İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/49 K.2024/416

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

31/12/2021 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç üniversite caddesindeki Fatih Caddesi istikametine doğru seyir halindeyken ...önündeki kavşağa geldiği esnada direksiyon hakimiyetini kaybederek aracın ön kısımlarıyla orta adaya girmesi sonucu tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, meydana gelen kaza sebebiyle davacı tarafın maliki bulunduğu aracın onarılmayacak derecede hasara uğradığını, nitekim davacı tarafın aracı gerek motor parçalarının bulunduğu ön kısımdan arka kısımdan ağır darbe almış ve onarımı tamamıyla mümkün olmayacak şekilde hasara uğradığını, davacı tarafından onarım merkezleri,

servisler vs. aracın tamirini yapabilecek birçok yer ile görülmüşse de, ilgili yerlerde davacı tarafa, aracın onarımı yapılsa dahi motor aksamının onarım sonrasında sağlıklı çalışmasının mümkün olmadığını bildirildiğini, bunun yanı sıra davalı sigorta şirketi tarafından da bu husus açıkça tespit edildiğini, söz konusu kaza sebebiyle hasar alan araç için davacı tarafın davalı sigorta şirketine başvuruda bulunduğunu, başvuru sonucunda ... sayılı araç için pert işlemli ... numaralı hasar dosyası açılmış olduğunu, davalı sigorta şirketi ile ... ile görüşmelere başlandığını, ...

Sigorta Anonim Şirketi ve ... ile iletişimde olan davacı tarafın aracının satış işleminin gerçekleşeceğini, bunun için satış vekaleti vb. diğer evrakların tamamlanması gerektiğinin bildirildiğini, uzunca bir süre aracın rayiç bedelini araştıran farklı firma ve kişilerle görüşen davacı tarafın teklifin yeterli olmadığını taraflarına bildirmiş olduğunu ve bunun üzerine davacı tarafın talimatı ile araç için tekrar teklif istediğini davalı tarafa bildirmiş iseler de davalı tarafın dosyanın çok uzun sürmesi sebebi ile teklifte artırım yapılamayacağını bildirdiğini,

bunun üzerine maddi anlamda sıkıntıda olan geçirdiği kaza sebebiyle gelir kapısından da mahkum kalan davacı tarafın mutabakatname imzalayarak mutabakat üzerine fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla şeklinde şerh düşüldüğünü, kalan haklarını dava yolu ile almayı hedeflemiş olduğunu, ancak sigorta şirketi bu şartlar altında kendisine ödeme yapılamayacağını fazla haklarının saklı tutulduğu bir mutabakatı kabul etmeyeceğini bildirdiğini, bunun üzerine davacı tarafın söz konusu mutabakatı kazanın verdiği ekonomik zorluk ve sürecin uzun sürmesi sebebi ile imzalamak zorunda kaldığını,

davacı tarafın aracının pert olması nedeniyle davacı tarafın uğramış olduğu zararın çok daha yüksek olduğunun aşikar olduğunu, mahkeme tarafından araç özelliklerinin de dikkate alınarak piyasa rayiç değerinin, sovtaj değerinin, zorunlu giderlerin, araç mahrumiyet tazminatının tespit edileceği bir bilirkişi raporu alınmasının zaruri olduğunu, taraflarınca ilk başvuru sonrası bir arabuluculuk başvurusu yapılmış ve tutanak anlaşamama ile sonuçlanmışsa da daha sonra sigorta şirketi davacı tarafa ödeme yapmış olduğunu,

bu davayı açmadan dava şartı arabuluculuk yoluna tekrar bakiye bedeli için başvurulduğunu ancak bu görüşmeler ile de sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapamayacağını belirttiğinden dosya anlaşamama ile sonuçlandığını, açıklanan sebeplerle 31/12/2021 tarihinde davacı tarafa ait ... plakalı aracın geçirdiği kaza sonucu pert işlemi görmesi dolayısıyla poliçede belirtilen rizikonun gerçekleştiğini, gerçekleşen riziko sebebiyle davalı sigorta şirketinin davacı şirketin poliçe limitlerinde tüm maddi zararını karşılaması gerekirken ...

Sigorta Anonim Şirketi'nin gerçek zararın çok altında bir miktarla ödeme yaparak davacı tarafı mağdur ettiğini, yine hasar dosyasını sürüncemede bırakarak ve gerçek zararı tazmin etmeyerek kanuni yükümlülüğünü yerine getirmeyen ve davacı tarafın uzun süreler mağduriyetine neden olan davalı sigorta şirketi davacı tarafın uğramış olduğu tüm zararlardan dolayı sorumlu olduğunu, dolayısıyla haklı davanın kabulü ile davacı tarafın uğradığı gerçek zararın bilirkişi raporu ile tespitini, bu tespitten sonra bakiye kısmının davalıdan tahsiline karar verilmesinin gerektiğini,

açıklanan tüm bu nedenlerden dolayı mahkemece re'sen dikkate alınacak sebeplerle davanın kabulüne karar verilmesini, 31/12/2021 tarihli kaza sebebiyle davacı tarafın uğramış olduğu zararın tespitini, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla, şimdilik belirsiz alacak olarak açtıkları 100,00 TL'lik maddi zararın davalı sigorta şirketince temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı tarafa ödenmesini, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu hasarın meydana geldiği ... plakalı araca ilişkin olarak, davalı sigorta şirketi nezdinde 13/09/2021-31/12/2021 başlangıç ve bitiş tarihli ... no'lu Genişletilmiş Kasko Poliçesi'nin bulunduğunu, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacı taraf ile davalı sigorta şirketi arasında tanzim edilen kasko sigorta poliçesi tüketici işlemi olup bu davanın görevli Tüketici Mahkemesi'ne gönderilerek görevsizlik kararı verilmesinin gerektiğini,

davalı sigorta şirketi ekli eksper raporu gereği ve ibraname doğrultusunda ödeme yaparak yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğunu, davacı tarafın, davalı sigorta şirketine başvurması üzerine ... no'lu hasar dosyası açılmış olduğunu, açılan hasar dosyası kapsamında, maddi hasara yönelik eksper raporu temin edildiğini ve yapılan hesaplama uyarınca, aracın rayiç değeri olan 77.000,00 TL'den, 41.580,00 TL sovtaj bedeli düşülerek 35.420,00 TL hasar bedeli olarak ibraname tahtında, davacı tarafa 04/10/2023 tarihinde ödendiğini,

41.580,00 TL sovtaj bedeli ise ...motiv İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi tarafından davacı tarafa 06/10/2023 tarihinde ödendiğini, bu nedenle sigorta şirketinden istenilen fazlaya ilişkin talebin reddinin gerektiğinin tartışmasız olduğunu, tazminat miktarı, davacı tarafın iddia ettiğinin aksine, poliçe hükümlerine uygun bir şekilde tespit edilmiş olduğunu, davacı tarafın imzalamış olduğu ibraname ile davalı sigorta şirketi kayıtsız şartsız şekilde ibra etmiş ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmamış olduğunu, bu nedenle rayiç değere itiraz edilemeyeceğini, imzalı ibranamede fazlaya dair haklarını saklı tutmamış olduğunu,

bu nedenle ibranamede belirtilen rayiç bedeli kabul etmesine rağmen yapılan ödeme sonrasında yeniden dava açarak rayiç bedele itiraz etmesi hukuki mesnetten yoksun olduğunu, KTK.

111. maddesinde ZMMS sigortaları bakımından uygulama alanı bulmakta olup, kasko sigortalarından kaynaklanan uyuşmazlıklara tatbik edilemeyeceğini, davacı tarafın, davalı sigorta şirketi arasında bulunan uyuşmazlığın dayandığı sigorta türü Kasko Sigortası olup, bu kapsamda alınan ibranameler bakımından Karayolları Trafik Kanunu hükümlerinin tatbik edilemeyeceğinin belirtildiğini, nitekim, Karayolları Kanunu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçeleri bakımından uygulanan alanı bulmakta olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu'nun 111. maddesinde ise, yalnızca ZMMS kapsamında alınan ibranameler bakımından geçerli olduğunu, bu bakımdan,

davalı sigorta şirketinin ibraname karşılığında yapmış olduğu ödeme ile sorumluluğunu yerine getirmiş olduğundan ve davacı tarafın imzalamış olduğu ibranamenin KTK.

11. maddesi gereği iptaline karar verilemeyeceği sabit olduğundan bu davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, açıklanan tüm bu nedenlerden dolayı davalı sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığından haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini, davacı tarafından fahiş olan talebin reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR

Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı'na ait kayıtlardan dava konusu araca ilişkin UYAP sistemi üzerinden bilgiler celp edilmiştir. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden dava konusu araca ilişkin poliçe ve hasar kaybına ilişkin bilgiler celp edilmiştir. Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden dava konusu araca ilişkin ilgili bilgi ve belgeler celp edilmiştir.

GEREKÇE

Dava; davacı aracında meydana gelen hasar nedeniyle ibranın iptali ile eksik ödenenen pert farkının kendi kasko şirketinden tahsili davasıdır.

Davacı ile davalı arasındaki hukuki ilişki kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı taraf dava dilekçesindeki isteğinin KTK. 111. maddesine ilişkin olduğu anlaşıldığından ilgili maddenin kasko sözleşmelerinde uygulanıp uygulanmayacağına ilişkin öncelikle değerlendirme yapılmıştır.

2918 sayılı Kanunun Sorumluluğa ilişkin anlaşmalar başlıklı 111. maddesinde "Bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir." 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun İhtiyari mali sorumluluk sigortasına uygulanacak hükümler başlıklı 100. maddesinde "Bu Kanunun sorumluluğun kaldırılması veya tazminatın azaltılmasına ilişkin 95'inci maddesi, doğrudan doğruya talep ve dava hakkına ilişkin 97'nci maddesi ve zamanaşımına ilişkin 109'uncu maddesi ihtiyari mali sorumluluk sigortasında da uygulanır." hükmü bulunmaktadır.

Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ...

Karar sayılı ilamında "2918 sayılı KTK.'nın hem işletenleri, hem de onların hukuki sorumluluğunu üzerine alan zorunlu mali sorumluluk sigortalarını bağlayan emredici nitelikteki 111. maddesinin 1. fıkrasında bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmaların geçersiz olduğu belirtilmiş 2. fıkrasında ise "Tazminat miktarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir." hükmüne yer verilmiş bulunmaktadır.

Görüldüğü gibi madde, ibranamenin iptali için zarar görene yetersizlik, zarar verene de fahişlik iddiası ile iptal hakkı tanımış, iptal sebebi olarak da objektif bir unsur olarak bu yetersizliğin veya fahişliğin açıkça belli olması halini kabul etmiştir.

Bu durumdan anlaşılacağı gibi, maddede aşırı yararlanmayı düzenleyen BK.'nin 28. maddesinde öngörülen zarar görenin zor durumda kalmasından veya düşüncesizliğinden ya da deneyimsizliğinden yararlanılmış olması gibi halleri aranmamış diğer bir deyişle sübjektif unsurlara yer verilmemiş, BK.’de öngörülen aşırı yararlanmanın şartları aranmaksızın sadece açıkça yetersizlik veya fahişlik objektif unsurunun yeterli olacağı kabul edilmiştir.

Ayrıca, davacı tarafından dava dilekçesinde BK. 28. maddeye de dayanılmamıştır. KTK. 111. maddenin kasko sözleşmelerinde uygulanamayacağı...." belirtilmiştir.

KTK. 111. maddesindeki hükmün ZMMS sigortalarını kapsadığı, söz konusu hükmün kasko sigortalarında uygulanmayacağı, ihtiyari mali sorumluluk sigortalarına uygulanacak hükümlerinin de KTK. 100. maddesinde sayıldığı ve bu kapsamda KTK. 111. maddesine yer verilmediği anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... ¸E-imza Hakim ... ¸E-imza