KÜNYE
T.C. İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
- Esas No
- 2023/908
- Karar No
- 2025/990
- Karar tarihi
- 7 Kasım 2025
- Esas no
- 2023/758 Esas
- Karar no
- 2025/971
- Dava
- Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan
- Dava tarihi
- 29/09/2023
- Karar tarihi
- 05/11/2025
Karar Metni
1.450 kelime·7 dk okuma·3 bölüm
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin ülke genelinde, EPDK’dan lisanslı olarak ana akaryakıt dağıtım firmalarına hizmet veren ve otomasyon yazılım sistemleri geliştiren, inşaat sektörü ile uğraşan bu kapsamda kat karşılığı inşaat sözleşmeleri bulunan ve her türlü inşaat malzemeleri alım satımını yapan sektöründe öncü firmalardan olduğunu, müvekkili şirket ile davalı Şirket arasında, 07.02.2023 tarihinde yapılan ...
Cephe Sistemleri Üretim ve Montaj Yapım İşi Sözleşmesi ve 08.05.2023 tarihinde imzalanan Ek Protokol gereğince tarafların müvekkili Şirketin ana yüklenicisi olduğu Kuşadasında bulunan 3 adet şantiyede bulunan toplamda 23 adet villaya 387 adet linea rossa ısı yalıtımlı Alüminyum Doğrama Yapılması ve İşçiliği, 234 Adet Panjur Model Marka Motorlu Alüminyum 55'lik lamelin yapımı işi ve işçiliği ile malzeme ve işçilikleri için toplamda KDV dahil 6.498.000,00-TL'ye anlaştıklarını, müvekkili şirket ve davalı tarafça yapılan sözleşme doğrultusunda.
Müvekkili Şirket tarafından 6 adet eşit bakiyeli çeklerle sözleşme bedelinin ödenmesine karar verildiğini, çeklerin Davalı Şirket'e tesliminden sonra işlerin yapılmamış olması nedeniyle taraflar bir araya gelerek önce 10.09.2023 tarihli çekin Davalı Şirket tarafından iade edilerek 08.05.2023 tarihinde Ek Protokol düzenlendiğini, işlerin yapımı için Müvekkili Şirketçe süre verildiğini ve buradaki ödemeler için 11.09.2023 tarihli 333.000-TL bedelli çek, 02.10.2023 tarihli 333.000-TL bedelli çek, 01.11.2023 tarihli 333.000-TL bedelli çekler verildiğini,
devamında 10.08.2023 tarihli çekin davalı tarafça iade edilerek yerine Müvekkili Şirket tarafından 08.09.2023 tarihli 500.000-TL bedelli çek ve 08.10.2023 tarihli 753.000-TL bedelli çek verilmesine kararlaştırdıklarını, müvekkili Şirketin ticari itibarını korumak adına ve sözleşmeye güven esasıyla bu zamana kadar olan çeklerin tamamını ödediğini, ancak mevcut şantiyelerde halen hiçbir iş ve işlem yapılmadığını ve Davalı Şirket'e de ulaşılamadığını, hal böyle olunca Müvekkili Şirketin vermiş olduğu diğer çeklerin bedelsiz hale geldiğini,
müvekkili Şirket tarafından Davalı Şirket'e verilen 0175160 seri nolu 02.10.2023 tarihli 333.000-TL bedelli çekin bedelsiz olup karşılığında hiçbir hizmet alınamadığını belirterek, davaya konu sözleşme sebebiyle her türlü tazminat, istirdat ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı aleyhine açılan menfi tespit davasının kabulüne, davalı şirket ile yapılan 07.02.2023 tarihli sözleşme ile belirlenen alüminyum cephe sistemleri üretim ve montaj işi yapımı'nın yapılmamış olması sebebiyle, müvekkili davacı şirketin davalı şirket lehine keşide ettiği çek karşılığında davalıya herhangi bir borcunun olmadığının tespitine,
dava konusu çekin iptaline, dava konusu çeklerin tahsili halinde, müvekkili şirketin ileride telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı muhtemel olduğundan dava konusu çeklerin, teminatsız veya mahkemenizce uygun görülecek bir teminat mukabilinde ve iş bu dosya kapsamında yapılacak yargılama neticesi verilecek mahkeme kararının kesinleşmesine kadar, davaya konusu çeklerin bankadan ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla ihtiyat-i tedbir kararı verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafça süresinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER
Taraflar arasında imzalanan 07.02.2023tarihli ...Doğrama Sözleşmesi ve teknik şartname, 08.05.2023 Tarihli Ek Protokol, 333.000,00 TL bedelli, 02.10.2023 tarihli, 175160 seri numaralı çek, Kuşadası Sulh Hukuk Mahkemesi 2023/186 Değişik İş sayılı dosyası, ...bank A.Ş. ve ...bank A.Ş. Yazı cevapları, Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/120 Talimat sayılı dosyası aracılığıyla 2 İnşaat Mühendisi ve 1 Elektrik- Elektronik Mühendisi bilirkişiden oluşan 3 kişilik bilirkişi refakatinde yapılan keşif sonucu düzenlenen 04.10.2024 tarihli keşif tutanağı, Keşif sonrası bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 25.12.2024 tarihli rapor, SMMM bilirkişisi tarafından düzenlenen 14.04.2025 tarihli rapor,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasında imzalanan Alüminyum Cephe Sözleşmesi Üretim ve Montaj yapım işi sözleşmesi ve eki protokol gereğince davacı tarafından davalıya verilen 333.000,00 TL bedelli 02.10.2023 tarihli ... seri numaralı çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.
Davacı tarafça açılan dava ile dava dilekçesi ekinde sunulan eser sözleşmesi ve ek protokolü uyarınca davalının yüklenici olarak edimini yerine getirmediği iddia edilerek sözleşme kapsamında yapılacak iş karşılığı ödenmesi kararlaştırılan 02.10.2023 keşide tarihli 333.0000,00 TL meblağlı çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talep edilmiştir.
Kuşadası Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2023/186 Değişik İş sayılı dosyası celp edilmiş, bu dosyada alınan 24.10.2023 tarihli İnşaat Mühendisi bilirkişisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, sözleşme kapsamında yapılan imalatlara ilişkin tespitlerin ve değerlendirmelerin bulunduğu anlaşılmıştır.
Dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşme ve ek protokolünün incelenmesinde; dava konusu 02.10.2023 tarihli çekin sözleşme kapsamında verildiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmeye göre yüklenici davalı tarafından edimin tam olarak ifa edilip edilmediği ve bu kapsamda sözleşme kapsamında davacı işveren tarafından verilen çekten dolayı davacının borçlu olup olmadığının tespiti için mahallinde inşaat mühendisi ve elektrik elektronik mühendisi bilirkişi refakatinde talimat yazılarak keşif icrası istenilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen 25.12.2024 tarihli raporda. "Dava konusu 7 adet villa şantiyesinin bulunduğu 104 ... 9 ...
Yaylaköy Mahallesi, 3 adet villa şantiyesinin bulunduğu 108 ada 1/2/5 parseller Karaova Mahallesi ve 13 adet villa şantiyesinin bulunduğu 2032...1 ...
Türkmen Mahallesi adreslerinde, dosyadaki Sulh Hukuk Mahkemesi'nin D.iş nolu dosyasında alınan 24/10/2023 tarihli bilirkişi tespit raporunda yapılan tespitler ve fotoğrafları da dikkate bahse konu sözleşmede belirtilen işlerin toplamına göre %6 oranında işin yapılmış olduğu, işin bedelinin sözleşme tarihi itibari ile 394.330,07TL. olduğu, dava tarihi itibari ile 517.025,67TL olduğu, davalı tarafın sözleşme konusu iş yönünden edimini yerine getirmediği" sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
Taraflara ticari defterlerini sunmaları için ihtarlı davetiye çıkarılmış, davalı tarafça ticari defterlerin bulunduğu yer bildirilmemiş, davacı tarafça sunulan ticari defterlerin SMMM bilirkişisi tarafından incelenmesi sonucu düzenlenen 13.04.2025 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu 02.10.2023 keşide tarihli çekin davacının kayıtlarında olduğu ve çek bedelinin ödenmiş olduğu, davalıya toplam 6.584.000,00 TL ödeme yapıldığı, teknik bilirkişi tarafından yapılan değerlendirme sonucunda sözleşme gereği yapılan işin tamamlanma oranının %6 ve karşılığı değerinin 394.330,07 TL olduğu, dava konusu çekin sözleşme kapsamında verildiğinin sabit olduğu tespit edilmiştir.
Taraflar arasındaki sözleşmeye göre alınan bilirkişi raporu ve sunulan ticari defterlerin incelenmesi, ödeme belgeleri, değişik iş dosyasında yapılan tespit ve alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamının incelenmesinde; taraflar arasında davalının yüklenici sıfatıyla imzaladığı sözleşmeye göre Kuşadası'ndan sözleşmede belirtilen adreste ve ada ve parselde bulunan 7 adet, 3 adet ve 13 adet olmak üzere 3 ayrı yerde bulunan ve sözleşmede kararlaştırılan teknik şartnamede belirlenen işin yapımının davalı tarafça üstlenildiği, davacı tarafça sözleşme karşılığı ödeyeceği bedelin belirlendiği,
sözleşmeye göre iş veren tarafından sözleşmedeki çeklerin işin temini amacıyla verilmiş olduğu, sözleşmenin 4. Maddesinde sözleşme bedelinin ödeme koşullarının kararlaştırıldığı, ayrıca taraflarca sözleşme teknik şartnamesinin imzalanmış olduğu ve yine taraflarca imzalanan ek protokol ile çek değişikliği yapıldığı ve sözleşmede yer alan 10.09.2023 tarihli 1.083.000,00 TL'lik çek iade alınarak yerine dava konusu çekte dahil 333.0000,00 TL meblağlı 3 adet çekin verilmiş olduğu, teknik bilirkişisi tarafından bilirkişi heyetince düzenlenen raporda sözleşmede kararlaştırılan işin davalı tarafça %6 oranında yerine getirilmiş olduğu,
davalı tarafın sözleşmedeki edimini %6 oranında 394.330,07 TL'lik ifa etmiş olduğu, sözleşmede kararlaştırılan işin tamamlanmadığı, davacı tarafça davalıya 6.189.669,93 TL fazla ödeme yapılmış olduğu, dava konusu çekin de bu ödemeler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve çek karşılığı işin yapılmamış olduğu, sözleşmenin 4. Maddesinin sonunda her ne kadar iş bu çek işin yapımının temini karşılığında verilmiş olsa da işin yapılmaması halinde icraya kabildir, şeklinde hüküm bulunsa da bu hüküm çekin mahiyeti gereği üçüncü kişilerce icraya konulması halinde geçerli olduğu,
davacı tarafça üçüncü kişi tarafından ibraz edilen çek bedelinin ödenmiş olduğu, sözleşmedeki bu hükmün taraflar arasında verilen çekten dolayı davalının edimini ifa etmeden de tahsilat yapması ve davalı tarafça yapılan bu tahsilatın iadesini isteyemeyeceği sonucunu doğurmadığı, yapılan ödeme karşılığı sözleşmede kararlaştırılan edimin ifa edilmemesi nedeniyle fazla ödenen bedelin davacıya iadesi gerektiği, bu nedenle dava konusu çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığı,
dava açıldıktan sonra çek bedeli 02.10.2023 tarihinde ödendiğinden davacı vekilinin talebi ve İcra İflas Kanunu'nun 72/6. maddesi birlikte değerlendirildiğinde davacı tarafça ödenen 333.000,00 TL'nin davalıdan istirdadına karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
05/11/2025 Katip... E-imza Hakim ... · E-imza
İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2023/908, K. 2025/990, 7 Kasım 2025 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama