İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/25 K.2022/489

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkilinin E-Ticaret yolu ile satış yapan bir şirket olduğunu, ... Mahallesi .../...sokak No:...

Buca / İZMİR adresinde bulunan iş yerinde bilinmeyen sebeplerle 31/12/2019 tarihinde saat 22.00 civarlarında yangın çıktığını, çıkan yangın sebebi ile iş yeri ve içindeki tüm malzemelerin yandığını ve yangın tarihine kadar ki tüm alış satış faturaları, kanuni defterler, SGK belgeleri, resmi evraklar, irsaliyeler vb. bir kısım ticari belgelerin zayi olduğunu, çıkan yangın sebebi ile müvekkili şirket yetkilisinin kundaklama olması ihtimaline binaen şikayetçi de olduğunu, yasal süresi içinde zayi belgesi verilmesi için mahkemeye başvurulması zorunluluğu hasıl olduğunu,

bu nedenlerle müvekkili şirkete ait 2019 yılı ve geçmiş yıllara ait tüm defter, fatura ve sair belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesine karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.

Davacı vekilinin 11/02/2021 tarihli dilekçesi ile dava dilekçesinde zayi belgesi verilmesini talep ettiği defter ve belgelerin 2010 yılı yevmiye defteri , defter-i kebir, envanter defteri, 2011 yılı yevmiye defteri , defter-i kebir , envanter defteri, 2012 yılı yevmiye defteri , defter-i kebir , envanter defteri, 2013 yılı yevmiye defteri , defter-i kebir , envanter defteri, 2014 yılı yevmiye defteri, defter-i kebir, envanter defteri, 2015 yılı yevmiye defteri , defter-i kebir , envanter defteri, 2016 yılı yevmiye defteri , defter-i kebir , envanter defteri, 2017 yılı yevmiye defteri , defter-i kebir , envanter defteri,

2018 yılı yevmiye defteri, defter-i kebir , envanter defteri, 2010-2011-2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018 yılları ile 2019 ocak-temmuz ayları arasındaki tüm satış faturaları, yazar kasa ve tüm boş faturalar (yangına telef olduklarından kaç adet sayfa ve defter olduğu bilinmemektedir.) olduğunu beyan etmiştir.

Davacı vekilinin 15/06/2021 tarihli duruşmada 2010-2019 (2010 ve 2019 dahil) tüm defterlerin, fatura ve sair belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini ,sair belgelerin sevk irsaliyeleri, boş fatura koçanları, SGK defterleri SGK'ya yapılan bildirimler olduğunu belirtmiştir.

Dava, 6102 Sayılı TTK nun 82/7 maddesi uyarıca zayi nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir" şeklinde yasal düzenleme yer almaktadır.

Mahkememizce deliller toplanılmış, İzmir CBS'nin .../... Soruşturma dosyası, Şirinyer Polis merkez Amirliği'nin davaya konu olaya yangın ilişkin tutanak ve tüm belgeler,İzmir ... Noterliği, Bornova ... Noterliği, İzmir ... Noterliğinden davacıya ait 2010,2012,2013,2014,2015,2016,2017,2018 ve 2019 defter tasdiklerine ilişkin belgeler, İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünden ve Vergi dairelerinden davacı şirkete ait kayıtlar, davacı şirketin ...-...-... seri ve sıra nolu irsaliyeli faturalarının bastırıldığı ... Matbaacılıktan belgeler dosyaya getirtilmiş, ancak davacıya ait 2011 yılı yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterlerinin hangi noterlikte tasdik edildiğinin yapılan yazışmalara rağmen tespit edilememiştir.

Vergi Dairesi Müdürlüklerinden gelen yazılarda dava tarihinden önce, inceleme için davacı şirketten defter ve belgelerin ibrazı istenildiğine dair herhangi bir bilgi bulunmadığı belirtilmiş, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .../... soruşturma sayılı dosyasının ise davacı şirket yetkilisinin de aralarında bulunduğu müştekilerin kundaklama iddiası üzerine başaltılan soruşturmanın faili meçhul şüphelilerin 31.12.2027 tarihine kadar aranması hususunda daimi arama kararı düzenlendiği ve halen soruşturmasının derdest olduğu bildirilmiştir.

İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünden davacı şirketin ticari kayıtları getirtildiğinde, davacının önceki unvanının ... Yeddiemin Dayanıklı Tüketim Malları Tekstil ve Büro Otomasyon Sanayi ve Ticaret Ltd. Şirketi olduğu görülmüştür.

Yapılan yargılama ve dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirketin ... Mahallesi .../...sokak No:.. Buca / İZMİR adresinde bulunan iş yerinde 31/12/2019 tarihinde saat 22.00 civarlarında çıkan yangın sonucu davacı şirketin 2010,2012,2013,2014,2015,2016,2017,2018 ve 2019 yıllarına ait yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defterlerinin ve ...-...-... seri ve sıra nolu irsaliyeli faturalarının zayi olduğu,

davacının süresi içinde iş bu davayı açtığı, davacının defter ve belgelerin korunması anlamında gereken özeni göstermesine ve basiretli bir tacir gibi davranmasına rağmen,meydana gelen yangın olayı nedeni ile iradesi dışında 2010,2012,2013,2014,2015,2016,2017,2018 ve 2019 yıllarına ait yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defterlerinin ve ...-...-... seri ve sıra nolu irsaliyeli faturalarının zayi olduğunun anlaşıldığı , ancak talepte bulunulan 2011 yıllına ilişkin defterler ile tüm alış- satış faturaları, yazar kasa ve tüm boş faturalar,

SGK defterleri ve SGK'ya yapılan bildirimler yönünden ise gelen müzekkere cevapları ve dosyaya sunulan delillerden zayi oldukları hususunun ispatlanamadığı sonuç ve kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesisi cihetine gidilmiştir.