İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/75 K.2024/345

Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; davacı müvekkili şirket, enerji sektöründe faaliyet göstermekte olup, taraflar arasında davacı tarafın yüklenici, davalı tarafın iş sahibi olduğu, 9 Eylül Üniversitesi İnciraltı Yerleşkesinde bulunan Güneş Enerji Santrali kurulumu işi konulu 31/08/2023 tarihli eser sözleşmesi akdedildiğini, 31/08/2023 tarihli eser sözleşmesinin konusu.

9 Eylül Üniversitesi İnciraltı Yerleşkesinde bulunan Güneş Enerji Santrali kurulumunun ekli proje ve keşifte tarif edilen 1375 kwp kısmının.

150 adet string grubunun DC kablosunun inverterlere kadar çekilmesi, 13 adet inverterin projesine uygun olarak montajının yapılması, tüm DC kablolarının MC4 bağlantılarının yapılıp string ile inventerin bağlantılarının yapılması, inverterlerin haberleşme kablolarının rj45 bağlantılarının yapılarak inverterlere girişlerinin yapılması, 13 adet inverterin AC kablo pabuçlarının çakılarak bağlantılarının yapılması şeklinde olan işlerin devreye alınarak işverene teslim edilmesi,

işlerin işçilik kısmının yapılması şeklinde olduğunu, eser sözleşmesine ile işin yapılması için gerekli malzeme iş sahibi davalı tarafından sağlanacağı, malzemeler tutanakla teslim edileceği, işin süresinin 04/09/2023 tarihinde başlayacağı, iş tesliminin 04/10/2023 tarihi olduğu,

mücbir sebeplerle işin uzamasının söz konusu olabileceği, işveren tarafından yapılacak ödemelerin gecikmesinin mücbir sebep sayılacağı anlaşma altına alınmış, sözleşme bedeli olarak 500.000 TL'ye anlışılmış, 12/09/2023 tarihinde bedelin yüzde ellisinin ödeneceği, işin bitimine üç gün kala diğer yarısının ödeneceği kararlaştırıldığını, uyuşmazlık konusu eser sözleşmesinde davalı iş sahibinin sorumlulukları, "9.

İşveren Sorumlulukları" başlığı altında sayılmış olup buna göre; iş sahibinn gerekli tüm malzemeleri işe başlamadan iki gün önce iş sahasında hazır etmesi gerektiği, ödeme planına riayet etmesi gerektiği, sorumlulukların yerine getirilmemesi halinde yüklenicinin çalışamayacağını ve işi bırakabileceğini ve iş süresinin uzamasını kabul etmiş olduğu kararlaştırıldığını, davacı şirket sözleşmeye uygun bir şekilde işe başlamış ancak bir süre sonra işin kapasitesinin sözleşmede belirtildiği gibi 1375 kwp değil 1550 kwp kapasiteli olduğunu fark etmiş,

bu durumu iş sahibine bildirmiş ve bunun sonucunda iş sahibi ile sözlü olarak ekstra 50.000,00 TL ödenmesi konusunda anlaştıklarını, bu suretle işine devam eden davacı şirket, sözleşmeye bağlı kalarak edimlerini yerine getirmiş ve normalin üstünde işçi çalıştırarak bir an önce işi teslim etmek için yüklendiği işin yüzde seksenine yakın bir kısmını tamamlamış ancak davalı tarafça hiç bir ödeme yapılmamış, iş için gerekli malzeme sağlanmamaya başlandığını, bunun üzerine işçilerine ödeme yapamayan ve çalışacak malzemesi kalmayan davacı yüklenici şirket işi bırakmak zorunda kaldığını,

davacı şirketin çalıştığı süreçte de eksik malzeme temini nedeniyle davacı şirket, işçileri düzgün bir şekilde çalıştıramamış, işçiler az malzeme ile ve günün çoğunu boş geçirerek mesai geçirmişlerdir ancak işçilerin ücreti tam ödenmek zorunda olduğundan davacı şirketin bu nedenle de bir çok zararı doğduğunu, davalı taraf eser sözleşmesi gereği davacıya ödenmesi gereken bedeli ödemek ve davacının, sözleşmenin yerine getirilmemesinden kaynaklanan diğer zararlarını karşılamak zorunda olup bu sorumlulukları nedeniyle başlatılan icra takibine haksız ve kötü niyetli bir şekilde itiraz edildiğini,

taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi eser sözleşmesi niteliğinde olup davalı taraf iş sahibi konumunda bulunmadığını, iş sahibi olan davalı taraf ödeme yapmamakla ve malzeme temin etmemekle sözleşmeye açık bir şekilde aykırı davranmış ve iş sahibi yüzünden sözleşmenin ifası imkansızlaştığını, işsahibi yüzünden ifanın imkânsızlaşması 6098 sayılı TBK'nin 485. maddesi hükmünde düzenlendiğini, kanun hükmüne göre.

"Eserin tamamlanması, işsahibi ile ilgili beklenmedik olay dolayısıyla imkânsızlaşırsa yüklenici, yaptığı işin değerini ve bu değere girmeyen giderlerini isteyebilir.

İfa imkânsızlığının ortaya çıkmasında işsahibi kusurluysa, yüklenicinin ayrıca tazminat isteme hakkı vardır. " Davalı taraf sözleşme ile öngörülen sürede sözleşme bedelini yüzde ellisini ödememiş ve gerekli malzemeyi sağlamadığını, bu nedenle kanunun açık hükmü gereği davalı tarafça işin tamamlanan yüzde seksenlik kısmına denk gelen tutarda bedeli ödemek zorunda ve sözleşmenin gereği davalı tarafça yerine getirilmediğinden zararları gidermek zorunda olduğunu, dosya kapsamında yapılacak keşif, dinlenecek tanıklar,

iş sahası fotoğrafları ve mesajlaşmalar gözetilerek hazırlanacak bilirkişi raporu ile davacı şirketin tamamladığı iş kısmı hesap edilebileceğini, taraflar arasındaki uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup dava konusu eser sözleşmesinde herhangi bir delil sözleşmesine yer verilmediğini, yerleşik ve aksi bulunmayan içtihatlara uygun olarak verilen Yargıtay ....Hukuk Dairesini ... Esas, ...

Karar sayılı ve 20.03.2017 tarihli ilamında açık bir şekilde belirtildiği üzere.

Eser sözleşmelerinde teslim, yüklenicinin tamamladığı eseri sözleşmeyi ifa etmek niyeti ile iş sahibinin fiili hakimiyetine geçirmesi olarak tanımlandığını, teslimi kanıtlama yükü davacı yüklenicide olmakla bu teslimin nasıl kanıtlaması gerektiği davanın çözüm noktasını oluşturduğunu, eserin teslim edilip edilmediğinin ispatında taraflar ispatın hangi delillerle yapılacağı hususunda sözleşmeye hüküm koyabilirler ve teslim konusunda bir delil sözleşmesi yapabileceğini, böyle bir delil sözleşmesi yoksa yüklenicinin meydana getirdiği eseri teslim ettiği vakıasını, teslim, hukuki işlem değil,

hukuki fiil olduğundan kural olarak her tür kanıtla bu arada tanıkla dahi ispat edebileceğini, yapılan yazışmalardan ayrıca ve açıkça davalının malzeme temin yükümlülüğünü yerine getirmediğinden, dava konusu eser sözleşmesinin yüzde yirmilik kısmının tamamlanmadığı açıkça anlaşıldığını, davacı şirket, dava konusu eser sözleşmesinin gereğinin davalı tarafça yerine getirileceği inancıyla hareket etmiş ve elinde dava konu iş bulunduğu için başka işler alamamış kazanç kaybına uğradığını,

üstelik davalı tarafın çalışma süresince malzeme temin etmemesi de işçilerin düzgün mesai geçirememelerine ve işlerin normalde yapım süresinden daha uzun sürede yapılmasına neden olmuş, davacı şirket hem işçilere ödediği ücretler bakımından hem de orada bulunduğu süre boyunca kaçırdığı işlerden dolayı aşırı bir şekilde kazanç kaybına maruz bırakıldığını, kazanç kaybının uzman bilirkişilerce hesap edilerek davacı şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ettiklerini, taraflar arasındaki alacak ilişkisi ticari ilişkiden kaynaklandığından dava,

arabuluculuk şartına bağlı olup dava açılmadan önce dava konusu talepler hakkında arabuluculuğa başvurulmuş, ... sayılı arabuluculuk dosyası kapsamında yapılan görüşmeler sonucunda arabuluculuk süreci 08/01/2024 tarihinde "anlaşmama" şeklinde sonuçlandığını, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu İtirazın iptali başlığı altında düzenlenen 67. maddesi hükmüne göre; itirazın iptali davasında borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı;

diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın %20 sinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edildiğini, davacı şirket, davalının haksız ve dayanaksız itirazı neticesinde zarara uğramış olup, mağduriyetinin giderilmesi amacı ile İcra İflas Kanunu Hükümleri gereğince takip bedelinin %20’sinden az olmamak üzere icra tazminatına hükmolunmasını talep ettiklerini, taraflar arasındaki dava konusu eser sözleşmesinde uyuşmazlık durumunda İzmir Mahkemelerinin yetkili olacağı yönünde yetki sözleşmesi yapılmış olup 6100 sayılı HMK'nin 17. maddesi uyarınca,

iş bu itirazın iptali davası kesin yetkili mahkemede açıldığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla. Ankara ... Genel İcra Dairesi ... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı tarafça yapılan haksız ve kötüniyetli itirazın iptaline, takibin devamı sağlanarak Ankara ... Genel İcra Dairesi ...

Esas sayılı takip dosyasına konu asıl alacağın ve buna oranla faizi ve diğer fer'ileri ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yapılan itirazın haksız ve kötüniyetli olması nedeniyle alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya dava dilekçesi ve ekleri tebliğ edilmiş, yasal süre içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT

Ankara ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyasının incelenmesinde; dosyamız davacısının alacaklı, davalısının ise borçlu olduğu,31.08.2023 tarihli eser sözleşmesine göre borçlu iş sahibinin ödemekle yükümlü olduğu tutarın öngörülen kesin vadesinde ödenmemesinden ve alacaklı yüklenicinin yaptığı ve tamamladığı sözleşme konusu işlerden kaynaklanan alacağın şimdilik bir kısmı ve borçlu iş sahibi tarafından eser sözleşmesine aykırı bir şekilde borcun ifa edilmemesinden kaynaklanan kazanç kaybından doğan alacağın şimdilik bir kısmı.fazlaya ilişkin ek dava, ek takip ve talebe ilişkin alacağın tahsili amacıyla icra takibine başlandığı, davalı/borçluya tebligatın yapıldığı ve davalı vekili aracılığıyla borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bedelinin tahsili istemiyle girişilen icra takibine vaki itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin olup;

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın Ankara ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyada alacağın varlığı ve miktarı, icra inkâr tazminatı talep şartları oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı,

Somut olayda; davacı iş sahibi tarafından yüklenici aleyhine eser sözleşmesinden kaynaklanmış alacağın tahsili için yapılan ilamsız icra takibine itirazının iptali takibin devamı ve icra inkâr tazminatı istemine ilişkin dava olduğu,

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda öğreti ve yargısal kararların bu uygulaması aynen benimsenerek, davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması “Dava Şartları” başlıklı 114. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde açıkça dava şartları arasında sayılmıştır. Bir davada, hukuki yarar ilkesinin dava şartı olarak gözetilmesinin, yargılamanın amacına ve usul ekonomisi ilkesine uygun olarak yargılama yapılmasına yarar sağlayacağı, her türlü duraksamadan uzaktır.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelenmekle, toplanan deliller, tarafların beyanları ve tüm dosya kapsamı nazara alındığında; davanın ilk bakışta kül halinde alınmayan ücretin yarısı 250.000 ve ilaveten anlaşılan 50.000 TL ek fark kaynaklı 300.000 TL nin talebinden ibaret olarak açılmış gibi görünmekle beraber; takip talebinde ve dava dilekçesinde ayrıca menfi ve müspet zarar talep edilmiş olup bunun takip talebi-ödeme emri ve dava dilekçesinde de zarar taleplerinin tekrar edilmesi itibari ile davanın itirazın iptali davası olarak ödenmeyen alacak kalemleri yönünden mi açıldığı,

yoksa yapılan işte davalı tarafın eser sözleşmesi kaynaklı kusur ve sorumluluğuna mı gidildiği noktasında belirsizlik ve tenakuz bulunduğu gibi, takip talebi ve ödeme emri talep dayanakları itibari ile menfi ve müspet zararların müstakil bir alacak kalemi olarak talep edilmediği gibi ayrıca bunlara dair takip dayanakları ve delillerin gösterilmemiş olması,

sözleşmenin münhasıran noksan ödemeye müteallik takip dayanağı olarak vasfedilebileceği kabul edilse dahi buna dair de takip dayanağının sözleşme olup fatura, cari hesap, keşide edilen fatura ve ihtar-tebliğ belgeleri vb sözleşmeye dair kısım açısından da İcra İflâs Kanunu na uygun takip talebi dayanakları bulunmadığı; mevcut hali ile davacının dava açmakta hukuki yararlarının bulunmaması nazara alınarak;

Açıklanan gerekçelerle davanın HMK'nun 114/1-h maddesinde düzenlenen davacının hukuki yararının bulunmaması sebebiyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı