İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/738 K.2023/315

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde, taraflar arasında 11.05.2017 tarihinde imzalanan "T.C. KARŞIYAKA BELEDİYESİ ATATÜRK ANNESİ VE KADIN HAKLARI ANITI VE ÇEVRE DÜZENLEMESİ YAPILMASI İŞİNE AİT ALT YÜKLENİCİ SÖZLEŞMESİ'' gereğince, davacının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirerek, hak ediş ücretlerine ilişkin faturalar düzenlediğini, davalı tarafça faturalara itiraz edilmediğini, faturaya dayalı cari hesap alacağının tahsili için başlatılan İzmir ...

İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı icra takibine, davalı borçlu tarafından haksız ve alacağın tahsilini geciktirmek amacıyla itiraz edildiğini, dava şartı arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığını ileri sürerek, itirazın iptaline, ve % 20 den az olmamak üzere inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili tarafından süresinde sunulan cevap dilekçesinde, itirazın iptali davasının süresinde açılmadığından reddinin gerektiğini, iş bu itirazın iptali davasını görmeye İzmir Ticaret Mahkemesinin yetkili olmadığını, yine icra takibi konusunda İzmir İcra Dairesi yetkili olmadığından, icra dairesinin yetkisine itiraz edildiğini, yetkili mahkemenin davanın açıldığı tarihteki müvekkilinin yerleşim yerinin ... Mah. ... Sk. No: ... .../ İzmir olması itibarı ile İzmir Mahkemelerinin yetkili olmadığını, esası yönünden de davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde borç konusunun faturaya dayalı para alacağı olduğundan, müvekkili şirketin bağlı bulunduğu yargı çevresindeki icra dairesi ve mahkemesinin yetkili olduğunu, mahkemenin ve icra dairesinin yetkisine itirazın dayanaksız olduğunu bildirerek, esas yönünden de davalı savunmalarının yerinde olmadığını savunmuştur.

İzmir ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinden; 12.03.2021 tarihinde davacı tarafından davalı aleyhine 02.03.2020 tarihli cari alacağı olduğu belirtilerek, ferileri dahil 526.679,68-TL 'nin tahsilinin talep edildiği, borçlu tarafından borca ve Karşıyaka İcra Dairesinin yetkisiz olduğundan bahisle yetkiye itiraz edildiği bu nedenle takibin durduğu anlaşılmıştır.

Davalı tarafın gerek dava şartı olan icra dairesinin yetkisine ve gerekse ilk itiraz olan mahkememizin yetkisine olan itirazlarının öncelikle değerlendirilmesi gerekmiştir.

Yargıtay yerleşik kararları gereğince icra dairesinin yetkisine itiraz edildiğinde usul ekonomisi gereği yetkili olup olmadığına bakılmaksızın, davanın açıldığı mahkemece öncelikle icra dairesinin yetkisine olan itirazın değerlendirilmesi gerekmektedir.

HMK 6 maddesi uyarınca genel yetkili mahkemenin davanın açıldığı sıradaki davalının yerleşim yeri mahkemesi olduğu, bu yetki kuralının icra takiplerine de uygulanması gerektiği, dolayısı ile genel yetkili icra dairesinin icra takibinin açıldığı sıradaki borçlunun yerleşim yeri icra dairesi olduğu anlaşılmıştır.

Ancak davacı taraf yetki itirazına karşı alacağın faturaya dayalı olması itibarı ile müvekkili şirketin adresinin bulunduğu yer ve icra dairesinin yetkili olduğunu savunarak, HMK 10 maddesindeki sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde açılacağı kuralına dayanmıştır. Bu durumda ifa yerinin neresi olduğunun tartışılması gerekmektedir. BK 89 maddesine göre ifa yerinin belirlenmesi gerekmektedir.

Hukuki ilişki, satım akdi olsa idi, ifa yerinin alacaklının yerleşim yeri olduğu kabul edilebilirdi. Ancak taraflar arasındaki hukuki ilişki ve sorun eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Eser sözleşmesi incelendiğinde, ifa yerinin Karşıyaka olduğu anlaşılmaktadır. Eseri yapma borcunun ifa yerinin Karşıyaka olmasına göre bedel borcunun da aynı yerde ifa edileceğinin kabulü gerekir.

Dolayısı ile eser sözleşmesinden kaynaklı iş bu hukuki ihtilafta fatura icra takibine konu edilmiş ise de, davada eserin tam ve zamanında yapılıp yapılmadığı, bedeli araştırılacağından, ifa yerinin alacaklının yerleşim yeri olduğunun kabulüne olanak bulunmamaktadır.

Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bu ihtilaf nedeniyle alacaklının ya HMK 6. Maddesine göre genel yetki kuralına dayanak borçlunun yerleşim yerine ya da ifa yeri olan Karşıyaka yargı alanında icra takibine başvurması ve itirazın iptali davası açması gerekmektedir.

Davalı borçlunun gerek icra dairesinin ve gerekse mahkemenin yetkisine itirazının değerlendirilmesi bakımından İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünden sicil kayıtları getirtilip incelenmiştir.

Davalı ... İç Ve Dış Tic. Taah. San. Ltd. Şti. 'nin unvan ve tür değişikliği ile ... İnş. A.Ş. Olduğu, İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün Merkez ... sicilinde kayıtlı olduğu, şirketin muamele merkezinin ... Mah. ... Sk. No: ... ... iken, ortaklar kurulunun 01.12.2021 tarihli kararı ile ... Mah. ... Sk. ... Blok, No:... İç Kapı No: 3 Karşıyaka / İzmir olduğu anlaşılmıştır.

İcra dairesinin yetkisine olan itirazın değerlendirilmesinde, icra takip tarihinin 12.03.2021 olduğu, davalı şirketin 01.12.2021 tarihinde merkez nakli kararı aldığı, bu karar öncesi muamele merkezinin ... Mah. ... Sk. No: ... ... olup, bu adresin İzmir İcra Dairelerinin yetki alanında kaldığı, dolayısı ile HMK 6. Maddesine göre davalının muamele merkezinde icra takibinin açıldığı ve borçlunun İzmir ... İcra dairesinin yetkisine itirazın yerinde olmadığı kanaatine varılmış, icra dairesinin yetkisine olan itirazın reddine karar verilmiştir.

Mahkememizin yetkisine olan itirazın değerlendirilmesinde, davamızın 12.09.2022 tarihinde açıldığı, bu tarih itibarı ile davalının yerleşim yerinin ... Mah. ... Sk. ... Blk. No: ... İç Kapı No: ... olduğu, Karşıyaka ilçesinin Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin yetki alanında kaldığı, dolayısı ile mahkememizin ne davalının ikametgahı mahkemesi ne de ifa yeri mahkemesi olduğu, dolayısı ile iş bu itirazın iptali davasını görmeye Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olup, mahkememizin yetkisiz olduğu, yetki itirazının yerinde olduğu kanaatine varılmakla, mahkememizin yetkisizliğine karar vermek gerekmiştir.