İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/463 K.2025/1041

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin keşidecisi ... Otomotiv Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş., muhatap bankası Türkiye ... Bankası Antalya Ticari Şubesi olan 20/07/2025 keşide tarihli ... seri numaralı 89.154,36-TL bedelli ve keşidecisi...

Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, muhatap bankası Türkiye ...Bankası Milas / Muğla Şubesi olan, 30/06/2025 keşide tarihli, 2047490 seri numaralı 120.000,00 TL bedelli çekin yetkili hamili olduğunu, müvekkili şirketin Sakarya ... Otomotiv firmasına borcunu ödemek için bu iki çeki kargo ile gönderdiğini ancak Sakarya... Otomotiv tarafından çeklerin gönderildiği paketin açılmış olduğu gerekçesi ile kargo teslim alınmadığını, kargonun iade sürecine girmesi ile ...

Kargo firmasının inceleme yazısı ile iade edilen kargonun içeriğinde çeklerin bulunmadığının öğrenildiğini, İki çekinde kargo firmasının sorumluluğundayken çalınmış / yahut kaybolduğunu, çekler karşı tarafa ulaşmadığı için çeklerin yetkili hamilinin müvekkil şirket olduğunu, Türkiye ... Bankası çekinin müvekkile ciro silsilesi ile geçtiğini, ancak müvekkilinin çeki kargoya vermeden önce arka yüzünün suretini almadığını, çekin keşidecisi ...

Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, lehdarının ...' olduğunu, ...' ün çeki müvekkile ciroladığını, ...'ün çeki müvekkiline teslim ettiğine dair evrakın mevcut olduğunu, müvekkilin çekin yetkili hamili olduğunu beyanla davaya konu çeklerin bilgi dışında üçüncü şahısların eline geçme riskine karşı, işin aciliyetine ve önemine binaen senet haklarında teminat aranmaksızın ödeme yasağı konulmasına, çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, zayii (kaybetme) nedeniyle çek iptali davasıdır.

Türkiye... Bankası Antalya Ticari Şubesine ait ... seri numaralı çek yönünden yapılan değerlendirme:

TTK gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çeki fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.

Çek konusunda ilgili bankaya müzekkere yazılmış ve çekin ibraz edilmediği belirtilmiştir. Yapılan ilanlar sonucu çek Mahkememize ibraz edilmemiştir.

6102 sayılı TTK'nın m.651 ve m.818/s bendi yollaması ile aynı kanunun m.757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile aittir. Zayii nedeniyle iptal davalarında amaç, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararının keşideciye/ muhataba ibraz etmektir.

Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyet bulunduğu çekin rızası hilafında elinden çıktığıdır. Ancak iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir. (Bkz. Y.11 ...'nin 2016/3882-2017/6192 E.K)

Davacının çek bilgilerini bildirdiği, yapılan ilanlar sonucu hak sahiplerinin ortaya çıkmadığı, bankadan gelen cevabi yazıdan da çekin ibraz edilmediğinin belirtildiği gözetildiğinde talep edenin zilyedi iken çekin kaybolduğu değerlendirilmiş ve bu nedenle talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Türkiye ... Bankası Milas / Muğla Şubesine ait ... seri numaralı çek yönünden yapılan değerlendirme:

Mahkememiz 26.05.2025 tarihli tensip tutanağı ara kararı ile davacının talep konusu çeke ilişkin ödeme yasağı kararı verilmesine ilişkin ihtiyati tedbir talebi teminat mukabilinde kabul edilmiş, belirlenen teminat miktarı davacı tarafından Mahkememiz veznesine yatırıldığından dava konusu çek yönünden ihtiyati tedbir kararının icrasına ilişkin muhatap bankaya müzekkere yazılmıştır.

Muhatap banka olan Türkiye... Bankası Milas / Muğla Şubesine yazılan müzekkereye verilen cevabi yazıda talep konusu çek üzerine ihtiyati tedbir şerhinin işlendiği, çekin 30.06.2025 tarihinde Ulusal ... A.Ş. tarafından ibraz edildiği, çekin belgelendirilerek hamiline iade edildiği bildirilmiş, çek görüntüsü yazı ekinde ibraz edilmiştir.

Davaya konu edilen çekin incelenmesinde. Türkiye...Bankası Milas / Muğla Şubesine ait Keşidecisi ... Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, muhatap bankası Türkiye...Bankası Milas / Muğla Şubesi olan, 30/06/2025 keşide tarihli,... seri numaralı 120.000,00 TL bedelli çek olduğu,... tarafından cirolanarak ... Plastik Metal Elektrik ve Endüstriyel Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketine verildiği, ... olan bu dava dışı şirket tarafından ... dava dışı ...

Tarım...' na verildiği, çekin ciro silsilesi yolu ile en son muhatap banka tarafından bildirilen...A.Ş. ' e verildiği, ... tarafından 30.06.2025 tarihinde banka şubesine ibraz edilen çek ile ilgili çekin karşılıksız olduğu ve çek üzerine ihtiyati tedbir konulduğundan ilgili banka şubesi tarafından herhangi bir işlemin yapılmadığı anlaşılmıştır.

Mahkememiz 09.10.2025 tarihli celsesi ara kararı ile celsede hazır bulunan davacı vekiline davaya konu çeki ibraz eden...

A.Ş. ye karşı çek istirdatı davası açması ve aynı kesin süre içerisinde dava açtığına dair ispata yarar bilgi ve belgeleri dosyaya ibraz etmesi için 2 haftalık kesin süre verilmiş, kesin süre içerisinde davanın açılmaması ve davanın dava açıldığına ilişkin mahkememize beyanda bulunulmaması halinde davanın reddedileceği husu ihtar olunmuş, davacı tarafça verilen kesin süre içerisinde istirdat davasının açılmadığı,

20.11.2025 tarihli celsede hazır bulunan davacı vekilince müvekkili talimatı doğrultusunda istirdat davasının açılmadığı beyan edilmiş, dava konusu çekin üçüncü kişi tarafından tarafından bankaya ibraz edildiği anlaşıldığından dava konusu çekin zayi olmadığı kanaatine varılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸