İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/558 K.2023/1018

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği dava dilekçesi ile özetle;Müvekkili şirketi tarafından ... seri nolu, 04.04.2023 basım tarihli, 21.07.2023 ibraz tarihli, keşidecisi müvekkili şirketi olan, 197.000 TL tutarlı, ... Bankası /Pınarbaşı Ticari İzmir şubesine ait olan çek, ... Ticaret Limited Şirketi emrine düzenlenerek hazırlandığını, bahse konu çek, müvekkili şirketi zilyetliğindeyken ve henüz tedavüle girmeden, ...

Ticaret Limited Şirketi’ne teslim edilemeden kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen çek bulunamadığını, çekin nasıl ve nerede kaybolduğuna yönelik bilgi edinilemediğini, bu durumda çek tedavüle çıkmadan ve lehdara ulaşmadan önce çek kaybolduğundan zilyetliği davacılarda sayıldığını, kaybolan çekin hak sahibi olmayan kötüniyetli üçüncü kişilerin eline geçme ihtimali halinde, müvekkili şirketi zarara uğrayacağını, yukarıda açıklanan nedenlerle tüm haklarının saklı kalmak kaydıyla Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca, dava konusu çeke ilişkin ödeme yasağı konulmasını ve çekin iptal edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 757. vd. maddeleri hükümlerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.

TTK Madde 651- (1) Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. (2) Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.

TTK'nun 757-(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.

TTK'nun 759-(1) poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.

6100 sy HMK nın 114(1) d ) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır. Zayi nedeniyle çek iptali hamil tarafından açılması gerekir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı keşideci tarafından çek yapraklarının zayii nedeniyle iptali ve ödemeden men istemiyle dava açılmış ise de; zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkının 6102 sayılı TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişinin senede bağlı alacak hakkı olan yetkili hamilde olduğu, keşidecinin (hesap sahibinin) iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmadığı,

dava konusu çeklerin davacının çek hesabına ait oldukları, TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818-(1)s) maddesi yollamasıyla aynı kanunun 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptali davası açabileceği, esasen zayi olmuş çek hakkında keşidecinin, ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabileceği veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açması mümkün olduğu ve dolayısıyla bu halde davacının çek iptali davası açmasında hukuki yararı bulunmadığı gibi keşidecinin bu davayı açma hakkının da olmadığı ( benzer nitelikte Yargıtay ...

Hukuk Dairesinin 19/04/2018 tarihli ... - ... sayılı ilamı , İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... HD’nin ... esas, ... karar sayılı ilamı) anlaşılmakla keşideci tarafından açılan çek iptali davasının dava şartı olan hukuki yarar ve aktif husumet yokluğundan HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır