İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/7 K.2025/792

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili aleyhine, davalı banka tarafından Manisa İcra Dairesinin.... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, iş bu takibe dayanak müvekkiline ait T...

Bankası Mtk Çarşı/izmir Şubesi ... hesabına tanımlı ... nolu, 30.06.2024 keşide tarihli ve 500.000,00 TL çekin, hatır çeki olarak dava dışı...'e verildiğini, anılan kişi tarafından müvekkiline hiçbir mal ve hizmet verilmediğini bildirerek, öncelikle takibin dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasına, müvekkilinin davalıya karşı borçlu olmadığının tespitine, Manisa İcra Dairesinin...

Esas sayılı icra takibinin durdurulmasına ve takip dayanağı çekin iptaline, davalının % 20 den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine karşın, davalı bir cevap dilekçesi sunmadığı gibi duruşmalara da katılmamış, HMK'nın 128. maddesi uyarınca davalının davayı inkarda bulunduğu kabul edilerek yargılamaya devam olunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 2004 Sayılı İcra İflas Kanununun 72/3.maddesi uyarınca açılan, davacının Manisa İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takibi nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti ile kötü niyet tazminatının tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili eldeki dava ile, müvekkilinin keşideci bulunduğu davaya konu takibe dayanak... Bankası İzmir Şubesi ... hesabına tanımlı, ... nolu 30/06/2024 keşide tarihli, lehtarı dava dışı... olan 500.000,00-TL bedelli çekin hatır çeki olduğunu, bu itibarla davalı bankaya borçlu olmadığını ileri sürmektedir.

Uyuşmazlık, davacının davaya konu icra takibi nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı, takibe dayanak çekin hatır çeki olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davaya konu, Manisa İcra Dairesinin... Esas sayılı icra takibinin incelenmesinden; alacaklı sıfatı ile davalı ...Bankası A.Ş tarafından, borçlu sıfatı ile davacı aleyhine 04/12/2024 tarihinde 490.730,00-TL asıl alacak, 7.500,00-TL ihtiyati haciz vekalet ücreti, 108.538,72-TL 01.07.2024-04.12.2024 tarihleri arasında işlemiş kademeli avans faizi, 49.073,00-TL %10 çek tazminatı, 1.472,19-TL %0,3 komisyon olmak üzere toplam 657.313,91-TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, borcun sebebi olarak bakiye alacak 657.313,91-TL beyan edildiği, takibe dayanak çekin dava konusu edilen çek olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu çek incelendiğinde üzerinde hatır çeki olduğunun yazılı olmadığı gibi, taraflar arasında dava konusu çekin hatır senedi olduğuna dair yazılı bir anlaşma bulunmadığı, çekin lehtar ... tarafından ... Bankası Manisa Şubesine ciro edildiği, ... Bankası Manisa Şubesi tarafından 01/07/2024 tarihinde ibraz edildiği, çekin karşılığının bulunmadığı, banka sorumluluk tutarının takas sistemi kapsamında ödenmediği, anılan banka tarafından 24/10/2024 tarihinde ... Bankası Manisa Şubesine ibraz edildiği, banka sorumluluk tutarı olan 9.270,00-TL nin davalıya ödendiği anlaşılmaktadır.

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi hükmü uyarınca kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlüdür. İleri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimsenin, iddia ettiği olayı kanıtlaması gerekir (HMK.md.190). İspat yükü, hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer.

Çek bir ödeme vasıtası olup, kural olarak mevcut bir borcun tediyesi amacıyla verildiğinin kabulü gerekir. Çekin hatır çeki ya da teminat amacıyla verilen bir çek olduğu yönündeki iddianın davacı tarafça yazılı delille kanıtlanması zorunludur (Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 21.2.2006 Tarih 2005/7046 Esas, 2006/1637 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda, senede karşı senetle ispat kuralı gereğince icra takibine konu çekin hatır çeki olarak verildiği iddiasının kesin delillerle ispat edilmesi gerektiği, çek ödeme aracı olup, kural olarak çekin mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla verildiğinin kabulü gerektiği, davacı vekilince delil olarak taraf ticari defterler gösterilmiş ve incelenmeleri gerektiği ileri sürülmüşse de, ticari defterlerin tek taraflı tutulmaları sebebiyle 6100 Sayılı HMK'da kesin delil olarak kabul edilemeyeceği, davacı vekilinin dava dosyasına iddiasını kanıtlayacak mahiyette yazılı ve kesin delil sunamadığı,

delil dilekçesinde de açıkça yemin deliline de dayanmadığı, dolayısıyla ispat yükü üzerinde olan davacının bu iddiasını ispatlayamadığı, davacının davalıya dava konusu icra takibi nedeniyle borçlu bulunduğu anlaşıldığından, yerinde görülmeyen menfi tespit davasının reddine, koşulları bulunmadığından davalı yararına kötüniyet tazminatı takdirine yer olmadığına karar vermek gerekmiş, iş bu dava sebebiyle yapılan yargılama giderleri HMK nın 326. maddesi uyarınca davacı üzerinde bırakılmış, davalı vekille temsil edilmediğinden lehine vekalet ücreti hükmedilmemiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır