İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/218 K.2022/884

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile şirket adına CE Markalama belgesi almak üzere davalı şirket ...

02/12/2020 tarihli sözleşme imzalandığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre davalı şirket müvekkili şirkete CE Markalama belgesi almak üzere gerekli çalışmaları yapacağını ve 24/12/2020 tarihinde belgelendirme aşamasına getirecek olup projeye ait eğitim takvimi projeye atanan danışman tarafından belirleneceğinin sözleşmede hüküm altına alındığını, taraflar arasında sözleşmede proje bedelinin 65.632-TL ve %18 KDV bedeli olarak belirlendiğini, 27/11/2020 tarihinde davalı şirketin ...

İban nolu Akbank hesabına sözleşme bedeli ön ödemesi niyetiyle 10.030-TL gönderildiğini ve 02/12/2020 tarihinde aynı hesaba sözleşme bedeli bakiye bedeli olarak 65.000-TL gönderildiğini, davalı şirketin dava tarihine kadar halen CE belgesini alınmadığı gibi belgeyi almak üzere ilgili kurumlara da herhangi bir başvuru yapılmadığı öğrenildiğini,

İzmir 21. Noterliğinin ... yevmiye numaralı ve 11/03/2021 tarihli ihtarnamesi gönderilerek CE belgesinin alınmamış olması sebebiyle ödenen bedelin iadesi talep edildiğini ancak davalı şirketin ticaret sicil müdürlüğüne kayıtlı adresi olmasına karşın ve davalı şirketin KEP adresi de olmaması sebebiyle ihtarname tebliğ edilemediğini,

müvekkilinin sözleşme bedelini ödemesine karşın bugüne kadar sözleme ile kararlaştırılan hizmeti alamadığını belirterek 25/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 65.632,00-TL tutarındaki alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalının davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.

DELİLLER

1-İzmir Arabuluculuk Bürosunun .../... Dosya .../... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, 2-Taraflara ait ticaret sicil kayıtları, 3-Davacı tarafından yapılan ödemelere ilişkin dekontlar, 4-Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı kayıtları, 5-Sair deliller.

DAVA KONUSU

Açılan dava, taraflar arasında imzalanan 02/12/2020 tarihli Belgelendirme Proje Sözleşmesi kapsamında davacı şirketin sözleşme gereğince üzerine düşen ödeme yükümlülüğünü yerine getirmesine rağmen davalı şirketin sözleşme gereğince üzerine düşen gerekli çalışmaları yaparak CE Markalama Belgesi almak yükümlülüğünü sözleşmede belirlenen tarihte ve dava tarihinde yerine getirmemesi sebebiyle, davacı şirket tarafından davalı şirkete ödenen proje bedeli olan 65.632,00-TL'nin 25/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile davacı şirkete verilmesi talebine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için; bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir. Mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu (818 sayılı BK)’nun konuya ilişkin 61 ve devamı maddelerindeki (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (Benzer hüküm 6098 sayılı TBK)’nun m. 77 vd.yer almıştır.) düzenlemelere göre, sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan veya tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir.

Bu genel açıklamadan sonra sebepsiz zenginleşmenin gerçekleşmesi için aranan şartların açıklanmasında yarar görülmüştür.

Birinci şart; taraflardan birisinin malvarlığında bir eksilmenin vukubulmasına karşı, diğerinin malvarlığında bir çoğalmanın gerçekleşmiş olmasıdır. Bir malvarlığındaki eksilme, aktifin azalması ya da pasifin çoğalması şeklinde olabileceği gibi, aktifin çoğalmasına ya da pasifin azalmasına engel olma yoluyla da gerçekleşebilir.

İkinci şart; sözü edilen eksilme ile çoğalma arasında bir illiyet bağının bulunmasıdır.

Üçüncü şart, yine sözü edilen azalma ile çoğalmanın haklı bir sebebe dayanmamasıdır. Taraflardan biri, diğerine hükümsüz bir sözleşme gereğince misli mahiyette bir şey vermişse muteber olmayan sebebe dayanan bir iktisap söz konusudur. Sözleşmedeki şekil noksanlığı, fiil ehliyetsizliği, imkansızlık, hukuka veya ahlaka aykırılık, muvazaa gibi sebepler, butlan nedeniyle kazandırmayı geçersiz kılan sebepler olduğundan bu durumlarda kazandırma geçerli hukuki sebebe dayanmamaktadır.

Dördüncü şart; vukubulan iktisabın (çoğalmanın) sebepsiz iktisap kuralları dışında, özel bir hukuk kuralına dayanılarak iadesi mümkün olmamalıdır. Zira böyle bir imkan varsa artık sebepsiz iktisap kuralları değil, sözü edilen özel kurallar uygulanır. İadenin; istihkak davası, haksız inşaat sebebiyle tazminat davası, sözleşmenin ifası davası, sözleşmeden dönme sebebiyle iade davası, vekaletsiz iş görmeye dayanan iade davası gibi yollarla gerçekleştirilmesi mümkünse, artık sebepsiz iktisap kurallarına başvurulamaz (Tekinay/Akman/Burcuoğlu/Altop, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 7.Baskı, İstanbul 1993, s. 734-738).

Bu tür işlemlerde amaç; davalının edindiği çoğalma sonucu, tüm malvarlığında meydana gelen artışın iadesinden ibarettir.

Taraflar arasında tanzim olunan 02/12/2020 tarihli Belgelendirme Proje Sözleşmesinin incelenmesinde, davalı şirketin davacı şirkete 'CE Markalama Belgesi' alımı açısından gerekli tüm iş ve işlemleri yerine getirerek sözleşmenin imzalanmasından itibaren 22 gün içerisinde olacak şekilde 24/12/2020 tarihi itibariyle projeyi belgelendirme aşamasına getirmeyi ve belgelendirme işleminin sonuçlandırılmasını taahhüt ettiği, sözleşme bedelinin 65.632,00-TL olarak belirlendiği, sözleşmeye göre ödemenin sözleşme tarihinde peşin olarak ödendiği görülmektedir.

Dava dilekçesine ekli olarak sunulan Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi tarafından tanzim olunan dekontlar incelendiğinde, 27/11/2020 tarihinde 10.030,00-TL bedel ile 02/12/2020 tarihinde 65.000,00-TL bedelin davalı şirkete EFT yoluyla gönderildiği anlaşılmaktadır.

Sözleşme gereklerinin davalı şirket tarafından yerine getirilmemesi üzerine davacı şirketin talebi üzerine tanzim olunan İzmir 20. Noterliğinin 11/03/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiği, ihtarnamenin tebliğe çıkartıldığı ancak 05/01/2022 tarihinde bila tebliğ iade edildiği görülmektedir.

Mahkememizce yargılama sırasında Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığına müzekkere yazılarak, varsa ... Vergi Kimlik numaralı ... Profil Plastik Kauçuk Elektrik Kalıp Sanayi Ticaret Limited Şirketine ait 2020 ve 2021 yıllarına ait "CE Markalama Belgesi" mahiyetindeki belgelerin ve bahsi geçen belgelerin hangi şirket tarafından yapılan başvuru neticesinde düzenlendiğine ilişkin onaylı suretlerinin Mahkememize gönderilmesinin, ... Vergi Kimlik numaralı ...

Uluslararası Belgelendirme Gözetim ve Denetim Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi tarafından ...

Profil Plastik Kauçuk Elektrik Kalıp Sanayi Ticaret Limited Şirketi adına "CE Markalama Belgesi" alımı için herhangi bir başvuru yapılıp yapılmadığının araştırılarak mahkememize bildirilmesi istenilmiş, müzekkere cevabında bakanlığın, müzekkerenin tetkiki neticesinde müzekkerede belirtilen “CE Markalama Belgesine” ilişkin olarak Genel Müdürlük uhdesinde herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığının mahkememize bildirildiği görülmektedir.

Bu kapsamda davalı şirketin davaya konu bedele dayanak belge açısından sözleşme gereğince üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediği, sözleşme gereklerinin davalı şirket tarafından yerine getirilmemesi üzerine davacı şirket tarafından usulüne uygun şekilde feshedildiği, ödenen avans bedelinin davalı şirketin sebepsiz zenginleşmesine yol açtığı kanaatine varılmış ve bu doğrultuda hüküm kurma yoluna gidilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun .../... Dosya .../... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, taraflara ait ticaret sicil kayıtları, davacı tarafından yapılan ödemelere ilişkin dekontlar, Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı kayıtları ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde,

davaya konu uyuşmazlığın taraflar arasında imzalanan 02/12/2020 tarihli Belgelendirme Proje Sözleşmesi kapsamında davacı şirketin sözleşme gereğince üzerine düşen ödeme yükümlülüğünü yerine getirmesine rağmen davalı şirketin sözleşme gereğince üzerine düşen gerekli çalışmaları yaparak CE Markalama Belgesi almak yükümlülüğünü sözleşmede belirlenen tarihte ve dava tarihinde yerine getirmemesi sebebiyle, davacı şirket tarafından davalı şirkete ödenen proje bedeli olan 65.632,00-TL'nin 25/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile davacı şirkete verilmesi talebine ilişkin olduğu,

davalı şirketin davacı şirkete 'CE Markalama Belgesi' alımı açısından gerekli tüm iş ve işlemleri yerine getirerek sözleşmenin imzalanmasından itibaren 22 gün içerisinde olacak şekilde 24/12/2020 tarihi itibariyle projeyi belgelendirme aşamasına getirmeyi ve belgelendirme işleminin sonuçlandırılmasını taahhüt ettiği, sözleşme bedelinin 65.632,00-TL olarak belirlendiği, sözleşmeye göre ödemenin sözleşme tarihinde peşin olarak ödendiği, keza sözleşme bedelinin 27/11/2020 tarihinde 10.030,00-TL bedel ile 02/12/2020 tarihinde 65.000,00-TL bedelin davalı şirkete EFT yoluyla gönderildiği,

davalı şirketin davaya konu bedele dayanak belge açısından sözleşme gereğince üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediği, sözleşme gereklerinin davalı şirket tarafından yerine getirilmemesi üzerine davacı şirket tarafından usulüne uygun şekilde feshedildiği, ödenen avans bedelinin davalı şirketin sebepsiz zenginleşmesine yol açtığı, sözleşmede kararlaştırılan işin yapılacağı tarihin açık bir şekilde belirtildiği,

işin sözleşmede kararlaştırılan süre içerisinde tamamlanmaması sebebiyle davalı şirketin 25/12/2020 tarihi itibariyle temerrüte düştüğü anlaşılmakla, açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.