İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/585 K.2024/192

Mahkememizde görülen İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesiyle; davacı şirketin davalı bankanın ... şubesi nezdinde çek hesabının bulunduğunu, çek defterinden ..., ... ve ... seri numaralı çek yapraklarının boş olarak kaybedildiğini, 21/02/2013 tarihinde davalı bankaya bu hususun bildirildiğini, çek yapraklarının karşılıksız işlemine tabi tutulması üzerine İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulduğunu, dosyanın yetkisizlik kararı ile Burdur Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderildiğini, ... sayılı soruşturma dosyasında resmi belgede sahtecilik, dolandırıcılık ve açığa imzanın kötüye kullanılması suçlarından soruşturma yürütüldüğünü,

soruşturma dosyasında alınan ifadeler ile 3 çekinde ... isimli kişi tarafından borç ödeme vasıtası olarak kullanıldığının öğrenildiğini, ...'ın ifadesinde çekleri hatır çeki olarak aldığını, çekleri, yetkilisi olduğu şirketlerin borçlarını ödemek için kullandığını, karşılıksız işlemi sonrası çek bedellerini ödeyerek çekleri geri aldığını, çeklerin halen kendisinde olduğu ancak işyerinin taşınması nedeniyle oluşan karışıklıktan dolayı çeki bulamadığını beyan ettiğini,

çeklerin davacı şirketin rızası dışında elinden çıkması ve imzaların davacı şirket yetkilisine ait olmamasına rağmen karşılıksız çeklerin ödendiğinin tüm cirantaların beyanı ile sabit olduğunu, çeklerin sahte olarak düzenlenip düzenlenmediğinin tespiti tam olarak mümkün olmadığından 11/12/2015 tarihli kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar verildiğini, 10 yıla yakın zaman geçmiş olmasına rağmen çeklerin bulunamadığını, çeklerle ilgili herhangi bir şikayet veya icra takibi yapılmadığını, TTK'da iptal davası açma hakkının hamile ait olması nedeniyle davacı şirketin keşideci sıfatıyla iptal davası açamadığını,

davalı banka kayıtlarında ..., ... ve ... numaralı çek yapraklarına ilişkin halen karşılıksız işlemi kaydının bulunduğunu, bu nedenle davacı şirketin kredi kullanımında sıkıntılar yaşadığını, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını beyan ederek davanın kabulü ile ..., ... ve ... seri numaralı çek yapraklarına ilişkin Merkez Bankası ve davalı banka kayıtları nezdinde karşılıksız çek kaydının düzeltilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesiyle; davacının tespit talebinde bulunduğunu, HMK 106. maddesi hükmü gereğince eda davası açılabilecek konularda tespit davası açılamayacağını, davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, dava dilekçesindeki iddiaları kanıtlar somut bir delil sunulmadığını, beyanlara dayalı olarak talepte bulunduğunu, davacının çek bedellerini ödeyerek buna dair yazıyı bankaya ibraz ederek veya çek bedellerini hesaba depo ederek karşılıksız kaydının düzeltilmesini talep edebilecekken,

yine uğrayacağı zararı çeki kötüniyetle kullandığını iddia ettiği gerçek kişiden tazmin yoluna gidebilecekken davalı bankaya karşı dava yolunun seçilmesinin haksız ve kötüniyetli olduğunu, davalı banka tarafından yapılan tüm işlemlerin usul ve yasaya uygun olması nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, ... nolu çekin 23.04.2013 tarihinde, ... nolu çekin 28.02.2013 tarihinde, ... nolu çekin 30.05.2013 tarihinde karşılıksız işlemi gördüğünü, çek asıllarının kayıp olduğu,

davacı şirket tarafından yapılan şikayet neticesinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, davacı şirketin çekleri kaybederek basiretli bir tacirin davranması gerektiği gibi davranmadığını, davacının kendi kusuru ile uğradığını iddia ettiği zarardan davalı bankanın sorumluluğunun bulunmadığını beyan ederek davanın öncelikle usulden reddine, aksi kanaatte esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce deliller toplanmış, Merkez Bankasından çeklere ilişkin kayıtlar, ... bank ve ... Bankası'ndan çeklerin suretleri, Burdur Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı soruşturma dosyası celbedilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket tarafından 3 adet boş çek yaprağının kaybedildiği, çek yapraklarının doldurularak bankaya ibrazı nedeniyle çeklerin karşılık işlemine tabi tutulduğu, çek bedellerinin ödendiği iddia edilerek karşılıksız çek kaydının düzeltilmesi talep edilmiş ise de çeklerin davacı şirketin rızası dışında elinden çıkması nedeniyle iptaline dair bir mahkeme kararı bulunmadığı, boş çek yapraklarının davacı şirketin yetkisi olmayan kişi veya kişilerce doldurulmak suretiyle imzalandığı, çeklerden dolayı davacı şirketin hukuki sorumluluğunun bulunmadığına dair bir mahkeme kararı bulunmadığı,

davacı tarafından savcılığa şikayette bulunulmuş ise de kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, davacı şirket tarafından çek bedelleri ödenerek çek asıllarının alındığı beyan edilmiş ise de çek asıllarının ibraz edilmediği, zayi nedeniyle iptal, istirdat ve menfi tespit davasında yapılacak yargılama sonucunda davacının dava konusu çeklerden dolayı hukuki sorumluluğunun bulunmadığına dair bir mahkeme kararı bulunmamakla ispat edilemeyen davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip... e-imzalı Hakim... e-imzalı