İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/641 K.2025/673

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava dışı işçi ... tarafından, müvekkili kurum aleyhine İzmir ... İş Mahkemesinin ... Esasına kayden açılan davaya ilişkin anılan mahkemenin ... K.sayılı kararı gereğince "davanın kabulüne" kesin olmak üzere hükmedildiğini, kararda hükmolunan alacak kalemlerinin müvekkili tarafından İzmir... İcra Müdürlüğü'nün...

Esas sayılı icra dosyasıyla ilamlı icra takibine konulması neticesinde icra dosyasına müvekkili kurumu tarafından 24.123,83 TL yatırıldığını, dava konusu tutarın işçiyi çalıştıran şirketlerden sorumlulukları oranında müvekkili kurumu hesabına yatırmaları istenmiş, ancak müvekkilinin çalıştığı şirketlerden Uşak .....San.Tic.Ltd.Şti. dışında sorumluluğuna düşen tutarı ödeyen başka şirket olmadığını, bu kapsamda dava şartı zorunlu arabuluculuk kapsamında başvurulan arabuluculuk süreci de anlaşamama ile neticelenerek, 10.01.2023 açılış tarihli...

Dosya No.lu son tutanak düzenlendiğini, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61 inci ve 62 nci maddeleri ve ayrıca davalı firmalarla müvekkili kurumu arasında imzalanan dilekçemiz ekinde sunulan sözleşmelerin ilgili hükümleri gereğince, müvekkili kurum tarafından ...a ödenmek durumunda kalınan tutarın, işçiyi çalıştıran davalı firmalardan mevzuat, emsal kararlar ve sözleşme hükümleri gereğince rücu edilmesi kapsamında, huzurdaki davayı açmak zarureti hasıl olduğunu, gerek sözleşme hükümleri,

gerek müteselsil sorumlulukta iç ilişkiye yönelik yasal düzenlemeler ve gerekse Yüksek Mahkemenin emsal mahiyetinde uygulamaya yönelik yeknesak kararları çerçevesinde, müvekkili kurum tarafından davalı firmaların çalışanı olan ...a ödenen bakiye 15.946,28-TL’nin asıl muhatabı ve ödemesi gereken yükümlüsü davalı şirketler olduğunu, çünkü Sosyal Güvenlik mevzuatına uygun hareket etmek, çalışanlarının her türlü mevzuattan kaynaklanan haklarını yerine getirmekle yükümlü olan davalı şirketler buna aykırı hareket ettiğini, bunun neticesinde de müvekkilinin hiçbir şekilde yükümlüsü ve sorumlusu olmadığı halde,

müvekkili kurum çalışanı olmayan ve davalı şirketlerin çalışanı olan ...ın sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklı talebiyle karşı karşıya kaldığını, müvekkili aleyhine açılan dava ve icra takibi nedeniyle 24.123,83-TL’yi ödemek zorunda kaldığını, ayrıca, müvekkili kurum imzalanan sözleşmeler gereği davalı firmalara söz konusu kalemleri ihale bedeli kapsamında ödemiş olduğundan, böylece aynı hususlara ilişkin mükerrer ödeme yapılması durumu da söz konusu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak üzere; davalı firmalar çalışanı olan ...a (T.C.

Kimlik No: ... ) ödenen şimdilik 5.000,00-TL’yi ödeme tarihi olan 05.08.2022 tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...Üretim Hizmetleri Anonim Şirketi (Yeni Ünvan: ...Yemek Ve Hizmetleri Ticaret A.Ş.) vekili cevap dilekçesinde özetle; Dosyada mevcut dava dışı işçi ...a ait SGK Hizmet Dökümü incelendiğinde dava dışı işçinin hiçbir zaman müvekkili şirket nezdinde çalışmadığını, dava dışı işçi müvekkili şirket nezdinde çalışmadığından huzurdaki davanın müvekkili şirkete yönlendirilmesi mümkün olmadığını, bu sebeple müvekkili şirket yönünden davanın husumet nedeniyle reddini talep ettiklerini belirterek davacının haksız ve mesnetsiz talebi ile açılan işbu davanın öncelikle husumet nedeniyle reddine, mahkemenin aksi kanaat olması halinde ise cevap ve itirazları doğrultusunda esastan reddine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA KONUSU

Dava konusu uyuşmazlık, dava dışı işçi ...ın iş sözleşmelerinin sonlandırılması neticesinde İzmir ... İş Mahkemesinin... Esas sayılı dosyasından hükmedilen ve İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı icra dosyasından tahsili talep edilen işçilik alacaklarını ödeyen asıl işveren davacının, dava dışı işçi bakımından ödediği bedelin davalı şirketlerle imzalamış olduğu hizmet alım sözleşmesi kapsamında kendi bünyesinde çalıştığı dönemler itibariyle sorumlu olan davalılardan rücuen tahsili ile davacı şirkete verilmesi talebinden ibarettir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

Dava konusu olayda da davacı ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur.

Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müteselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.

Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.

Müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rucüen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.

Asıl işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, çoğunlukla işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamaktadır. İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından, davalı alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davalının “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez.

Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifade ile davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverenden talep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu alt işverenler, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar.

Yine, asıl işveren, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı kadarını ilgili alt işverenlere rücu edebilir.

Az yukarıda da değinildiği gibi, uyuşmazlığın İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, mahkemece “iş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler" rücu davalarında hükme esas alınamaz.

Yargıtay..ukuk Dairesi'nin 03/12/2015 tarih ve ...Karar sayılı ilamında aynen; ''.....Değinilmesi gereken bir başka nokta ise alt işverenlerin sorumlu oldukları dönemlere ilişkin hesaplama yapılırken hangi tarihteki ücretlerin esas alınması gerektiğidir. Asıl işveren, iş mahkemesi ilamı gereğince işçilik alacaklarını iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödemekte olup, iş mahkemesi ilamındaki usul ve hesaplamalar doğrultusunda alt işverenlerden rücu isteminde bulunabilir.....'' şeklinde ibarelere yer verilmiştir.

İzmir SGK İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak dava dışı işçi ...a ait hizmet döküm cetveli ve işyeri ünvan listesinin mahkememize gönderilmesi istenilmiş ve ilgili kayıt ve belgeler dosya arasına alınmıştır.

Dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, taraflar arasındaki hizmet sözleşmeleri, dava dışı işçiye ait işyeri sicil dosyaları ve hizmet döküm cetvelleri, İzmir ... İş Mahkemesi ... dosyası, İzmir... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı ve sair deliller birlikte değerlendirilerek, dava dışı işçinin davacı şirket ve davalı şirket bünyesinde çalıştıkları dönemler kapsamında hak kazandıkları kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücretlerinin hesaplanarak, öncelikle davacı şirket tarafından dava dışı işçiye ödenen ücretin yerinde olup olmadığının, akabinde Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere son alt işverenin kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti dahil olmak üzere diğer tüm işçi alacaklarından ise kendi dönemi itibariyle sorumlu olacağı göz önünde bulundurularak,

davacı şirketin dava dışı işçiye yapmış olduğu ödemeden dolayı davalı şirkete hangi oranda ve miktarda rücu edebileceğinin, ayrıca hazırlanacak raporda davacı şirket tarafından ödemesi yapılan işçi alacağı kalemlerinin davalı şirketin sorumlu olduğu işçi alacağı miktarlarına oranlanarak, davacı şirketin ödemiş olduğu ve davalı şirketten talep edebileceği yargılama giderleri, vekalet ücreti, faiz miktarlarının da hesaplanması sonucunda davacı şirketin davalı şirkete hangi miktarda rücu edebileceğinin belirlenmesi için dosyanın iş hukuku alanında uzman aktüerya hesap bilirkişisinden rapor aldırılmıştır.

29/04/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle. Davalılardan ...Şirketinin işçiyi çalıştırdığı dönem itibariyle çalıştırdığı süre ve bu süredeki son ücret üzerinden kıdem tazminatından sorumlu olduğu, faizden ise sorumlu olduğu oran üzerinden bir sorumluluk tespiti yapılacağı, buna göre 1.561,59-TL kıdem tazminatından ve 2.152,83-TL kıdem tazminatının faizinden sorumlu olabileceği, ... Şti.'ye ilişkin olarak, dava dışı işçinin SGK kayıtları ile ...

Şti ve ...ye ilişkin gelen ticaret sicil kayıtları, hizmet alım sözleşmeleri ve dosyadaki diğer kayıtlardan, davalı ... Şti nin dava dışı işçinin çalıştığı görülen şirketler ile bağına dair bir kayda rastlanılamamış olup, ...

Şti. 'nin davacının alt yüklenicisi olduğuna veya alt yüklenici olduğu görülen şirketlerle bir organik bağı olduğuna dair bir tespit nihai takdir ve hukuki değerlendirme sayın mahkemeye ait olmak üzere yapılamamış olup nihai takdir ve hukuki değerlendirme sayın mahkemeye ait olduğu hususlarında görüş bildirilmiştir.

Mahkememizin 05/07/2024 tarihli ara kararı ile dosyanın yeniden aktüerya bilirkişi...'e tevdi ile icra dosyasına konu edilen vekalet ücreti ve yargılama giderinin davalının sorumlu olduğu kıdem tazminatı oranına göre hesaplanarak ek rapor düzenlenmesi amacıyla bilirkişiye tevdi edilerek rapor aldırılmıştır. 23/09/2024 havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Davalılardan ...şirketinin işçiyi çalıştırdığı dönem itibariyle çalıştırdığı süre ve

bu süredeki son ücret üzerinden kıdem tazminatından sorumlu olduğu faizden ise sorumlu olabileceği

oran üzerinden bir sorumluluk tespiti yapılacağı aynı şekilde yargılama gideri ve vekalet ücreti ile

bunların faizleri için de aynı şekilde bir sorumluluk tespiti yapılacağı sonucuna ulaşılmış olup, buna göre

1.561,59-TL kıdem tazminatından, 2.152,83-TL kıdem tazminatı faizinden, 216,13-TL yargılama

giderinden, 1,22-TL yargılama gideri faizinden 956,25-TL ilam vekalet ücretinden, 5,42-TL ilam vekalet

ücreti faizinden sorumlu olabileceği,

... Şti’ye ilişkin olarak ise kök raporda belirtildiği üzere organik bağ olduğunda dair bir tespit

yapılamadığı hususlarında görüş bildirilmiştir.

Mahkememizin 16/06/2025 tarihli ara kararı ile yine mahkememizin 05/07/2024 tarihli ara kararı ile dosyanın bilirkişi ...e tevdi ile icra dosyasına konu edilen vekalet ücreti ve yargılama giderinin davalının sorumlu olduğu kıdem tazminatı oranına göre hesaplanarak ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş ve bilirkişi tarafından 23/09/2024 tarihinde ek rapor dosyaya sunulmuş ise de mahkememizce yapılan incelemede bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalarda matematiksel olarak maddi hatalar bulunduğu tespit edilmiş olduğu, dosyanın yeniden bilirkişi ...e tevdi edilerek maddi hataların düzeltilerek rapor aldırılmıştır.17/06/2025 havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Davalılardan ...şirketinin işçiyi çalıştırdığı dönem itibariyle çalıştırdığı süre ve

bu süredeki son ücret üzerinden kıdem tazminatından sorumlu olduğu faizden ise sorumlu olabileceği

oran üzerinden bir sorumluluk tespiti yapılacağı aynı şekilde yargılama gideri ve vekalet ücreti ile

bunların faizleri için de aynı şekilde bir sorumluluk tespiti yapılacağı sonucuna ulaşılmış olup, buna göre

1.561,59-TL kıdem tazminatından, 2.152,83-TL kıdem tazminatı faizinden, 364,65-TL yargılama

giderinden, 2,07-TL yargılama gideri faizinden 1.613,35-TL ilam vekalet ücretinden, 9,15-TL ilam

vekalet ücreti faizinden sorumlu olabileceği sonucuna ulaşılabilinse de nihai takdir sayın mahkemeye

ait olduğunu, ...e ilişkin olarak ise kök raporda belirtildiği üzere organik bağ olduğunda dair bir tespit yapılamadığı hususlarında görüş bildirilmiştir.

Davacı vekilinin 25/06/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile "...Yemek ve Hiz. San. Tic. A.Ş.'nden talep ettiğimiz 100,00-TL ıslah edilmemiş olup talebimiz aynen devam etmektedir. Tasfiye Halinde ... Ürü. ve Tur. San. Tic. Ltd. Şti.'nden 4.900,00-TL olarak yaptığımız kısmi talebimizi 5.703,64-TL olarak ıslah ediyoruz." şeklinde beyan edilerek dava değerini, 5.803,64-TL'ye arttırdıklarını, dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırmıştır.

Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, davalı şirketlere ait ticaret sicil kayıtları, İzmir SGK İl Müdürlüğü nezdinde dava dışı ...a ait iş yeri sicil dosyası ve hizmet döküm cetveli, İzmir... İş Mahkemesinin... Esas sayılı dosyası, İzmir... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı icra dosyası, iş hukuku alanında uzman aktüerya hesap bilirkişisinden alınan raporlar ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davalılardan... şirketinin işçiyi çalıştırdığı dönem itibariyle çalıştırdığı süre ve

bu süredeki son ücret üzerinden kıdem tazminatından sorumlu olduğu faizden ise sorumlu olabileceği

oran üzerinden bir sorumluluk tespiti yapılacağı aynı şekilde yargılama gideri ve vekalet ücreti ile

bunların faizleri için de aynı şekilde bir sorumluluk tespiti yapılacağı sonucuna ulaşılmış olup, buna göre

1.561,59-TL kıdem tazminatından, 2.152,83-TL kıdem tazminatı faizinden, 364,65-TL yargılama

giderinden, 2,07-TL yargılama gideri faizinden 1.613,35-TL ilam vekalet ücretinden, 9,15-TL ilam

vekalet ücreti faizinden sorumlu olabileceği diğer davalı... Şti’nin ise ticaret sicil kayıtları, hizmet alım sözleşmeleri ve dosyadaki diğer kayıtlardan, dava dışı işçinin çalıştığı görülen şirketler ile bağına dair bir kaydı bulunmadığı anlaşılmakla açılan davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imza Hakim... · ¸e-imza