakkediş tutarının ( 4.164.003,59%24.69) = 1.028.092,49 TL olduğu bu tutarın yapılan ödemeden düşüldüğünde ise (3.897.195,00-1.028.092,49) = 2.869.102,51 TL tutarında davacı alacağının olduğu belirtilmiştir.

Dava dosyası ve davalı defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması bakımından görevlendirilen SMM Bilirkişi..., İnşaat Mühendisi ... ve nitelikli hesaplamalar uzmanı hukukçu bilirkişi ... tarafından düzenlenen 29.05.2023 tarihli bilirkişi raporu ile "..Sözleşmenin 17.03.2020 tarihli olması,

31.08.2020 tarihinde işin bitirilmesinin gerekmesi karşısında davalının iddia ettiği gibi 15.10.2020 tarihinde salgın hastalık dolayısıyla inşaat yasağı kalkmış olsa bile inşaatın mühürlendiğin de ortaya konulmamış gözükmesi karşısında ihtarname ve 26.02.2021 tespit tarihi itibariyle %24,69 gerçekleşme oranının çok düşük olduğu , davalının fesih sonrası kendi çalışmalarını da belgelendirmiş gözükmediği düşünüldüğünde davacının feshinin haklı olabileceği,

buna karşın karşılıklı kusurlu fesihte ise yalnızca tasfiyenin istenebileceği iş bu halde de davacının davalıya 3.897.195,00 TL ödemesine karşın davalının gerçekleştirdiği iş bedelinin sadece 1.028.092,49 TL olarak gözükmekte olduğu buna göre davacının 2.869.102,51 TL fazla ödeme tutarının davalıdan tahsilini talep edebileceği, yine davacının 4.164.003,59 TL iş bedeline karşın iş bedelinin bakiye 266.808,59 TL.si için de borçlu olmayabileceği hususları.." rapor edilmiştir.

Yapılan yargılama ve inceleme sonucunda davalı yanın davacı ile imzalanan 17.03.2020 tarihli eser sözleşmesi kapsamında davacı yana ait adresi dosyada yazılı yerde bulunan otel inşaatı için yükümlendiği imalat ve montaj işlerini en geç 31.08.2020 tarihine kadar tamamlaması gerekirken 26.02.2021 tespit tarihi itibariyle ancak %24,69 oranında tamamlayabildiği,

davalı yanın işlere fesih tarihi sonrasında da devam ettiği, feshin bölünmezliği iddiaları yanında salgın hastalık nedeniyle inşaat yasağı ve inşaatın mühürlenmesi gibi mücbir sebepler dolayısıyla inşaat işlerinin kesintiye uğradığı iddiasını kanıtlamış olduğu kabul edilse dahi geçen süreye nazaran %24.69' luk gerçekleşme oranının çok düşük olduğu, sözleşme ile yükümlenilen 3.897.195,00 TL ödeme yükümlülüğünü yerine getirmesine karşın davalı yanın ancak 1.028.092,49 TL oranında işi tamamlayıp bitirdiği,

davacının iş bu durumda sözleşmenin kendisi için çekilmez hale gelmesi nedeniyle sözleşmeyi feshetmesinin haklı kabul edileceği, feshin haklı kabul edilmemesi halinde dahi karşılıklı ifa edilemeyen sözleşmenin tasfiyesi gerekeceğinden davacı yanca davalıya ödenen yukarıda hesabı yapılan 2.869.102,51 TL tutarlı ödemesinin davacıya ödenmesi ile, 4.164.003,59 TL tutarlı sözleşme bedelinden bakiye kalan 266.808,59 TL tutar için davacının davalıya borçlu bulunmadığının tespitine karar vermek gerekmiş, hüküm aşağıdaki şekilde tesis olunmuştur.

Başkan ... ✍e-imzalı Üye ... ✍e-imzalı Üye ... ✍e-imzalı Katip ... ✍e-imzalı Davacı tarafından yapılan · Yargılama giderleri dökümü: · 59,30-TL başvurma harcı, · 6.264,17-TL peşin harç, · 47.289,35-TL tamamlama harcı, · 5.500,00-TL bilirkişi gideri, · 2,95-TL posta gideri, · + 201,50-TL tebligat gideri, · 59.317,27-TL TOPLAM