İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1031 K.2023/1058

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği dava dilekçesi ile özetle; davalı borçlusu ... 35.000,00 TL bedelli kambiyo senede ilişkin olarak İzmir ... İcra müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası açıldığı, takip 16/05/2023 tarihinde kesinleştiği, davalı borçlunun kısıtlı olması nedeniyle vasisi (annesi) ...' ve babası ...'a 89/.

Birinci haciz ihbarnamesi göndermiş, ihbarname 06/07/2023 tarihinde mahalle muhtarına bırakıldığı, davacı müvekkilinin durumu öğrenip itirazı 19/07/2023 tarihinde yaptığı, icra müdürlüğü tarafından yapılan itiraza ilişkin bir tensip tutulmadığı, davalı 89/1 in kesinleştiği gerekçesi ile 89/2 daha sonra 89/3 ihbarnamelerini davacıya gönderildiği, gönderilen tüm ihbarnamelerin aynı ... görevlisi tarafından muhtara bırakıldığı, tüm tebligat dönüşleri tarihleri 2022 yılı olarak kaşelendiğinin görüldüğü,

davalı tarafından 89/3 kesinleşmesi ile davacının banka hesaplarına ve aracına haciz işlemi başlattığı, davacının bankadaki kredi kartına ödeme yaptığı sırada banka hesabına bloke konulduğunu öğrenmesi üzerine, mezkur icra müdürlüğüne gittiği, icra müdürüne durumu anlatması ile tebligat dönüşlerinin 2022 yılı olarak görüldüğü gerekçesi ile takip uyaptan kaldırıldığı, ancak davalı vekili tekrar dosyaya müdahale ederek aracın yakalama kararı neticesinde 21/09/2023 tarihinde davacıya ait araç gece yediemine çekildiği,

davacı fiziksel rahatsızlığı bulunması nedeniyle araca ihtiyacı olduğundan borcu olmadığı halde haksız olarak yapılan takip borcunu 25/09/2023 tarihinde 53.10252 -TL yatırmak suretiyle takibi kaldırıldığı, aracını yedieminden almak içinde 1.825,00-TL ödeme yapıldığı, davalı tarafça vasiye tebligat göndertildiği, 89/2 ve 89/3 gönderilmediği, davacı bahsi geçen şekilde bir borcu bulunmadığı halde ödemiş olduğu miktar ile davalı alacaklının haksız kazanç elde ettiğinin açık olduğu, bu durumun tespit edilerek davacının haksız yere uğradığı zararın giderilebilmesi için istirdat davasının ikame edildiği,

açıklanan tüm bu nedenlerle davanın kabulüne, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği cevap dilekçesi ile özetle. Mezkur icra dosyasında, borcun dayanağı kambiyo senedi(bono) olup, TTK'nın 4/1-a ve devamı bentlerinde yazılan uyuşmazlıklar ile diğer kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen uyuşmazlıklar, mutlak ticari davalar olduğu görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu, davacı tarafça açılan davanın hukuki dayanağı, İİK mad.

72/7-8 uyarınca açılan istirdat davalarından olmadığı, özel hüküm nedeniyle, 89/1-2-3 haciz ihbarnamelerinin kesinleşmesi ile ödenen borcun iadesi talebi ile İİK mad. 89/5 uyarınca açılan istirdat davası olduğu, İİK mad. 89/5 uyarınca açılan istirdat davalarında, İİK mad 72/7-8'den farklı olarak, alacaklının kötüniyetli olması dava şartı olarak arandığı, İİK mad.

89/5 uyarınca açılan istirdat davalarında üçüncü kişiye borcun bulunmadığı ve alacaklının kötüniyetli olduğunun ispat yükü davacıda olduğu, davacı tarafça davalı kötüniyetli olduğu iddia edilmediği gibi, kötüniyeti ispat eder herhangi bir delile de dayanılmadığı, aslen, davacı tarafça davalı kötüniyetli olduğu iddiasında bulunulmuş olması halinde dahi, bu iddia gerçeği yansıtmadığı, zira, icra dosyasındaki borçlu ... işbu davadaki ...'ın oğlu olduğu,

bunun üzerine davacı ...'a davalı tarafça usulüne ve prosedüre uygun olarak gönderilen haciz ihbarnamelerine davacı tarafça usulüne uygun bir itirazda bulunulmadığı gibi herhangi bir menfi tespit davası da açılmadığı, söz konusu 89/1-2-3 İhbarnamelerine usulüne uygun itiraz etmediğinden takibe borçlu olarak eklenen davacının, dava dışı... dan alacağının bulunmadığının davalı tarafından bilindiği ve dolayısıyla müvekkilin kötü niyetli olduğu sonucuna varılmayacağının açık olduğu,

açıklanan tüm bu nedenlerle öncelikle davanın konusunun, mutlak ticari davalardan olması nedeniyle mahkemenizin görevsizliğine, aksi halde davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesi talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Görevsizlik kararı: İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...Esas ... Karar sayılı dosyasından verilen karara göre 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. Maddesi uyarınca mutlak ticari davalara bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemelerinde olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize tevzi olunmuş, yukarıdaki esasa kaydı yapılmıştır.

Dava; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 89/5. maddesi gereğince açılan istirdat isteğine ilişkindir.

İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından, görev dava şartı yokluğu nedeni ile davanın reddine karar verilmiş, dosya mahkememizin yukarıdaki esas numarasına tevzi edilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 1/(1) maddesinde "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir." hükmü düzenlenmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 114/(1)-c maddesine göre, görev hususu dava şartlarından olup, aynı kanunun, 115. maddesine göre, dava şartlarının mevcut olup olmadığının mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılması ve gözetilmesi gerekmektedir.

İİK'nın 89. maddesi ; "Hamiline ait olmıyan veya cirosu kabil bir senetle müstenit bulunmıyan alacak veya sair bir talep hakkı veya borçlunun üçüncü şahıs elindeki taşınır bir malı haczedilirse icra memuru; borçlu olan hakiki veya hükmi şahsa bundan böyle borcunu ancak icra dairesine ödiyebileceğini ve takip borçlusuna yapılan ödemenin muteber olmadığını veya malı elinde bulunduran üçüncü şahsa bundan böyle taşınır malı ancak icra dairesine teslim edebileceğini, malı takip borçlusuna vermemesini, aksi takdirde malın bedelini icra dairesine ödemek zorunda kalacağını bildirir (Haciz ihbarnamesi).Bu haciz ihbarnamesinde, ayrıca 2, 3 ve 4 üncü fıkra hükümleri de üçüncü şahsa bildirilir.

Üçüncü şahıs; borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haciz ihbarnamesinin tebliğinden önce borç ödenmiş veya mal istihlak edilmiş veya kusuru olmaksızın telef olmuş veya malın borçluya ait olmadığı veya malın kendisine rehnedilmiş olduğu veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise, keyfiyeti, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü olarak bildirmeye mecburdur.

(Değişik üçüncü fıkra: 17/7/2003-4949/22 md.) Üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz etmezse, mal yedinde veya borç zimmetinde sayılır ve kendisine gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmediği, bu nedenle de malın yedinde veya borcun zimmetinde sayıldığı ikinci bir ihbarname ile bildirilir.

Bu ikinci ihbarnamede ayrıca, üçüncü şahsın ihbarnamenin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ikinci fıkrada belirtilen sebeplerle itirazda bulunması, itirazda bulunmadığı takdirde zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmesi istenir.

İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur. Bu süre içinde 106 ncı maddede belirtilen süreler işlemez.

Bu davada üçüncü şahıs, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmeye mecburdur. Üçüncü şahıs açtığı bu davayı kaybederse, mahkemece, dava konusu şeyin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere bir tazminata mahkûm edilir. Bu fıkraya göre açılacak menfi tespit davaları maktu harca tabidir.... Üçüncü şühos kusuru olmaksızın bin mani sebebiyle haciz ihtarnamesine itiraz etmediği takdirde 65. Maddi hükmü uygulanır.

Her halde üçüncü şahıs, borçlu ile kötüniyetli alacaklıya karşı dava açarak ödemek zorunda kaldığı paranın veya teslim ettiği malın iadesini isteyebilir" şeklindedir.

Alacaklının davalı gerçek kişi, borçlunun ise dava dışı ... olduğu, kambiyo senedine dayalı olarak başlatılan takibin kesinleştiği, 1., 2. ve 3. haciz ihbarnamelerinin davacıya tebliği üzerine, İİK'nın 89/3. Maddesindeki süreyi kaçıran davacının takip konusu borcu ödemek zorunda kaldığı, İİK'nun 89/5.

Maddesi gereğince eldeki istirdat davasının açıldığı, bu davanın takip konusu senet ile bir ilgisi bulunmadığı gibi davanın taraflarının tacir olmadığı, eldeki bu davanın davacı adına açılmış olması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, İzmir BAM ...

HD'nin ... esas, ... karar sayılı, 20.01.2023 tarihli, ... esas,... karar sayılı, 31.10.2023 tarihli, ... esas, ... karar, 27.02.2023 tarihli emsal kararlarının da aynı yönde olduğu, anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine, mahkememiz ile İzmir ...

Asliye Hukuk Mahkemesi arasında görev uyuşmazlığı çıktığı, mahkememizin görevsizlik kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmaması halinde, görevli mahkemenin tayini gerektiğinden HMK'nun 21. ve devamı maddeleri uyarınca yargı yeri belirlenmesi için dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır