İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/464 K.2025/878

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/464 Esas

KARAR NO: 2025/878

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28/05/2025

KARAR TARİHİ: 04/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; -------- bedelli çekin lehdarının, müvekkili şirket olduğunu ve çekin kaybolduğunu, müvekkili tarafından çekin vadesi gelmeden durumun fark edildiğini ve herhangi bir mağduriyete sebep olunmaması adına söz konusu çekin, müvekkilinin rızası dışında elinden çıkması sebebiyle ödeme yasağı talepli olarak ------sayılı dosyasında, hasımsız olarak kıymetli evrakın iptali davası açıldığını, mahkemece ödeme yasağı kararı verildiğini ve bu kararın bankaya bildirildiğini,

ilgili mahkeme tarafından ------- yazılan müzekkere ile anılan çekleri bulan veya üzerinde bir hak iddia eden olduğu taktirde ilk ilan tarihinden itibaren üç aylık süre içinde mahkemeye başvurması, aksi halde, TTK gereğince iptaline karar verileceğinin ilan olunduğunu, davalının, ------ Mahkemesine müdahale talebinde bulunarak davaya konu çekin elinde bulunduğunu beyan ettiğini, bunun üzerine,

mahkeme tarafından, ----------bedelli olup, 3. kişi ---------adına bu dosyaya aslı ibraz edilip, mahkeme kasasına alınan dava konusu çeke ilişkin olarak 6102 Sayılı TTK'nın 790,792 maddeleri mucibince çek hamili-3. kişi -------- karşı çek iade davası (istirdat) açması için iki haftalık (2 hafta) kesin süre verilmesine, İki haftalık kesin süre içinde dava açıldığına dair belgelerin dosyamıza sunulmasına,

bu süre içerisinde dava açıldığına ilişkin bilgi ve belgeler dosyamıza sunulmadığı takdirde, davanın reddine karar verileceğinin ve ödeme yasağının kaldırılacağının ihtarına, (ara kararın tebliğiyle ihtarın yapılmış sayılmasına" yönünde ara karar kurulduğunu, söz konusu çekin müvekkilinin rızası dışında elinden çıktığını, davalı tarafından ---------Ticaret Mahkemesine sunulan çeklerin arkasında müvekkili şirket yetkilisinin iş yapmak için görüştüğü ve arabasına aldığı ------ isimli şahsın çekleri gizlice aldığının anlaşıldığını ve bu hususta ------Soruşturma numarası ile şikayette bulunduğunu,

söz konusu çeklerin müvekkilinin rızası hilafına elinden çıkması ve çeki elinde bulunduran davalının haksız olması sebebiyle, ---------bedelli çekin davalıdan istirdatına, müvekkil şirketin haklı hamil olduğunun tespitine ve çekin müvekkiline teslimine, davalı tarafından çek ile ilgili olarak icra takibinde bulunulması ve bu kişi tarafından çek bedelinin tahsili durumunda müvekkilin telafisi mümkün olmayan zarar söz konusu olacağından, bu zarara sebebiyet vermemek açısından davanın devamı süresince ödeme yasağı kararının devamına ve icra takiplerinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına,

yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, bu nedenle dava şartı yokluğunda davanın usulden reddi gerektiğini, davacının iddialarının somut hiçbir belge, emare veya haklı bir gerekçeye dayanmadığını, müvekkilinin söz konusu çeki hukuka uygun, aleni ve geçerli bir temel borç ilişki çerçevesinde ciro yoluyla devraldığını, ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığını, dava konusu çek kapsamında ----- numaralı dosyasında ihtiyati haciz kararı aldıklarını, davacının karara ve takibe itiraz sunmadığını belirterek davanın öncelikli usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çek istirdatı istemine ilişkindir.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; taraflar arasındaki uyuşmazlığın dava konusu çekin istirdadının gerekip gerekmediği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir.

Bu madde uyarınca ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının bu hususların yanı sıra ayrıca davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ileri sürüp kanıtlaması gerekmektedir.

Eldeki dosyada, dava konusu çek incelendiğinde davacının çekin lehtarı olduğu, davalının ise çeki lehtardan değil, lehtar ile davalı arasında ciranta olan ------- ciro yoluyla devraldığı, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı görülmüştür. Davacı dava dilekçesinde çeki, dava dışı ------- gizlice aldığını iddia etmiş olup davalının çeki kötü niyetli elinde bulundurduğuna dair herhangi bir iddiada bulunmamıştır.

Yukarıda anılan düzenlemede de açıkça görüleceği üzere davacının çeki rızası dışında elinden çıktığını ispatı haricinde ayrıca davalının da kötü niyetli olduğunu ya da iktisapta ağır kusurunun bulunduğunu ispat ederek çekin istirdatını talep edebileceğinden ve davalının kötü niyetini veya ağır kusuru bulunduğunu ispat edemediği kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.