İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/86 K.2024/545

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; davalı şirketin icra takibine konu olan cari hesap dökümünde belirtilen ürünleri borçlu şirket adına kesilen faturalar karşılığında arıtma tesisi kimyasalları ve arıtma tesisi bakım hizmetlerini aldığını ve borçlandığını, davalı şirketin davaya konu alacağa ilişkin olarak kesilen faturaları ödemediğini, bu nedenle müvekkilinin 83.049,86 TL asıl alacak, 8.160,73 TL işlemiş faiz olarak 91.210,59 TL takip çıkış üzerinden İzmir ...

İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı icra takibi başlattığını, davalı şirketin takibe itiraz ettiğini, icra müdürlüğü tarafından takibin durdurulduğunu, müvekkili ile davalı şirket arasında süregelen bir ticari ilişki söz konusu olduğunu, davalı şirketin daha önceki alışverişlerini ödediğini, ancak davaya konu borcunu ödemediğini belirterek davalı şirketin İzmir .... İcra Müdürlüğü ...

E. Sayılı icra takibinin devamına, alacağın %20 'sinden az olmamak üzere İcra İnkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkil şirketin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, bu sebeple haksız ve dayanaksız davanın reddi gerektiği, davacının icra takibine dayanak faturalar kapsamında müvekkiline sunduğu mal/hizmete ilişkin sipariş detaylarını, yerine getiriş şeklini, sipariş emrine uygun eksiksiz ve ayıpsız şekilde yerine getirilip getirilmediğini ispat etmek zorunda olduğunu, müvekkili şirket tarafından karşı tarafa 27.01.2023 tarihinde 70.000,00 TL, 10.03.2023 tarihinde ise 200.000,00 TL havale gönderdiğini,

müvekkilinin eldeki davaya konu edilen faturalardan kaynaklı herhangi bir borcunun bulunmadığını belirterek haksız davanın reddine, takip konusu alacağın %20 'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER

Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; takibe konu irsaliyeler, faturalar, cari hesap dökümü, taraflara ilişkin ticari defter ve kayıtları, banka kayıtları, davacı şirket ile davalı şirkete ait BA-BS formları, e-mail kayıtları, tanık beyanları, bilirkişi incelemesi, vesair her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.

Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... E.sayılı dosyası, taraflara ilişkin ticari defter ve kayıtlar, davalı şirket tarafından davacı tarafa gönderilen 27/01/2023 tarihli 70.000 TL tutarlı ve 10/03/2023 tarihli 200.000 TL tutarlı banka havalesine ilişkin ödeme dekontu, tanık beyanları, yemin, keşif, bilirkişi incelemesi, yargıtay içtihatları vesair her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.

İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde ; alacaklı ... Ekolojik Sistemleri San. Ve Tic. Ltd. Şti. İle borçlu ... İşleme Tesisi San. Ve Tic. A.Ş aleyhine 44.108,33 TL fatura, 1.534,00 TL fatura, 37.407,53 TL fatura, 4.431,688 TL işlemiş faiz, 146,89 TL işlemiş faiz, 3.582,16 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 91.210,59 TL alacak üzerinden icra takibinde bulunduğu, ödeme emrinin borçlu şirkete tebliğ edildiği, borçlu şirket vekili tarafından icra takibine, takibin dayanağı belgelere, faturalara, işlemiş faizlere, uygulanması istenen faiz oranlarına, icra vekalet ücretine, takip masraflarına, borcun tüm ferilerine ve tamamına itiraz ettiği, itiraz üzerine icra müdürlüğü tarafından takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

Tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, davacı ve davalıya ait ticari defterlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığı, açılış ve kapanış onayları yaptırılıp yatırılmadığı, defter kayıtlarının ve bu kayıtlara dayanak belgelerin birbirini doğrulayıp doğrulmadığı, dava/icra takibine dayanak fatura ve cari hesaba dayalı olarak davacı tarafça hizmetin davalı tarafa verildiğine ilişkin davacıya ait ticari defterlerinde ve defter kaydına dayanak belgelerde, davacı BA/BS formlarında bir bilgi bulunup bulunmadığı,

davacının 13/01/2023 ve 31/01/2023 tarihli 2 adet mal ve hizmet faturalarına göre davalıdan alacaklı olup olmadığı, faturayı süresinde sunup sunmadığı, davalının faturalar karşılığında bedel ödeyip ödemediği davacının icra takip tarihi itibariyle davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı, takip tarihine kadar davalı tarafça yapılan ödemeler var ise, ödemelerin mahsubunda 6098 sy TBK’nun 101.

Maddesi uyarınca “ödeme belgelerinde ödemenin hangi borca ilişkin olduğu bildirilmiş ise o borçtan”, ödeme belgesinde hangi borca ilişkin ödeme yapıldığı açıklanmamış ise, davacı alacaklı tarafından o ödemeye ilişkin makbuz düzenlenmiş ise makbuzda gösterilen borçtan mahsup edileceği, ödemelerde kanunen geçerli bir açıklama yapılmamış veya makbuzda bir açıklık bulunmuyor ise 6098 sy TBK’nun 102.

Maddesi uyarınca, ödemenin muaccel borç için yapıldığı, birden fazla muaccel borç var ise, borçluya karşı ilk olarak takip edilen borç için yapılmış olduğu kabul edilerek ödemenin 6098 sy TBK’nun 100/1.

Fıkrası uyarınca öncelikle faiz ve masraflardan düşülerek davacının dava tarihi itibariyle asıl alacak miktarının hesaplanmadan rapor düzenlenmesi hususunda dava dosyası kapsamına uygun ve denetime elverişli rapor alınması hususunda dosyanın konusunda SMMM bilirkişisi ...'a tevdii edilmiş, bilirkişi tarafından 31/05/2024 tarihli düzenlenen raporda ;

Davacının incelemeye konu yukarıda listelenen Ticari defterlerinin e-defter olduğu 6102 sayılı TTK’ nun 64/3. maddesi uyarınca GİB onaylı beratların alındığı, inceleme kapsamı ile sınırlı olmak üzere defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı,

Davalının incelemeye konu yukarıda listelenen Ticari defterlerinin e-defter olduğu 6102 sayılı TTK’ nun 64/3. maddesi uyarınca GİB onaylı beratların alındığı, inceleme kapsamı ile sınırlı olmak üzere defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı,

Dosya kapsamına sunulan faturalar incelendiğinde, faturaların e-fatura olarak ve faturaların Senaryo / fatura tipinin Ticari Fatura olarak düzenlendiği, “Ticari e-Fatura'yı 8 gün içinde onaylanması ya da reddedilmesi gerekmektedir. Alıcı fatura için 8 gün içerisinde onay ya da ret vermezse ticari e-Fatura otomatik olarak onaylanır.” görülmekle birlikte Dava ve takibe konu faturaların, davalı firma tarafından reddedildiği, iade edildiği veya itiraz edildiğine dair dosya kapsamında belge ve bilginin olmadığı,

Dosya kapsamında taraflara ait ilgili Vergi Dairesi tarafından gönderilen form BS/BA formlarının olduğu, 01.07.2021 tarihinden itibaren e-Belge (e-Fatura ve e-Arşiv Fatura) olarak düzenlenen belgeler, Form BA ve Form BS bildirimlerine dâhil edilmeyeceği, İlgili vergi daireleri tarafından gönderilen, davacıya ait BA/BS analiz formlarında ve davalıya ait BA formunda davacının 2023 yılında yapmış olduğu satışlarının e-belge olarak form BS/BA formunda olduğu,

Davacı firma kayıtlarına göre davacı firmanın davalı firmadan takip tarihi olan 10.10.2023 tarihi itibariyle alacaklı olmadığı, davalı firmaya 52.870,28 TL borçlu olduğu görülmekle birlikte, 2022 ve 2023 yılında fiktif kayıt yapıldığı bu kayıtların tashih ve düzeltmesinin 2024 yılı ocak ayında yapılabildiğinin beyan edildiği, Mahkeme tarafından bu kayıtların hatalı ve yapılan düzeltmeninin kabulü halinde davacı firmanın tarihi olan 10.10.2023 tarihi itibariyle davalı firmadan 83.049,86 TL alacaklı olduğu,

Davalı firma kayıtlarına göre davalı firmanın takip tarihi olan 10.10.2023 tarihi itibariyle davacı firmaya 83.049,87 TL Borçlu olduğu rapor edilmiştir.

DEĞERLENDİRME

Dava; davacının fatura alacağından kaynaklanan davalı aleyhine başlattığı takibe yapılan itirazın iptali davasıdır. Dava 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun Fatura ve teyit mektubu başlıklı 21. maddesi "Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir.". "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır.".

"Telefonla, telgrafla, herhangi bir iletişim veya bilişim aracıyla veya diğer bir teknik araçla ya da sözlü olarak kurulan sözleşmelerle yapılan açıklamaların içeriğini doğrulayan bir yazıyı alan kişi, bunu aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde itirazda bulunmamışsa, söz konusu teyit mektubunun yapılan sözleşmeye veya açıklamalara uygun olduğunu kabul etmiş sayılır." hükmünü içermektedir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması başlıklı 222/1. maddesi "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir." hükmünü, 222/2. maddesi "Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır." hükmünü,

222/3. maddesi "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz.

Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." hükmünü, 222/4. maddesi "Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur." hükmünü içermektedir.

Fatura düzenlenmesi için taraflar arasında sözleşme ilişkisinin bulunması gereklidir. Fatura düzenlenmesi ve ticari defterlere kaydedilmesi sözleşme ilişkisini ispat etmek için yeterli olmamaktadır. Sözleşme ilişkisinin ispat edilmesi için fatura düzenleyenin düzenlenmiş olan faturada yazılı olan malı teslim etmiş olduğunu işi yerine getirmiş olduğunu ve faturanın da buna yönelik olarak düzenlenmiş olduğunu ispat etmesi gerekmektedir.

Düzenlenen faturanın karşı tarafın ticari defter ve kayıtlarında bulunması ise faturada yazılı malın teslim edilmiş olduğuna işin yerine getirilmiş olduğuna karine oluşturmaktadır. Fatura düzenleyen tarafından belirtilen şekilde ispat koşulunun yerine getirilmesi halinde ise, kendisine fatura düzenlenenin faturada yazılı bedeli ödediği hususunu yada ticari defter ve kayıtlarında yer alan hususun aksini yazılı delil ile ispat etmesi gerekmektedir.

Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında mal alım satımı nedeniyle ticari ilişki bulunduğu, takibe konu faturaların ... nolu 51.064,97 TL bedelli, ... nolu 1.534,00 TL bedelli ve ... nolu 37.407,53 TL bedelli olduğu, davacı tarafından takibe konu faturalarda yazılı malların teslim edildiğine ilişkin belge sunulamamış ise de, HMK'nin 222/3. maddesi hükmü dikkate alındığında taraf defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda taraf defterlerinde yer alan kayıtların birbirine aykırı olmadığı,

davacı tarafından düzenlenen davaya ve takibe konu faturanın davalının ticari defterlerine usulüne uygun şekilde kayıt edildiği, tarafların defter kayıtlarında yer alan hususların aksinin senet veya diğer kesin delille ispat edilemediği, davalı tarafından dava ve takibe konu faturaların ticari defter ve kayıtlarına usulüne uygun olarak kaydedilmiş olması nedeniyle malların teslim edilmediği faturaya konu işin yapılmadığı iddiasının yerinde olmadığı, alınan bilirkişi raporuna göre takibe konu faturanın tarafların ticari defter ve kayıtlarına usulüne uygun şekilde kaydedildiği,

davacı taraf defterlerinin incelemesinde 2023 yılında açılış kaydında davalı firmanın 127.123,22 tl borçlu olarak devrettiği, 2023 yılında takip ve davaya konu olan 3 adet fatura karşılığı ile 90.006,50 tl borç, 52.870,28 tl borç ve 2 havale karşılığı 270.000,00 tl alacak, kaydedildiği 2023 yıl sonunda (127.123,22 tl + 90.006,50 tl + 52.870,28 tl – 270.000,00 tl)=0,00 (sıfır) olduğu, herhangi bir borç ve alacak bakiyesinin bulunmadığı,

yine davacı defterlerinde 2022 yılı kayıtlarında davalı firmaya alacak yazdığı 150.000,00 tl ile 2023 yılı kayıtlarında borç yazdığı 52.870,28 tl kayıtların hatalı olduğu ve bu kayıtların düzeltmesinin 2024 yılı ocak ayı kayıtlarında fark edilip ters kayıt ile düzeltildiği, takibe konu fatura bedellerinin davalı tarafından aynı yıl içerisinde ödendiği anlaşılarak davacının davasının reddine karar verilerek aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı