İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/432 K.2025/463

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin İnşaat sektöründe faaliyet göstermekte olduğunu, müvekkili şirkete ait karar defterinin, şirket muhasebecisinin ofisinde bulunmakta olduğunu, müvekkili şirketin hiçbir şekilde muhasebeci ...'dan haber alamadığını, 2025 yılı Mayıs ayının başından itibaren muhasebeciye ulaşılamadığından ve aynı zamanda haber de alamadığından ötürü karar defterine ulaşılamadığını, müvekkili şirketin bulunduğu ...

Bayraklı/İzmir'' adresindeki binanın hasarlı olmasından dolayı anılı adresteki bina hakkında kentsel dönüşüm nedeniyle yıkım kararı alındığını, müvekkil şirketin de bu nedenden dolayı anılı adresten taşınmak zorunda kaldığını, müvekkil şirketin şu an ''.../İzmir'' adresinde bulunduğunu, müvekkili şirketin adres değişikliği yapabilmesi için karar defterine ihtiyacı olduğundan, müvekkil şirketin karar defterinin muhasebecisinde olması ve muhasebecisine ulaşamadığından dolayı karar defterinin ivedi olarak yeniden çıkarılması gerektiğini,

müvekkili şirketin karar defterini çıkarabilmesi için zayi belgesine ihtiyacı olduğundan tüm nedenlerle yasal süresi içinde zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, zayi belgesi verilmesine konu defterlerin 6100 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde sayılan veya bu sayılanlara benzer nedenlerden dolayı zayi olup olmadığı, zayi belgesi verilmesi şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasındadır.

6100 sayılı TTK m. 82/7 hükmünde; tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği, davanın hasımsız açılacağı, mahkemenin gerekli gördüğü delillerin toplanmasını emredebileceği hüküm altına alınmıştır. Madde uyarınca, otuz günlük hak düşürücü süre zayi sebebinin ve zayi olan defter ve belgelerin tam olarak tespitinden itibaren başlar.

Söz konusu hükümde "yangın, su baskını, veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle" defter ve belgelerin ziyaa uğramasından söz edildiği dikkate alınarak, sınırlayıcı bir düzenleme yapılmadığı kabul edilmelidir. Bu nedenle hükümdeki "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere, tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür.

Bu nedenle tacirin, söz konusu hükümdeki defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur (Yargıtay HGK'nın 25/09/1985, E. 1984/11-12, K. 1985/728 tarih ve sayılı kararı).

Bundan ayrı olarak, ticari defter ve belgelerin kaybedilmiş olduğu iddiasının, samimi ve inandırıcı bulunması da lâzımdır (Arkan, Sabih: Ticarî İşletme Hukuku, 24. Basıdan Tıpkı Basım, Ankara 2018, s. 382).

Somut olayda; her ne kadar davacı tarafça; karar defterinin muhasebecinin ofisinde bulunduğu, şirket muhasebecisine ulaşılamadığı, bu nedenle zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de; davacının ziyanını talep ettiği defterin TTK nın 82/7 maddesinde belirtildiği üzere, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zıyana uğradığının davacı tarafça ispatlanamadığı,

davacının, muhasebecisi tarafından iade edilmeyen defterlere ulaşamaması hususunun TTK nın 82/7 maddesi kapsamında olmaması nedeniyle (Yargıtay 11. HD nin 2015/13791 esas, 2017/1625 karar sayılı ilamı ile 2016/817 esas, 2017/3842 karar sayılı ilamları da aynı doğrultudadır.) ve dosyadaki mevcut delil durumuna göre dava konusu karar defterinin zayii olduğuna ilişkin mahkememizde tam ve kesin bir kanaat hasıl olmadığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.