İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/930 K.2025/470

Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle.

Davacı müvekkili şirketin akaryakıt ve benzeri petrol türevlerinin satışı alanında faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirketin aynı zamanda... firmasının distribütörü olduğunu, Taşıt Tanıma Sistemi vasıtasıyla ... akaryakıt istasyonlarından anlaşma sağladığı firmalara akaryakıt satışında aracılık faaliyetinde bulunduğunu, taraflar arasında 19.03.2021 tarihli "Taşıt Tanıma Sözleşmesine dayalı olarak akaryakıt alımı için sözleşmesel ilişki kurulduğunu, sözleşme süresinin 1 yıl olarak belirlendiğini ve sözleşmenin 19 Mart 2022 tarihine kadar taraflar için bağlayıcı olduğunu,

davalı tarafın yakıt sözleşme süresi içinde yakıt alımına hiç başlatmayarak üstlendiği edimi yerine getirmediğini, yükümlülüğünü ihlal ettiğini, bu nedenle sözleşmenin 8. Maddesi gereğince müvekkili şirket tarafından sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini, sözleşmeyi yakıt alımını başlatmayarak ihlal eden davalı tarafın cezai şart bedeline katlanmakla yükümlü olduğunu, buna istinaden müvekkili şirket tarafından 15.03.2022 tarihli ...

Fatura no'lu 25.000,00-TL bedelli fesih faturasının tahakkuk edildiğini, cezai şart bedelinin tamamının müvekkiline ödenmediğini belirterek. 25.000-TL cezai şart alacağının işlemiş ve işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsili taleplerinin kabulüne, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle.

Davaya esas teşkil edilen bila tarihli taşıt tanıma sözleşmesinin davacının yükümlülüğünü yerine getirmemesinden ötürü hiçbir zaman fiiline yürürlüğe girmediğini, bahse konu sözleşmenin içeriğinde de açıkça belirtilen ekipman ve teçhizatın davacı tarafından müvekkiline teslim edilmediğini, davacının yükümlülüğünü yerine getirmemesinden ötürü oluşan ve taraflar adına herhangi bir zararın oluşmadığı bir durumdan ötürü cezai şart talep edilmesinin yasal dayanaktan yoksun olduğu gibi hakkaniyetli olmadığını,

sözleşmenin malzeme ve ve teçhizat başılığı altında düzenlenen 3. Maddesinde her ekipmanın mülkiyetinin... ait olduğu ve müşteriye verildiği belirtilen Taşıt kimlik ünitesi, Akıllı halka ve Akıllı anahtarın müvekkiline teslim edilmediğini, yine fesih ve cezai Şart başlığı altında düzenlen 8. Maddesinde, sözleşme imzalandıktan ve cihazlar müştiriye ulaştırıldıktan sonra 15 gün içerisinde yakıt alımına başlanmaması halinde fesih prosedürünün uygulanarak cezai şartın uygulanacağının belirtildiğini, cihazların taraflarına ulaştırıldığına veya teslim edildiğine dair bir belgenin olmadığını,

dava dilekçesinde belirtilen faturanın müvekkili şirket tarafından iade edildiğini, yine bahse konu fatura sebebiyle ve davacı tarafından taraflarına gönderilen ihtarnameye karşılık Müvekkilinin, Bakırköy 40. Noterliği'nden 22.03.2022 tarihinde 8017 yevmiye numarasıyla davacıya cevabi ihtarname keşide ettiğini, tarafımıza gönderilen ihtara cevap verilerek davaya konu sözleşmeden ötürü taraflarına "cihaz ve ekipmanların teslim edilmediğini, cezai şartın oluşmadığı bahsi ile fatura kesilmemesini, kesilen faturalara geri iade ederek itiraz ettiğimizi,

aleyhimize yeniden fatura kesilmesi halinde davacı aleyhine yasal işlem başlatılacağının" bildirildiğini, müvekkilinin adresinin İstanbul ili Avcılar ilçesinde olduğunu, davaya bakma yetkisinin yargı yeri olarak Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu sebeple yetki itirazında bulunduklarını belirterek; davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında akdedilen taşıt tanıma sistemi sözleşmesi kapsamında cezai şartın tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasında 19.03.2021 tarihli taşıt tanıma sözleşmesine dayalı olarak akaryakıt alımı için sözleşmesel ilişki kurulmuş olup, anılan sözleşmenin süresi 1 yıl olarak belirlenmiştir.

Sözleşmenin 19.03.2022

tarihine kadar taraflar için bağlayıcı olduğu açıktır.

Taşıt tanıma sistemi sözleşmesi

incelendiğinde, davacı şirketçe, davalının

kullanımına sunulan cihazların depozitolu olduğu ve ariyeten verildiği, kullanım sonrasında

iptal başvurusu yapıldıktan sonra iade edilmeleri gerektiği, yakıt alacak taşıtları

sisteme tanıtmak ve programlatmak için davalının davacıya bildirim yapacağı, akıllı

anahtarın taşınan bir ekipman olması nedeniyle montaj gerektirmediği, mezkur

malzemelerin montajının ise davalının verdiği bilgiler doğrultusunda davacı yanca

belirlenecek olan müteahhit tarafından yapılacağı ve giderlerinin davacı tarafından

ödeneceği anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında davacının davalıya sunacağını taahhüt

ettiği;

taşıt kimlik ünitesi, araçların otomatik olarak

tanımlanmasını ve yetkilendirilmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. Bu sistem, genellikle ... (Radyo Frekansı Tanımlama) veya ... (Yakın Alan

İletişimi) teknolojisini kullanarak araç kimliğini doğrular ve belirli işlemleri

otomatikleştirir. TKÜ, yakıt takibi, otoyol geçiş sistemleri, filo yönetimi ve otopark

giriş-çıkış kontrolü gibi birçok alanda yaygın olarak kullanılmaktadır. Yakıt

otomasyonu sistemlerinde, taşıt kimlik ünitesi sayesinde araçlar yakıt

istasyonlarında otomatik olarak tanınır ve yakıt dolumu yetkilendirilmiş sürücüler

için gerçekleştirilir. Bu sayede yakıt tüketimi takip edilerek gereksiz harcamalar

önlenebilir. Otoyol ve geçiş sistemlerinde ise Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) ve

Otomatik Geçiş Sistemi (OGS) gibi uygulamalarla entegre çalışarak araç

sahiplerinin duraksamadan ve manuel ödeme yapmadan geçiş yapmasını sağlar.

Akıllı Halka ise, araç takip sistemlerinde akıllı halka, sürücü kimlik doğrulaması

ve yetkilendirme işlemlerini kolaylaştıran giyilebilir bir erişim kontrol

cihazıdır. Geleneksel kartlı veya anahtarlı sistemlere alternatif olarak, NFC (Yakın

Alan İletişimi) veya RFID (Radyo Frekansı Tanımlama) teknolojisi kullanarak

sürücülerin aracı yetkili olarak kullanmasını sağlar.

Akıllı Anahtar, araç takip sistemlerindeki akıllı anahtar, belirli bir aracı

kullanmaya yetkili kişileri tanımlamak ve yetkilendirmek amacıyla kullanılan

gelişmiş bir güvenlik çözümüdür. Bu anahtarlar, genellikle elektronik veya dijital

bir mekanizmaya sahiptir ve araca erişimi kontrol altına alarak izinsiz kullanımı

önler.

Davaya konu taşıt tanıma sözleşmesi ile, ...

plakaları sıralanan 25 adet araca akıllı halka tanımlamasının yapıldığı anlaşılmaktadır.

Davacının

sözleşmede öngörülen ürünleri davalıya gönderdiği, davacının davalıdan taşıt kimlik ünitesinin montajının anlaşmalı

müteahhitlerden gerçekleştirilmesini talep ettiği elektronik posta yazışmalarından görülmektedir.

Söz konusu sözleşmenin ''Fesih ve Cezai Şart'' başlıklı 8. Maddesinde;

''müşteri'nin işbu sözleşme ile üstlendiği edinimlere riayet etmemesi ve/veya

sözleşmenin süresinden önce feshine sebebiyet vermesi; sözleşme imzalandıktan ve

cihazlar müşteriye ulaştırıldıktan sonra 15 gün içinde Müşterinin yakıt alımına

başlamaması; ... Sistemde kayıtlı bulunan beher aracın 3(üç) ay süresince yakıt almaması

durumunda veya ilk sözleşme tarihindeki...sistemine dahil olan araç

sayısında %50 azalma olması veya ilk 6 aylık yakıt alımlarını baz alarak hesaplanan, aylık

yakıt alımı ortalamasında %50 azalma olması durumunda, ..., işbu sözleşmeyi tek

taraflı olarak feshedebilir. Yukarıda sayılan her bir fesih nedeninin gerçekleşmesi

halinde,... Cezai şart bedeli,Taşıt başına ve/veya her bir taşıt tanıma cihazı için 1000 TL

+ KDV olup yıllık artış oranı [(TEFE + ÜFE)/2] olarak hesaplanacaktır'' hükmü yer

almaktadır.

Davacı yanca sözleşmenin anılan maddesi uyarınca davalı adına 25.000,00-TL cezai şart bedeli hesaplanarak, 15.03.2022 tarihli

... numaralı fatura düzenlenmiştir.

Dava dışı... Turcas Petrol AŞ. tarafından, mahkememize verilen cevabi yazıda, ... müşteri kodlu ...Petrol Ticaret ve Nakliyat Anonim Şirketi için akılı halka cihazlarının 23.03.2021 tarihinde programlandığı, ilgili cihazların hali hazında iptal edilmiş durumda olduğu bildirilmiştir.

Davalı tarafça taşıt tanıma

sözleşmesi kapsamında bildirilen araçlar bakımından akıllı halka montajlarının yetkili

servislerde yine davalı tarafça yaptırılması gerektiği, davalının bu yükümlüğü bildiği ancak

buna karşın gerekli ekipmanların sağlanmadığından bahisle yakıt alımına başlanmadığı, bu durumun ise taraflar arasındaki yazışmalara ait ekran

görüntüsünden anlaşılacağı 23.03.2021 11:16 ve 11:56 tarihli iki adet elektronik posta ile davalıya bildirildiği görülmüştür.

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya içeriğine göre, davacının davalıya akıllı halka gönderilmeyeceğini ve taşıt kimlik ünitesi montajının

davalı tarafından davacının ifade ettiği en yakın anlaşmalı müteahhitte yaptırılması

gerektiğini 23.03.2021 tarihinde elektronik posta yoluyla ifade ettiği, alınan bilirkişi heyeti raporunda ifade edildiği üzere,

kullanım amaçları göz önüne alındığında akıllı anahtar ve akıllı halkanın aynı işlemi

gerçekleştiren benzer yöntemler olduğu ve filo araçlarının ödemelerinin araçtan

inmeden ve inerek gerçekleştiren teknolojiler olduğu, taşıt kimlik ünitesinin ise araca

monte edilen, aracın hareketlerinin işlendiği ve dava dışı... Petrol

A.Ş. tarafından tanımlanan cihaz olduğu,

dava konusu olayda davacı tarafından sadece taşıt kimlik ünitesinin dava dışı

müteahhitler tarafından davalı tarafından montajının sağlanarak davacı tarafından

ödemesinin gerçekleştirileceği, akıllı anahtar ya da halkadan akıllı halkanın

plakalara tanımlandığı dolayısıyla taşıt kimlik ünitesinin montajının yeterli olacağının

ve davalıya gönderilmeyeceğinin ifade edildiği, dava konusu olay bakımından taraflar arasındaki sözleşmenin konusu işin tamamlanabilmesi için taşıt kimlik ünitesinin esas olduğu ve dava konusu

cihazlara takılmamasından davalının sorumlu olduğu, akıllı halka ve akıllı anahtar

tanımlarının ise taşıt kimlik ünitesinin yerine geçecek teknolojiler olduğu ve bu

nedenle sözleşmenin 8. maddesindeki cezai şart alacağı talep koşullarının oluştuğu ve davacı yanca talep edilen cezai şart miktarının sözleşmenin 8. Maddesine uygun bulunduğu sonucuna varılmış, 20/03/2025

tarihli bilirkişi heyeti raporu hükme esas alınarak, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, HMK nın 326. Maddesi uyarınca davacı yanca yapılan yargılama giderleri davalıya yükletilmiş ve davacı yararına hüküm altına alınan dava değeri kadar vekalet ücreti takdir olunarak, aşağıdaki hükmün tesisi gerekmiştir.

HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;

1-Davanın KABULÜ ile 25.000-TL cezai şartın davalıdan dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.707,75-TL harçtan peşin alınan 426,94-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.280,81-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,

3-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanmış olan; 25.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacı tarafa verilmesine,

4-Davacının yapmış olduğu 426,94-TL peşin harç gideri, 269,85-TL başvuru harcı gideri, 164,00-TL tebligat ve posta gideri, 9.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.860,79-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-HMK nın 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa iadesine,

6-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri olmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

Katip ... · ¸E-imzalıdır Hakim ... · ¸E-imzalıdır