İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/433 K.2025/1015

Taraflar arasında görülen HMK 398 maddesi uyarınca ihtiyati tedbire muhalefetten cezalandırma talebine ilişkin olarak yapılan yargılama sonunda; davacının ... Bankası A.Ş'nin (yetkililerinin) HMK'nun 398. maddesi uyarınca ihtiyati tedbire muhalefet suçundan cezalandırılması isteminin reddine yönelik verilen değişik iş karara karşı yasal süresi içerisinde şikayet eden davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya, Dairemize gönderilmiş olmakla HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden ön inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Mahkemece yapılan değişik iş yargılaması sonucunda; ''...Şikayet edenler vekili sunduğu dilekçesinde; mahkememizde açılan konkordato davasında 10.07.2024 tarihinde geçici mühlet ve İİK 200. ve 201. maddelerinde kabul edilen haller dışında, takas, blokaj ve mahsup yapılmasının tedbiren durdurulmasına şeklinde ihtiyati tedbir kararı verildiğini, ancak ...

Bankası A.Ş. tarafından tedbir kararına aykırı davranıldığını, müvekkili şirket hesapları üzerine blokaj ve mahsup işlemi uygulandığını, bankanın tedbire muhalefet ettiğini, mahkemeye sundukları 03.09.2024 tarihli dilekçe ile durumun mahkemeye bildirildiğini, mahkemece 04.09.2024 tarihli ara karar ile geçici mühletin ilan tarihinden itibaren takas mahsup uygulanmamasına ilişkin karar verildiğini, ancak banka hesaptaki blokajı kaldırmadığı gibi alacaklarına mahsup ettiği tutarları da hesaba iade etmediğini, bankanın yaptığı bu işlemlerin açıkça tedbir kararına muhalefet olduğunu ileri sürerek,

ihtiyati tedbir kararının uygulanmasına ilişkin emre uymayan veya tedbir kararına aykırı davranan banka yetkilileri ve işlem yapan diğer tüm kişiler hakkında disiplin hapsi cezası verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 31.10.2024 tarihli ara kararı ile davacılar vekilinin talebinin değerlendirilmesinden, HMK 398 maddesine dayalı tedbire muhalefet suçundan şikayete ilişkin dosyanın 2024/417 esas sayılı ana davadan tefriki ile mahkememizin 2024/255 D. İş esas sırasına kaydedilmesine, D. İş esası üzerinden yapılacak yargılama sonucunda karar verilmesine karar verilmiştir.

Aleyhine şikayet olunanların ... Bankası A.Ş. Genel Müdürlük yetkilileri oldukları anlaşılmıştır.

Şikayet olunan ... Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğüne yazılan müzekkereye, bankanın Karabağlar Şubesi tarafından verilen cevabı yazıda, geçici mühlet kararının bankaya tebliğ edilmediği, yapılan mahsupların davacıların kredi borçlarına mahsup edildiği bildirilmiştir.

... Bankası A.Ş. Karabağlar Şubesi müdürü ... ile banka yetkilisi ... 06.12.2024 tarihli dilekçeleri ile savunmalarını yapmışlar, aynı zamanda 06.12.2024 tarihli duruşmada; mevzuat çerçevesinde yasal işlemler gerçekleştirdiklerini, cezalandırma taleplerinin reddine karar verilmesini beyan etmişlerdir.

... Bankası A.Ş. vekili tarafından katılma talebinde bulunulmuş davacı şirketin hesabının bulunduğu ... Bankası A.Ş. Karabağlar Şubesindeki tutarın bankanın kredi alacağına tahsil edildiğini, yapılan işlemlerin tamamının yasalara uygun olduğunu, hukukun dışında herhangi bir işlem yapılmadığını bildirmiştir.

Toplanan tüm deliler karşısında; davacılar hakkında konkordato talebinde bulunmaları üzerine 10.07.2024 tarihinde geçici mühlet kararı verilerek blokaj ve takas yasağı konusunda ihtiyati tedbir kararı verildiği, bu kararın mahkememizce şikayet olunanlara tebliğ olunmadığı, yine uygulanması konusunda icra dairesince işlem yapılmadığı, dolayısıyla ihtiyati tedbir kararının uygulanmasına ilişkin bir emrin banka şubelerine ulaşmış olmadığı, şikayetçi vekilinin mail yoluyla tedbir kararını göndermesinin tedbire muhalefet suçunun oluşması için yeterli olmadığı kanaatine varıldığı..." gerekçesi ile.

Davacının ... Bankası A.Ş.'nin (yetkililerinin) HMK'nun 398. maddesi uyarınca ihtiyati tedbire muhalefet suçundan cezalandırılması isteminin REDDİNE karar verilmiş, verilen bu değişik iş kararına karşı şikayet eden davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Şikayet eden davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; verilen değişik iş red kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilleri tarafından açılan ve İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/417 Esas sayılı dosyasında görülen konkordato istemli davada, ilk derece mahkemesince tedbir kararları verilmesine rağmen asli müdahil ... Bankası A.Ş. tarafından tedbir kararlarına aykırı şekilde müvekkili şirketin İzmir/Karabağlar şubesindeki hesapları üzerinde blokaj ve mahsup işlemi uygulanarak, hesaptan tahsilat yapıldığını, ihtiyati tedbire muhalefetten dolayı HMK m.398 hükmü uyarınca ilgililerin cezalandırılması gerektiğini ileri sürerek yerel mahkeme değişik iş kararının kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Talep, HMK'nun 398. maddesi gereğince ihtiyati tedbire muhalefet etmek suçundan disiplin hapsi ile cezalandırılması istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 'Tedbire muhalefetin cezası' başlıklı 398. maddesinde;

"(1) İhtiyati tedbir kararının uygulanmasına ilişkin emre uymayan veya tedbir kararına aykırı davranan kimse, ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde şikâyet edilmesi üzerine, altı aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır. Görevli ve yetkili mahkeme, esas hakkındaki dava henüz açılmamışsa, ihtiyati tedbir kararı veren mahkeme; esas hakkındaki dava açılmışsa, bu davanın görüldüğü mahkemedir.

(2) Şikâyet olunana, şikâyet dilekçesi ile birlikte duruşma gün ve saatini bildiren davetiye gönderilir. Davetiyede, savunma ve delillerini duruşma gününe kadar bildirmesi ve duruşmaya gelmediği takdirde yargılamaya yokluğunda devam olunarak karar verileceği ihtar edilir.

(3) Mahkeme duruşmaya gelen şikâyet olunana, 5271 sayılı Kanunun 147 nci maddesinde belirtilen haklarını hatırlatarak savunmasını alır.

(4) Mahkeme, dosyadaki delilleri değerlendirerek gerekli araştırmayı yapar. Yargılama sonunda şikâyet olunanın ihtiyati tedbir kararının uygulanmasına ilişkin emre uymadığı veya tedbir kararına aykırı davrandığı tespit edilirse, birinci fıkra uyarınca disiplin hapsi ile cezalandırılmasına; aksi takdirde şikâyetin reddine karar verilir.

(5) Taraflar, kararın tefhim veya tebliğinden itibaren bir hafta içinde karara itiraz edebilir. İtirazı, o yerde hükmü veren mahkemenin birden fazla dairesinin bulunması hâlinde, numara olarak kendisinden sonra gelen daire; son numaralı daire için bir numaralı daire; o yerde hükmü veren mahkemenin tek dairesi bulunması hâlinde en yakın yerdeki aynı düzey ve sıfattaki mahkeme inceler.

(6) İtiraz merci, bir hafta içinde kararını verir. Merci, itirazı yerinde görürse işin esası hakkında karar verir. İtiraz üzerine verilen karar kesindir.

(7) Bu madde uyarınca verilen disiplin hapsi kararları kesinleşmeden infaz edilemez. Kesinleşen kararların infazı Cumhuriyet başsavcılığınca yapılır.

(8) Tedbir kararına aykırı davranışın sona ermesi veya tedbir kararının gereğinin yerine getirilmesi ya da şikâyetten vazgeçilmesi hâlinde, dava ve bütün sonuçlarıyla beraber ceza düşer.

(9) Disiplin hapsine ilişkin karar, kesinleştiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra yerine getirilemez.

" hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca 2004 sayılı İİK'nın 287/son madde ve fıkrasında da : "Geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz." hükmü düzenlenmiştir 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "İstinaf yoluna başvurulabilecek kararlar" başlıklı 341. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca; "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf kanun yoluna başvurulabilir.

Somut uyuşmazlıkta; şikayetçi davacılar vekilinin HMK'nun 398. maddesi uyarınca ihtiyati tedbire muhalefet nedeniyle disiplin cezası verilmesi yönündeki şikayeti ile ilgili olarak ilk derece mahkemesince verilen 06.12.2024 tarihli değişik iş kararının 6100 sayılı HMK'nın 398/5. madde ve fıkrası uyarınca itiraza tabi olduğu, itiraz mercinin vereceği kararın da aynı Yasanın 398/6. madde ve fıkrası gereğince kesin olduğu,

nihayetinde kararın HMK'nun 341. maddesi kapsamında istinafı kabil kararlardan olmadığından davacılar vekilinin HMK'nun 398. maddesi gereğince ihtiyati tedbire muhalefet nedeniyle disiplin hapsi cezası verilmesi yönündeki talebinin reddi yönündeki değişik iş kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması mümkün olmadığından davacılar vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 398/5., 341. ve 352. maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.

Ayrıca davacılar vekili tarafından HMK'nun 398. maddesi gereğince ihtiyati tedbire muhalefet nedeniyle disiplin hapsi cezası verilmesi yönündeki talebinin reddi yönündeki değişik iş kararına karşı verilen 11.03.2025 tarihli dilekçenin, ilk derece mahkemesince HMK'nun 398/5. madde ve fıkrası gereğince verilen itiraz dilekçesi olarak kabulü ile HMK'nun 398/5. madde ve fıkrası kapsamında itiraz ile ilgili usuli işlemlerin yapılması için ilk derece mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.