İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/378 K.2025/1215

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin alacağının sağlanması amacıyla, İzmir ... İcra Müdürlüğünün... sayılı takip dosyası ile davalı hakkında ilamsız icra yolu ile icra takibi yapıldığını, takibin dayanağının... Bornova Çarşı şubesine ait... seri nolu, 30.07.2019 keşide tarihli 30.07.2019 ibraz tarihli, 30.07.2019 faiz başlangıç tarihli, 100.000,00 TL tutarındaki çek olduğunu, davalı vekili tarafından takibe itiraz edilip takibin durduğunu, takip dayanağı ...

Bornova Çarşı şubesine ait...seri nolu, 30.07.2019 keşide tarihli 30.07.2019 ibraz tarihli, 30.07.2019 faiz başlangıç tarihli, 100.000,00 TL tutarındaki çekin kaybolduğu için süresinde bankaya ibraz edilemediğini, takip dayanağı çekin bilgileri ellerinde olmadığı için çek iptali davası taraflarınca açılamadığını, icra takibine konu çekin sonradan bulunduğunu, ilamsız icra yolu ile müvekkilinin alacağı tahsil edilmeye çalışıldığını belirterek davanın kabulü ile haksız itirazın iptaline, İzmir....

İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı duran takibin devamına, davalı aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yan tarafından ''30.07.2019 ibraz tarihli'' ifadesi kullanılmış ise de anılı çekin muhatap bankaya ibraz edilmediğinin açıkça görüldüğünü, müvekkilinin keşideci olduğunu lehtarın ardından ciro işlemi yapıldığını, davacının ise ciro yolu ile devralan nihai hamil olduğunu, dava konusu evrak çek/kambiyo senedi vasfına sahip olmadığından davacının kambiyo hukukuna dayanan haklarını kullanmasının mümkün olmadığını, davacı ile müvekkili arasında temel ilişki olmadığını,

davacının kambiyo hukuku uyarı nihai hamil olduğunu ancak somut olayda dava konusu çekin kambiyo senedi vasfı taşımadığının açık olduğunu belirterek davacının davasının reddine, lehlerine yüzde yirmi oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerine yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre yapılan inceleme neticesinde taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasında davaya konu 100.000,00 TL bedelli çek nedeniyle alacağın tahsili yönünde başlatılan İzmir ...İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

İzmir ... İcra Müdürlüğünün... sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklısının davacı ..., Borçlusunun Davalı ...Ve Malzemeleri, Turizm, Madencilik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, ... Ltd Şti olduğu, ilamsız icra takibi olarak başlatılan takibin konusunun 30/07/2019 tarihli, ... seri nolu, 100.000,00.-TL bedelli çeke yönelik olarak 18.838,36.-TL takip öncesi faiz olmak üzere 118.838,36.-TL alacağın tahsilinin talep edildiği,

davalı borçlunun 21/09/2021 tarihli dilekçe ile borca, faize avukatlık ücreti ve diğer tüm ferilerine itiraz ederek takibin durdurulmasını talep ettiği ve takibin durduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizce ilk yapılan yargılama sonucu verilen 27/09/2022 tarih ... K sayılı hükümle "...takip dayanağı çekin yasal on günlük sürede muhatap bankaya ibraz edilmediği anlaşılmaktadır. Davacı vekilince temel ilişkiye dayalı olarak başkaca bir delil ileri sürülmeyeceği de son celsede imza altına alınarak beyan edildiğinden iddiaların ispatlanamadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur. Her ne kadar icra inkar tazminatı talebine ilişkin olarak ara karar kurulması sehven unutulmuş ise de asıl alacağa bağlı olarak bunun da reddedilmesine, ancak kısa karar ile gerekçeli karar uyumsuzluğuna sebebiyet vermemek için aynı şekilde bırakılmasına karar vermek gerekmiştir." şeklinde karar verildiği görülmüştür.

Davacı vekilinin İstinaf talebi üzerine dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi...Hukuk Dairesi'ne gönderildiği, buraca yapılan değerlendirme sonucu 09/04/2025 tarihli ... K sayılı kararla "Somut olayda, dava konusu takibin dayanağı olan çekte davalı keşideci, davacı ise çeki ciro yolu ile edinen yetkili hamildir.

Mahkemece, davalı arasında temel ilişki bulunmadığı, çekin süresinde ibraz edilmemesi nedeniyle kambiyo vasfını yitirdiğinden bu belgeye dayalı olarak davacının TTK'nun 732. maddesindeki sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde takip yapamayacağı, dava açamayacağı, davacının son duruşmadaki imzalı beyanı dikkate alındığında temel ilişki hakkında başkaca delil ileri süremeyeceği gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı, davalı ile aralarında temel ilişki bulunduğunu ileri sürmemiştir. Hukuki nitelendirme hakime ait olup, davalı hamil süresinde ibraz edilmeyen çeke dayalı olarak TTK'nun 732. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre alacağın tahsilini talep hakkına sahip olup, somut olay bakımından ispat yükü kendisinde olan davalı keşidecinin sebepsiz zenginleşmediğini ispatlaması gerekmektedir.

Mahkemece ispat külfetinde yanılgıya düşülerek yanılgılı gerekçelerle yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Bu durumda mahkemece, ispat yükü kendisinde olan davalı sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamak zorunda olduğundan takip ve dava tarihinde yürürlükte bulunan Türk Ticaret Kanunu'nun 732. maddesi uyarınca davalının bu konudaki delilleri toplanıp, yapılacak araştırma ve incelemeye göre uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ve eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK 353/1-a-6. madde uyarınca kaldırılarak dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmesi gerekmiştir. " şeklinde karar verilerek dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere mahkememize gönderildiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Mahkememizce verilen ara karar kapsamında davalı yan yönünden SMMM bilirkişi incelemesine karar verilmiş ve bu kapsamda ticari defter ve belgelerin mahkememize sunulması veya yerinin bildirilmesi talep edilmiş ise de; verilen yasal süre içerisinde ticari defter ve belgelerin bulunduğu yerin bildirilmediği görülmüştür.

Bu hali ile ispat külfeti kendisinde olan davalı tarafça ispata yarar bilgi ve belgenin dosyaya ibraz edilmediği, davalı hamil süresinde ibraz edilmeyen çeke dayalı olarak TTK'nun 732. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre alacağın tahsilini talep hakkına sahip olması, b nedenle ispat yükü kendisinde olan davalı keşidecinin sebepsiz zenginleşmediğini ispatlaması gerekmekte iken bu ispatı gerçekleştirilmediği kanaati ile davacı yan tarafından açılın davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e imza Hakim... · eimza