İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1141 K.2025/486

Mahkememizde görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

12.07.2024 tarihinde, ... plakalı aracın müvekkili alanyalılar turizm ticaret limited şirketi'ne ait... plakalı araca çarpması sonucu, çift taraflı, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada müvekkiline ait araçta hasar meydana geldiğini ve müvekkilinin aracından mahrum kaldığını, kazanın oluşumunda ... plakalı aracın 2918 sayılı KTK ilgili maddesini ihlal ettiğini, asli ve tam kusurlu olduğunu, müvekkiline ait... plakalı aracın kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun bulunmadığının anlaşıldığını, açıkladığı sebeplerle;

yaşanan trafik kazası neticesi müvekkilinin... plaka sayılı aracında meydana gelen ikame araç mahrumiyet bedelinin 6100 sayılı hmk’nın 107.maddesi gereğince (belirsiz alacak davası olarak) belirlenerek fazlaya, faize ve munzam zararlara ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla yapılan inceleme sürecinde ileride kesinleşecek değere göre arttırılmak üzere şimdilik 10,00-tl ikame araç mahrumiyet bedelinden kaynaklanan toplam 10,00-tl tutarındaki maddi tazminatın, temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretleri ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini,

yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara müştereken ve müteselsilen yükletilmesini, talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Madencilik vekili, cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafa ait... plakalı araç ile müvekkiline ait ... plakalı araç arasında 12.07.2024 tarihinde trafik kazası meydana geldiğini, davacı tarafın sollama yaparken müvekkiline ait araca çarparak kazaya sebebiyet verdiğini, meydana gelen kazada müvekkiline ait aracın kusuru bulunmadığını, müvekkilinin meydana geldiği iddia edilen araç mahrumiyet zararından sorumlu olmadığını, davacı tarafın sunduğu aracın kaza fotoğrafları incelendiğinde aracın sadece çizildiğini, hasardan kaynaklı olarak araç mahrumiyet zararı oluşmayacağını, davacı tarafın mesnetsiz ve gerçek dışı iddialarla haksız bir kazanç elde etmeyi amaçladıklarını,

davacı tarafın araç mahrumiyet zararı oluştuğu iddiasını kabul etmediklerini, açıkladığı sebeplerle; davanın reddini, davanın esastan reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Bilirkişi Raporu: Bilirkişiler ...arafından 04/04/2025 tarihinde düzenlenen raporda özetle. 5.1.

(DAVALI) ... plakalı araç si ü... şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymadığı için (KTK 46/B-C) kazanın oluşumunda etken olduğu,... plakalı araç sürücüsü... atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığı için kazanın oluşmasında etken olmadığı, Davacı ve davalı vekillerinin dilekçeleri, trafik kazası tespit tutanağı, eksper raporu, hasar fotoğrafları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

Davaya konu kaza nedeniyle davacı aracında hasar oluştuğu, oluşan hasarın tutanakta belirtildiği şekilde çarpma ve çarpılma neticesinde gerçekleştiği; hasar gören kısımların kaza ile uyumlu olduğu, Davaya konu araçta oluşan hasarın onarımı için yedek parçaların tedarik edilmesi de dâhil olmak üzere makul sürenin 10 gün olabileceği, aracın günlük kira bedelinin kaza zamanı olan Temmuz 2024 itibarıyla ortalamada 10.000TL, araç mahrumiyet toplam bedelinin 10.000TL * 10 gün “ 100.000TL olabileceği, görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.

Değer Artırım: Davacı vekili 17/04/2025 tarihli dilekçesi ile dava değerini artırmış ve aynı tarihte harcını yatırmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı aracında meydana gelen ikame araç bedelinin davalılardan tahsil istemine ilişkindir.

Eldeki davanın ilk olarak görevsiz mahkeme olan İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 04/11/2024 tarihinde açıldığı ve ... karar sayılı dosyasının görevsizlik kararı verilerek mahkememize 30/12/2024 tarihinde mahkememize tevzi edildiği, söz konusu dava açılmadan ve hatta önce dosya mahkememize tevzi edilmeden önce ara buluculuk yoluna başvurulmadığı, Zorunlu ara buluculuk son anlaşma tutanağının dava dilekçesine eklenmediği davacı vekili tarafından 03/02/2025 tarihli beyan dilekçesi ekinde sunulduğu, tutanak incelendiğinde davacı vekilinin görevsiz mahkemede ve görevsiz mahkemede dava açıldıktan ve mahkememize tevzi edildikten de sonra 11/01/2025 tarihinde arabuluculuğa başvurduğu görüldü.

Somut uyuşmazlıkta çözümlenmesi gereken esas sorun, nispi ticari dava niteliğindeki iş bu davanın açılmadan önce TTK’nun 5/A maddesi uyarınca zorunlu olarak arabulucuya başvuru koşulunun davalı ... Madencilik yönünden bulunup bulunmadığı ve bunun bir dava şartı olup olmadığına ilişkindir.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 'Dava Şartı Olarak Arabuluculuk' başlıklı 18/A maddesinde ise "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması, dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.(2) Davacı arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.

Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya son tutanağın 1 haftalık kesin süre içerisinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklindeki yasal düzenlemeye yer verilmiştir.

28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md.5.A /1 de "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." denilmiştir. Söz konusu kanun hükmü 01.09.2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Eldeki davanın 04/11/2024 tarihinde açıldığı, davanın açıldığı tarihte eldeki davada zorunlu ara buluculuk başvurusunun dava şartı olduğu, söz konusu dava şartının tamamlanabilir dava şartı niteliğinde olmadığı, mahkememize görevsiz mahkemeden gelen davanın müstakil dava olmadığı, ilk davanın devamı olduğu ve aksi yönde istisnai nitelikte bir hüküm de bulunmadığından, davacı yanca iş bu dava açıldıktan ve dosya mahkememize tevzi edildikten bile sonra 11/01/2025 tarihinde zorunlu ara buluculuk yoluna başvuruda bulunulduğu,

oysa dava açılmadan önce zorunlu ara buluculuk yoluna başvurulmasının gerektiği nazara alınarak ara buluculuğun zorunlu dava şartı olan davalı ... Madencilik San. Tic. A.Ş. Yönünden arabuluculuk dava şartı yokluğundan, davanın usulden reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.(benzer konu ve davalar hakkında verilen yargıtay kararları. Yargıtay 11.HD. 19.02.2025 tarihli 2024/3170 E. 2025/1085 K. sayılı kararı,Yargıtay 6.HD.

26.11.2024 tarihli 2024/3201 E. 2024/4336 K. sayılı kararı)

Diğer Davalı ... yönünden;

6098 sayılı TBK'nun 49. maddesinde "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmü düzenlenmiştir.

2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahibinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de,

“sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Uyuşmazlık, davalılardan ... Madencilik Şirketi Yönünden İşleten, ... Yönünden Sürücü sıfatından kaynaklanmaktadır. Davaya konu 12.07.2024 tarihinde, ... plakalı aracın davacı...turizm ticaret limited şirketi'ne ait... plakalı araca çarpması sonucu, çift taraflı, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği ve davacıya ait aracın hasar gördüğü anlaşılmıştır. Mahkememizce HMK nın 266/1 maddesi uyarınca otomotiv uzmanı ve trafik bilirkişisinden alınan 04/04/2025 tarihli bilirkişi heyeti raporunun denetime elverişli olduğundan, hükme esas alınması yönünde mahkememizde vicdani kanaat oluşmuştur.

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve dosya içeriğine göre; davaya konu trafik kazasının oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü... şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymadığı için (...) kazanın oluşumunda etken olduğu,... plakalı araç sürücüsü... atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığı için kazanın oluşmasında etken olmadığı, oluşan hasarın tutanakta belirtildiği şekilde çarpma ve çarpılma neticesinde gerçekleştiği; hasar gören kısımların kaza ile uyumlu olduğu,

Davaya konu araçta oluşan hasarın onarımı için yedek parçaların tedarik edilmesi de dâhil olmak üzere makul sürenin 10 gün olabileceği, aracın günlük kira bedelinin kaza zamanı olan Temmuz 2024 itibarıyla ortalamada 10.000TL, araç mahrumiyet toplam bedelinin 10.000TL * 10 gün “ 100.000TL olabileceği, ikame araç zararı oluştuğu anlaşıldığından davanın değer artırım dilekçesi doğrultusunda davanın Davalı... yönünden kabulüne ve zorunlu arabuluculuğa ilişkin dava şartı yerine getirilmediğinden davalı ...

Madencilik San. Tic. A.Ş. Yönünden USULDEN REDDİNE karar vermek gerekmiş, hüküm altına alınan tazminatlara davacıya ait aracın ticari olduğu dikkate alınarak davalı sürücü yönünden, kaza tarihinden itibaren avans faiz işletilmesi gerekmiş, İş bu davada zorunlu arabuluculuk davalı... yönünden dava şartı niteliğinde olmadığından,

diğer davalı yönünden dava usulden reddedildiğinden arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00-TL'nin davacıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına iş bu dava nedeniyle yapılan yargılama giderleri HMK nın 326. maddesi uyarınca davalılara yükletilmiştir.

DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE

1-Davanın zorunlu arabuluculuğa ilişkin dava şartı yerine getirilmediğinden davalı ... Madencilik San. Tic. A.Ş. Yönünden USULDEN REDDİNE,

2-100.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin Davalı...'dan 12/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte alınarak Davacıya verilmesine,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 6.831,00-TL harçtan peşin alınan ve değer artırım ile tamamlanan 2.135,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.695,40-TL harcın davalı...'dan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,

4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalı...'dan alınarak davacıya verilmesine,

5-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davalı ... Madencilik yararına takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Madencilik San. Tic. A.Ş.'ye verilmesine,

6-İş bu davada zorunlu arabuluculuk davalı... yönünden dava şartı niteliğinde olmadığından, diğer davalı yönünden dava usulden reddedildiğinden arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00-TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

7-Davacının yapmış olduğu 427,60-TL dava açma ilk gideri, 7.000,00-TL bilirkişi ücreti, 1.157,00-TL tebligat ve posta gideri, olmak üzere toplam 8.584,60-TL Yargılama giderinin peşin yatırılan ve değer artırım ile tamamlanan 2.135,60-TL harç ile birlikte toplam 10.720,20-TL'nin davalı...'dan alınarak davacıya verilmesine,

8-Davalı ... Madencilik San. Tic. A.Ş.'nin yaptığı bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

9-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı ve davalı ... madencilik vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren 6100 sayılı yasanın 345. Maddesi uyarınca 2 haftalık kesin süresi içerisinde Bölge İstinaf Mahkemesine başvuru yolunun açık olduğu açıkça okunup usulünce anlatıldı.28/05/2025

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır