İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/884 K.2023/994

Mahkememize tevzi edilen davanın dosya üzerinden yapılan incelemesi sonucunda;

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkilinin İzmir İli, ... numaralı taşınmazın sahibi olduğunu, müvekkili ile muhatap arasında “.../İzmir” adresindeki tavuk ve yumurta üretme tesisinin tüm müştemilat, mütemmim cüzleri, teferruatları ve demirbaşlarının Türkiye'deki üretim tesislerinin tabi olduğu mevzuata uygun olarak işletilmesi için kira sözleşmesi yapıldığını;

taraflar arasındaki kira sözleşmesinin sona erdiğini ve muhatap çalışır, yeni ve adeta sıfir kullanımlı kiracı olarak girdiği ve çalıştırdığı müvekkiline ait işletmeyi ve tüm müştemilat, tesis ve binaları adeta kullanılmaz ve tanınmaz bir halde bırakarak terk ettiğini, müvekkilinin, bir an önce diğer tarafa kiraladığı tesisini çalışır ve eski haline getirip çalıştırmak istediğini; taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinin 5. maddesinde kiracının yükümlülüklerinden söz edildiğini, kiracı muhatabın bu yükümlülükleri bilerek kira sözleşmesini imzaladığını;

kira sözleşmesinin 8. maddesi gereğince tazminatlar kısmı ile taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin güvence altına alındığını, 9.maddesi ile çeşitli hükümlerin kiracının sorumluluklarını ortaya koyduğunu; muhatabın söz konusu müvekkiline ait işletmelerden tahliye olduktan sonra müvekkili tarafından muhatabın kiraladığı söz konusu işletmeyi ve müştemilatlarını sürelerinde bakım ve onarımı yapılmadan ve normal kullanımın dışında ağır tahribatlar verilerek mevcut araç ve makine parklarına, binalara ve tüm müştemilatlara verdiği zararların Kemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ...

D.İş sayılı dosyasının 15/08/2023 tarihli bilirkişi tespit raporu ile de ispatlandığını, rapor ile zararın tespit tarihi olan 10/04/2023 tarihi itibarı ile 11.434.124,00 TL olduğu hususunun belirlendiğini; ayrıca 10/04/2023 tarihinden itibaren boş geçen aylar için Ağustos tarihine kadar aylık 350.000,00 TL net kira geliri kazanç kaybının (Nisan- Mayıs- Haziran- Temmuz- Ağustos) toplam 1.750.000,00 TL, bu tarihin bitiminden itibaren bilirkişi raporu ile belirtilmiş olan davalı tarafın sebep olduğu hasar,

zarar ve ziyanın tamir ve tadilat süresi olan 180 gün (6 ay) için aylık 350.000,00 TL’den kira bedeli kaybı toplamı 2.100.000,00 TL olmak üzere faizler hariç ve ileride arttırılmak kaydı şartı ile toplam 15.284.124,60 TL olduğunu belirterek,

boşta geçen ayların emsal ecrimisil değerleri de dahil olmak üzere müvekkilinin uğradığı kazanç ve gelir ile maddi hasarın giderilmesi kayıpları hakkında ileride fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 15.294.124,00 TL’nin tespit tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, arabuluculuk masrafları, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına, davalının taşınmaz ve taşınır malları üzerine dava bedelini karşılayacak miktarda ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili 27/11/2023 tarihli süre uzatım istekli dilekçesi ile; davaya ilişkin ilk itirazlarını ve esas hakkında cevaplarını cevap dilekçesi ile birlikte sunma hakkı saklı kalmak kaydıyla, herhangi bir hak kaybına mahal vermemek adına, zamanaşımı, görev, işbölümü ve yetki itirazlarını sunduklarını, davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, taraflar arasındaki ilişkinin kira sözleşmesine dayandığını, davaya konu kiralananın Kemalpaşa'da bulunduğunu, Kemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemeleri’nin görevli ve yetkili olduğunu belirtmiştir.

GEREKÇE

Dava; taraflar arasındaki kira sözleşmesi hükümlerinin ihlal edildiği gerekçesiyle uğranıldığı ileri sürülen maddi zararın tazmini istemine ilişkindir.

Mahkememizce öncelikle görev konusu incelenmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın, Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Aynı kanunun 5/3. maddesine göre Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır

6100 sayılı HMK'nın “Sulh hukuk mahkemelerinin görevi” başlığı altındaki 4.maddesinde; “(1) Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları, b) Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davaları, c) Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davaları, ç) Bu Kanun ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hâkimini görevlendirdiği davaları görürler.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu düzenlemeye göre tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda Sulh Hukuk Mahkemeleri görevli olacaktır.

Somut olayda; gerek davacı tarafça gerekse davalı tarafça "taraflar arasında kira ilişkisinin bulunduğu, uyuşmazlığın da buradan kaynaklandığı" ileri sürülmüş, daavcı tarafça dosyaya kira sözleşmesi örneği sunulmuştur. Eldeki davada davacı taraf "davalı tarafa kiraya verilen taşınmaza davalı tarafından zarar verildiğini" ileri sürerek bilirkişi raporu ile belirlenen bu zararın ve taşınmazın boş kaldığı aylar için kira bedelinin tahsilini istemiştir.

Dolayısıyla her iki tarafın da kabulünde olduğu üzere taraflar arasındaki ilişki kira ilişkisidir. 6100 sayılı HMK'nın 4. maddesi uyarınca Sulh Hukuk Mahkemelerinin kiralananın taşınır taşınmaz olduğuna ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın tüm kira ilişkisinden kaynaklanan davalarda görevli olduğu, Yargıtay ... Hukuk Dairesi Başkanlığının ... Esas ve ...

Karar sayılı kararı ve benzer nitelikteki kararları ile somut olay birlikte değerlendirildiğinde uyuşmazlığın temelinin de taşınmaz kira sözleşmesinden kaynaklandığı, davaya bakmakla görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğu anlaşıldığından, görev dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerektiğinden, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddesi uyarınca davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;

1-Mahkememizin görevsiz olması nedeniyle davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,

2-Kararın kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde kesinleşme tarihinden itibaren iki hafta içinde, kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde gönderme isteğinde bulunulduğu takdirde dava dosyasının görevli İzmir Sulh Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3-Davacı vekilinin ihtiyati tedbir isteğinin görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine,

4-Harç ve yargılama giderlerinin 6100 sayılı HMK'nın 331. maddesinin 2. fıkrasının 1. cümlesi uyarınca görevli mahkemece değerlendirilmesine,

5-6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi gereğince taraflardan birinin iki haftalık süre içerisinde gönderme isteğinde bulunmaması durumunda "davanın açılmamış sayılmasına" karar verilerek, aynı karar ile yargılama giderlerinin 6100 sayılı HMK'nın 331. maddesinin 2. fıkrasının 2. cümlesi uyarınca karara bağlanmasına,

Başkan ... ¸E-imza Üye ... ¸E-imza Üye ... ¸E-imza Katip ... ¸E-imza