İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1001 K.2024/302

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin ... World Tasarım Mimarlık İthalat İhracat San. Ve Ltd.

Şti. nin sahibi, yetkilisi ve müdürü olduğunu mimarlık faaliyetleri ve mimari danışmanlık adı altında yapı işleri ile uğraşmakta olduğunu, aldığı ihalelerin devam eden inşaatların yapımında kullanılması için ... adında yapı malzemesi lazım olduğunu, İzmir ilinde temini zor olduğu için müvekkilinin genelde bu malzemeyi internet üzerinden temin etmekte olduğunu, ilanın sahibiyle irtibata geçtiğinde İlan sahibinin ... olduğunu beyan ettiğini ve elinde istediği malzemeden 65 adet olduğunu söylediğini, İlan sahibinin ... numaralı telefonla müvekkilini arayarak malzemenin Bilecik'ten gönderileceğini söylediğini,

...' un müvekkilinden kapora istediğini, müvekkilinin ... adına olan ... IBAN numarasına 5000 TL kapora gönderdikten hemen sonra fatura istediğini, gönderilen ... Ambalaj Malzemesi, Plastik, Torba, Çuval ve 2. el Ürün e ait fatura sahibinin araştırıldığından faturanın sahte olmadığı kanaatine vardıktan sonra fatura üzerindeki ... telefon numarasını arandığını, bizzat davalı ... ile konuşup onay aldıktan sonra ...'ya ait ...

IBAN numaralı hesabına sipariş verdiği ürünlerin açıklaması yazılmış bir şekilde 5000+16800+20000 TL para gönderdiğini, müvekkilinin toplam 46.800,TL parayı ...'yun hesabına havale ettiğini, ancak sipariş verilen ürünlerin teslim edilmediğini, davalı ...' nun müvekkilin telefonlarına cevap vermediğini, bunun üzerine müvekkilinin 20.10.2023 tarihinde dolandırıcılık vakası ile ...

Mah. Şehit Ali Gülhan Polis Merkezinde ... olay/evrak kaydıyla suç duyurusunda bulunduğunu, İzmir ...İcra Müdürlüğünün ...

Esas Sayılı dosyası ile icra takibine başvurduğunu, davalının icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğunu beyanla davanın kabulü i,le İtirazın İptaline ve icra takibinin devamına, Asıl alacağın %20’ sinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ

Dava dilekçesi ve eklerinin davalı ...' ya usulüne uygun davetiye ile tebliğine rağmen davalının davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.

DELİLLER

1-İzmir ... İcra Dairesinin ... E.sayılı takip dosyası

UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına alınan dosyanın incelemesinde; alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine, sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı yapılan ödemelerin geri verilmesi talebine ilişkin 46.800,00-TL asıl alacak, 65,00-TL geçmiş gün faizi olmak üzere toplam 46.865,00-TL alacak üzerinden başlatılan takip olduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlunun 30/10/2023 tarihli dilekçesi ile takibe ve borca itiraz ettiği, itiraz üzerine İcra Dairesinin 30/10/2023 tarihli kararı ile İİK'nun 66. maddesi uyarınca takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

2-İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları

Davacı ve davalının, dava açıldığı tarihte tacir olup olmadıklarının tespiti için İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmış, gelen 27/12/2023 uyap havale tarihli yazı cevabının incelenmesinde; davacının tacir kaydının bulunduğu, davalı ...'nun tacir kaydının bulunmadığı anlaşılmıştır.

3-Vergi Dairesi Kayıtları

Mahkememizce Konak Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; davalının hangi usulde defter tutmakla yükümlü olduğu ve dava açılmadan önceki dönemdeki yıllık gayri safi gelirinin bilrilmesi istenilmiş, gelen 04/04/2024 tarihli cevabi yazıda davalının işletme hesabına tabi olduğu ve 2023 yılına ait beyan edilen ticari kazançlar toplamının 3.112,25 -TL olduğu belirtilmiştir. ****

4-Esnaf ve Sanatkarlar Odası kaydı

Davalının dava açıldığı tarih ve öncesinde esnaf kaydının olup olmadığının bildirilmesi için Esnaf ve Sanatkarlar odasına müzekkere yazılmış, gelen 03/01/2024 tarihli cevabi yazıda davalının Hurdacılık Meslek Grubunda halen esnaf kaydının devam ettiği, kayıt tarihinin 25/03/1999 olduğu bildirilmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

Tacir'in tanımının yapıldığı 6102 sayılı TTK md.12'ye göre, "(1) Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. (2) Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır. (3) Bir ticari işletme açmış gibi, ister kendi adına, ister adi bir şirket veya her ne suretle olursa olsun hukuken var sayılmayan diğer bir şirket adına ortak sıfatıyla işlemlerde bulunan kimse, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı tacir gibi sorumlu olur."

Esnaf'ın tanımının yapıldığı TTK m.15'e göre, "(1) İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır. Ancak, tacirlere özgü 20 ve 53 üncü maddeler ile Türk Medenî Kanununun 950 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü bunlara da uygulanır."

5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanun'unun 3/1-a maddesinde, ''Esnaf ve sanatkâr: İster gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseleri'' olarak ifade edilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 11/2 hükmü ''Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir.'' şeklindedir.

21/07/2007 tarih 26589 sayılı R.G nin 2007/12362 sayılı Esnaf ve Sanatkar ile Tacir ve Sanayicinin ayrımına ilişkin Bakanlar Kurulu kararı :

'' a) Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunun tespit edeceği ve Resmî Gazete’de yayımlanacak esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunanlardan 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını, (2) numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve sanatkâr sayılmaları ile esnaf ve sanatkâr siciline ve dolayısıyla esnaf ve sanatkarlar odalarına kaydedilmeleri,

Ancak, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı iken, daha sonraki yıllarda yıllık alış veya satış tutarları ya da gayri safi iş hasılatı, esnaf ve sanatkâr sayılma hadlerini aşanların kendileri istemedikçe ticaret siciline ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki odalara kayıt için zorlanmaması, yıllık alış veya satış tutarları ya da gayri safi iş hasılatı esnaf ve sanatkâr sayılma hadlerinin altı katını aşanların ise kayıtlarının, esnaf ve sanatkâr sicili marifetiyle ticaret siciline aktarılması,

b) 213 sayılı Vergi Usul Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve bu Kararın (a) bendinde belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları ile ticaret siciline ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin bünyesindeki odalara kaydedilmeleri, ''şeklindedir.

Mahkememizce tarafların tacir araştırması yapılmış olup, yapılan araştırma sonucunda davacının her ne kadar tacir olduğu anlaşılmış ise de, davalının ticaret sicili ile ticaret odasında kaydının bulunmadığı, işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu, hurdacılık faaliyetleri meslek grubunda esnaf kaydının halen devam ettiği, buna göre ekonomik faaliyetinin sermayesinden ziyade bedenî çalışmasına dayandığı anlaşılmıştır.

Dava TTK'nın 4. maddesinde sayılan hususlardan olmadığı gibi davalının tacir olmaması nedeni ile dava mutlak ya da nispi ticari dava olarak nitelendirilecek davalardan değildir. Uygulanacak hükümler 6098 sayılı Borçlar Kanunu hükümleridir.

Belirtilen nedenlerle mahkememiz görevli olmayıp eldeki davaya bakma görevinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemelerine ait olduğu değerlendirilerek Mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.

Katip... e-imzalı Hakim... e-imzalı