İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/509 K.2025/891

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin yurt dışına yapacağı “defne yaprağı” ihracatı için davalı şirket ile malın cinsi ..., Malın Miktarı – 2.500 kg...ve 2.000 kg ..., Malın (%1 KDV hariç) birim Fiyatı – ... (4.9 USD) ve...

(10.3 USD), malın teslim tarihi ve yeri - 18.04.2025 tarihine kadar davalı şirket adresinde (konteyner ile TIR nakliye), ödeme şekli ve şartı - Fatura tesliminde teslim edilecek ancak mal süresinde teslim edilmez ise geçersiz (bedelsiz) olacağı ve iade edilmesi şartı ile 05.06.2025 tarihli bir adet çek (kambiyo senedi) konularında anlaştıklarını, davacı şirketin anlaşmaya uyarak 04.04.2025 tarihinde, davalı şirket tarafından yollanan 04.04.2025 tarih ... nolu e- fatura karşılığı,

bir adet 05.06.2025 tarihli Bankası (...) İzmir-Çankaya şubesi'nin 7012536 nolu 1.256.260,77-TL bedelli çeki 04.04.2025 tarihinde çek çıkış bodrosu düzenleyerek şirket çalışanı ... imzası karşılığı davalı şirkete teslim ettiğini, ancak davalı şirketin malı süresinde yani 18.04.2025 tarihine kadar teslim etmediğini, malın davalı şirket tarafından teslim edilmemesi sonucu yüklemenin gemiye yapılamadığını ve lojistik acentesi ile görüşülerek yüklemenin bir sonraki gemiye kaydırıldığını, Lojistik acentesinin bu gemiye de yükleme tarihinin en son 30.04.2025 tarihi olduğunu bildirmesi üzerine bu bilginin davalı şirkete iletildiğini,

ancak davalı şirket yetkililerinin telefonlarını dahi açmadıklarını, yazışmalara cevap vermediklerini, malın gemiye yüklenemediğini, bu nedenle maddi ve manevi (itibar kaybı) zararlarının olduğunu, davalı şirketin anlaşmanın şartlarına uymaması sebebiyle taraflar arası konu siparişin müvekkili şirket tarafından haklı olarak feshedildiğini ve davalı şirkete İzmir 27. Noterliği 02.05.2025 tarih 05382 yevmiye nolu ihtarname ile bildirildiğini, ayrıca davalı şirketin 04.04.2025 tarihli e-faturalarının karşılığı 30.04.2025 tarihli iade e-fatura düzenlenerek davalı şirkete yollandığını, dava konusu çekin,

ihtarnamenin davalı şirkete tebliğ edilmesi tarihinden itibaren 3 (üç) iş günü içerisinde müvekkili davacı şirketin adresine teslim edilerek iade edilmesinin ihtar edildiğini, davalı şirket ile davacı şirket arasındaki mal alım sözleşmesinin davalı şirketin malı süresinde ve hiç teslim etmemiş olması sebebiyle haklı olarak fesih edildiğini, bunun sonucunda işbu mal karşılığı davalı şirket adına keşide edilerek davalı şirkete teslim edilen çekin bedelsiz kaldığını, geçersiz olduğunu, müvekkili şirketin davacı şirkete borcunun olmadığını,

bu nedenle öncelikle müvekkili şirketin ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önüne geçilmesi maksadıyla. 05.06.2025 tarihli... Bankası (...) İzmir-Çankaya şubesi ... nolu 1.256.260,77 -TL tutarlı bir adet çekin (kambiyo senedinin) icra takibine konulmaması ve ödenmemesi yönünde teminatlı veya teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararına karar verilerek ilgili çeke (kambiyo senedine) ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; usulüne uygun dava dilekçesi tebliğine rağmen davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, İİK nun 72/2. Maddesi uyarınca çekin bedelsizliği sebebine dayalı menfi tespit (borçlu olunmadığının tespiti) istemine ilişkindir.

Davacı vekili duruşmadaki beyanında, davalı şirket tarafından dava konusu çekin taraflarına iade edildiğini, davanın konusuz kaldığını, davanın açılmasına davalı taraf sebebiyet verdiği için yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Her dava, açıldığı tarihteki maddi vakıalara göre değerlendirilir. Ancak yargılama sırasında davanın konusuz kalması halinde mahkemece, dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmesi gerekir. Davanın konusuz kalması halinde yargılama giderleri tarafların haklılık durumuna göre karara bağlanmalıdır.

Dava açıldıktan sonra davaya konu çek davalı tarafça davacıya iade edildiğinden davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla, konusuz kalan menfi tespit davasının esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiştir.

Davacı vekilinin çek iptali yönündeki talebinin değerlendirilmesinde ise, nitelik itibariyle hasımsız olarak açılan çek iptali davalarında keşideci olan davacının çek iptali davası açma hakkı bulunmadığından ve dava konusu çek de davacıya iade olunduğundan, bu hususta da karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiş, davacı eldeki davayı açmakta haklı olduğundan, davacı yanca iş bu dava nedeniyle yapılan yargılama giderleri HMK nın 326. Maddesi uyarınca davalı üzerinde bırakılmış ve davacı yararına hüküm tarihinde geçerli bulunan AAÜT nin 6. Maddesi uyarınca vekalet ücreti takdir olunarak, aşağıdaki biçimde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸E-imzalıdır Hakim ... · ¸E-imzalıdır