İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/416 K.2024/314

İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesinin 09.11.2023 tarihli ... Karar sayılı görevsizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edilen dava dosyasının yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin İzmir Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi (Deniz İhtisas Mahkemesi sıfatıyla)'ne hitaben verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sigortalısı dava dışı ... Dış Ticaret A.Ş.’nin İspanya'da mukim Alıcısı ... S.L. firmasına sattığı 5 palet, 417 kutu “Taze Soğutulmuş Çipura ve Levrek Balığı” emtianın ... numaralı ... Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, emtianın Aydın'dan İspanya'ya kadar olan taşımasını 2 nolu davalı...td.

Şti. ile anlaşıldığını ve 16.02.2022 tarihl...numaralı navlun e-faturasının tanzim edildiğini, yüklemenin... Ltd. Şti. sorumluluğunda ... plakalı araçlar ile gerçekleştirildiğini, emtianın... plakalı araçlar ile Igoumenitsa/Yunanistan Limanından Brindisi/İtalya Limanına kadar taşınması için 1 nolu davalı.... Gemisi donatanı/taşıyanı ... SPA’ya İzafeten Acentesi ... A.Ş.’nin sorumluluğunda...

Olympua isimli ... gemisine bindirildiğini, feribot Yunanistan'ın Korfu Adası açıklarında seyir halinde iken 18.02.2022 tarihinde yangın hadisesinin meydana geldiğini, Yunanistan Sahil Güvenliği tarafından yangının yaklaşık 15 günde kısmen kontrol altına alınabildiğini, geminin römorkörler ile Yunanistan/Astakos Limanına çekildiğini, söndürme ve kurtarma çalışmalarının burada devam ettiğini, taşımada kullanılan... taşıyıcı plakalı araçların gemiden kurtarılan araçlar arasında olmadığını, emtianın araçlarla birlikte tamamının yanarak zayi olduğunun ekspertiz raporuyla tespit edildiğini, hasarın poliçe teminat kapsamında olduğunu,

müvekkili tarafından sigortalıya 13.075,92 Euro ödendiğini, tazminat makbuzu ve temlikname belgesi uyarınca sigortalının haklarına halef ve temellük olduğunu, TTK m. 105 uyarınca 1 nolu davalının emtianın taşıma koşullarına elverişli olarak nakliye edilmesinden tam ve eksiksiz bir şekilde alıcısına tesliminden dolayı sorumluluğu bulunduğunu, 2 nolu davalının karayolu CMR taşıma senedi ve tanzim edilen navlun faturası tahtında ve navlunu tahsil eden sıfatıyla TTK m. 875 uyarınca sorumluluğu bulunduğunu, taraflarla arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını,

davalıların ihtar ve ihbarlara rağmen alacağı ödemediklerini belirterek müvekkili sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ödeyerek TTK m. 1472 uyarınca haklarına halef olduğu 13.075,92 Euro alacağın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ödeme tarihinden itibaren en yüksek işlemiş ve işletilecek TBB Mevduat Euro değişen oranlarda faiziyle birlikte aynen veya fiili ödeme günündeki Merkez Bankası Efektif satış bedeline göre belirlenecek TL karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı “... ...” Gemisi Donatanı/Taşıyanı ... Euromed SPA’ya İzafeten Acentesi... Konteyner Taşımacılık A.Ş. vekili İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesine sunduğu cevap dilekçesinde özetle.

TTK m. 105 uyarınca, sadece aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmelerle ilgili uyuşmazlıklardan dolayı müvekkiline izafeten acenteye karşı dava açılabileceğini, yangının meydana geldiği deniz yolu taşımacılığının Yunanistan ve İtalya arasında yapılmasının planlandığını, müvekkilinin bu taşımanın hiçbir aşamasında acentelik hizmeti sağlamadığını, müvekkili ..., ...Spa tarafından yapılacak olan taşımacılığa ilişkin konşimento düzenlenmediğini, Türkiye'de mukim...n, yükleme ve tahliye limanı Türkiye'de olmayan deniz taşımacılığı için acentelik hizmeti vermesinin fiilen mümkün olmadığını,

uyuşmazlığın acentenin aracılık ettiği sözleşmeden kaynaklanmadığından ve konşimento acente tarafından imzalanmadığından müvekkilinin davada pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, dava konusu emtianın...plakalı kara nakliyesi aracı ile Aydın’dan Yunanistan'a kadar kara yoluyla taşındığını, kara nakliyesi aracının Yunanistan'ın Igoumenitsa Limanında... gemisine yüklendiğini, müvekkilinin bu taşımada acentelik hizmeti vermediğini, bu nedenle ...

Spa'ya izafeten müvekkiline Türk Mahkemesinde dava açılabilmesinin hukuken mümkün olmadığını,... Spa'nın adresinin ...,...

Napoli İtalya olduğunu, davada yabancılık unsuru bulunduğunu, davacının sigortalısı ile yetki sözleşmesi bulunmadığını, MÖHÜK hükümlerine göre tayin edilmesi gerektiğini, MÖHÜK m. 40'da Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, iç hukukun yer itibariyle yetki kurallarına göre tayin edileceği hükmünün bulunduğunu ve HMK m. 6'ya atıf yapıldığını ve bu madde kapsamında "davalının yerleşim yeri mahkemesinin" yetkili kılındığını, ... numaralı konşimentonun Taşıma Sözleşmesine İlişkin Şartlarının "Hukuk ve Yargı Yeri" Başlıklı ikinci maddesinde ise Napoli Mahkemelerinin yetkili kılındığını, davanın yetkisizlik nedeniyle reddinin,

davacı sigorta şirketinin aktif dava ehliyetini ispatlaması gerektiğini, dava dışı sigortalının gerçek bir zararının bulunduğu ve ödendiği iddia edilen tazminatın geçerli bir sigorta sözleşmesine istinaden ödendiğinin ispatlanması için dava dışı sigortalı firmanın ticari defterlerinin incelenmesi gerektiğini, davacı sigorta şirketinin aktif dava ehliyetinin olmaması halinde davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkiline izafeten dava açılamayacağını, müvekkilinin UYAP'ta doğrudan davalı olarak kaydedildiğini ve bu kaydın düzeltilmesi gerektiğini,

... numaralı konşimento tahtında yapılan taşımalara ilişkin davacı ile davalı tarafların aynı olduğu beş ayrı dava dosyası (...

Esas) açıldığını, taşıyanın meydana gelen yangından sorumlu tutulabilmesi için, taşıyanın ya da adamlarının özen yükümlülüklerini yerine getirmemesi, gemiyi yüke ve denize elverişli olarak sefere çıkarmaması, yangının meydana gelmesinde kusuru bulunması gerektiğini, söz konusu uyuşmazlıkta sayılan durumlardan herhangi birinin mevcut olmadığını, ... gemisinin, seferine başlamadan önce yapılması gereken tüm denetimleri tamamladığını, geminin yüke, yola ve denize elverişli olarak seferine başladığını, müvekkilinin 6102 Sayılı TTK m. 1062 ya da 6098 Sayılı TBK m. 66 uyarınca ... gemisi donatanının sorumluluğunun bulunmadığını,

müvekkilinin üçüncü kişi konumundaki davacı sigorta şirketinin, yangın sebebiyle oluşan zararını donatandan talep edebilmesi için, söz konusu zararın gemi adamlarının vazifelerini yerine getirdikleri sırada işledikleri bir kusurundan kaynaklanmış olması gerektiğini, zararın oluşmasına sebep olan yangının meydana gelmesinde gemi adamlarının herhangi bir kusurunun bulunmadığını, TTK m. 1186/1 hükmü gereğince taşıyanın navlun sözleşmelerinden doğan sorumluluklarının sınırlandırıldığını,

kabul anlamına gelmemekle beraber bir an için ... gemisi donatanının sorumlu olduğu düşünülse dahi bu sorumluluğu sınırlı olacağını belirterek davanın milletlerarası yetkisizlik nedeniyle, pasif husumet yokluğundan, konşimentodaki yetki şartı nedeniyle uyuşmazlığın çözümünde Napoli Mahkemelerinin yetkili olması nedeniyle davanın yetkisizlik nedeniyle, aktif husumet yokluğundan ve esasa girilmesi halinde ... gemisi taşıyanının/donatanın sorumluluğu bulunmaması nedeniyle ... gemisi donatanı aleyhine açılan davanın esastan reddine,

aksi halde sınırlı sorumluluk tutarını aşan taleplerin reddine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Gübre Pazarlama Gıda Ticaret Ve Taş. Ltd.

Şti. vekili İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesine sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davanın uluslararası bir taşımayı ihtiva ettiğinden ihtilafın çözümünde Türkiye’nin 07.12.1995 tarihli ve 3939 sayılı Kanunla katılmayı uygun bulduğu ve 31.10.1995 tarihinden itibaren de protokole taraf olduğu Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR Konvansiyonu) hükümlerinin uygulanması gerektiğini, dava konusu taşımada müvekkilinin... plakalı karayolu taşıtına yüklediğini ve bu yük boşaltılmadan TIR ile birlikte diğer davalının donatanı olduğu ... adlı gemiye yüklendiğini,

araç gemide iken çıkan yangın neticesinde de emtia ve emtiayı taşıyan araç tamamen zayi olduğunu, müvekkilinin yangının çıkışında bir fiil ya da ihmali tespit edilmediği gibi ziya da emtianın gemide taşınma sırasında ve bu sebeple oluştuğundan artık davalı karayolu taşıyıcısının sorumluluğunun, sanki davacı gönderen ile davalı arasında denizyolu ile taşıma sözleşmesi yapılmış gibi kabul edilerek buna göre belirlenmesi gerektiğini, somut olaya "Deniz Hukuku" ve Türk Ticaret Kanunu Beşinci Kitabında yer alan "Deniz Ticareti Hükümleri (TTK m. 931-1400)" uygulanması gerektiğini, dava konusu emtianın 18.02.2022 tarihinde yanarak zayi olduğunu,

davanın TTK m. 1188/1f uyarınca bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davanın hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, dava konusu ve davacı ile davalı tarafların aynı olduğu ...

Esas sayılı dava dosyalarının aynı anda açıldığını, usul ekonomisi yönüyle söz konusu 7 dosyanın birleştirilmesini ya da aralarında bir dosyanın pilot dosya olarak seçilerek diğer dosyaların bekletici mesele yapılması gerektiğini, ekspertiz raporunda da belirlendiği üzere hasarın gece 04:30'da gemide çıkan ve rüzgarlı-kötü hava koşulları nedeni ile 15 gün boyunca kontrol altına alınamayan bir yangın neticesinde oluştuğunu, kara taşıyıcısı olan ve gemide diğer araçlar ile birlikte park halinde geminin varış limanına ulaşmasını bekleyen müvekkilinin kara taşıyıcısının gemideki yangında hiçbir kusuru bulunmadığını,

müvekkilinin de aracının yanarak kullanılmaz hale geldiğini, TTK m. 1179 ve 1180 somut olaya uygulandığında deniz taşıyıcısı diğer davalının ve kara taşıyıcısı olan müvekkilinin dava konusu olayda meydana gelen hasardan sorumlu tutulamayacağını, TTK m. 1180 ve CMR m. 17/2 uyarınca davanın reddi gerektiğini, hasar kabul anlamına gelmemek kaydıyla taşımada taşıyanın sorumluluk sınırının TTK m. 1186 uyarınca belirlenen sınırı aşamayacağını, davacının mal değerini aşan emtia sigortası ödemesini nasıl hesapladığının belirsiz olduğunu, buna ilişkin yeterli delil sunulmadığından dava değerini kabul etmediklerini,

sözleşmeye aykırılık kaynaklı zararlarda tazminat faizinin ödeme tarihinden değil dava tarihinden istenebileceğini, davacının hasarı ödedikten sonra davalı taşıyıcıyı temerrüde düşürdüğüne ilişkin bir ihtarname bulunmadığını belirterek davanın hak düşürücü süre ve esastan reddini, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Açılan dava, davacı sigorta şirketi tarafından ...Dış Ticaret A.Ş. adına düzenlene... numaralı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi çerçevesinde, dava dışı sigortalı ...Dış Ticaret A.Ş. tarafından dava dışı Viesmar ... isimli firmaya satılan 5 palet, 417 kutu “Taze Soğutulmuş Çipura ve Levrek Balığı” ürünü satımı neticesinde, satılan ürünlerin davalı ...Ltd. Şti. sorumluluğunda yüklemesi yapılan... ve ... plakalı araçların, diğer davalı ...

Gemisi donatanı/taşıyanı ...SPA’ya İzafeten Acentesi ...

A.Ş.’nin sorumluluğunda ...isimli...gemisine bindirildiği ve seyir halinde iken 18.02.2022 tarihinde meydana gelen yangın neticesinde emtianın araçlarla birlikte yanarak zayi olduğunun eksper tarafından düzenlenen ekspertiz raporuyla teslimi akabinde dava dışı sigortalı ...Dış Ticaret A.Ş.'ne ödenen 13.075,92-Euro tutarındaki ödemenin davalılardan müştereken ve müteselsilen rücuen tazmini ile davacı sigorta şirketine verilmesi taleplerine ilişkindir.

İzmir..Asliye Ticaret Mahkemesinin...Karar numaralı dosyasında yapılan yargılama sonucunda

"Her ne kadar eldeki dava uyap sistemi üzerinden Deniz İhtisas Mahkemesi'ne hitaben açılmış ve İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilmiş ise de; İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesinin... Karar numaralı dosyasında yapılan yargılama sonucunda 09.11.2023 tarihli karar ile "..Davanın niteliği itibariyle mahkememizin görev alanına girmediği, Deniz Ticareti ne de Deniz Sigortalarına ilişkin hukuk davalarını kapsamadığı, davanın genel Ticaret Mahkemesinin görev alanına giren ve taşıma hukukuna ilişkin TTK m. 850-931 arasında ki hükümlere tabi bir dava olduğu TTK'nın 931 ve devamında yer alan hükümlerine ilişkin herhangi bir ihtilaf bulunmadığı tespit edildiğinden dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi gerekmiştir.

Davaya genel görevli ticaret mahkemesi bakmakla görevli olduğundan görevsizlik kararı vermek gerekmektedir. (HMK m.114/1/c) Mahkememizin görevsizliğine ve bu çerçevede talebin gerçekleşmeyecek dava şartı nedeniyle HMK m.115/2f gereği talebin usulden REDDİNE karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle " görevsizlik kararı verildiği ve verilen görevsizlik kararının tarafların kararı istinaf etmemeleri üzerine kesinleşmesi akabinde Mahkememize tevzi edilmiş ve yukarıda yer verilen esas numarasını almıştır.

Mahkememizce yapılan inceleme neticesinde her ne kadar eldeki davaya genel görevli ticaret mahkemesi bakmakla görevli olduğundan görevsizlik kararı verilmiş ise de İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin Deniz Ticareti ne de Deniz Sigortalarına ilişkin hukuk davalarının yanında diğer dosyalara da bakmakla görevli olduğu, somut dosyada Deniz Ticareti veya Deniz Sigortalarına ilişkin kuralların uygulama alanı bulunmadığı anlaşılsa dahi davanın görevli İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesince görülmeye devam edilmesi gerektiği, en fazla tevzi puan sisteminde bu hususun sonraki dosyaların dağılımında dikkate alınabileceği bu nedenle görevsizlik kararı verilmesinin usul ekonomisi ilkesine aykırı olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip... · e-imza Hakim... · e-imza