İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/60 K.2026/81

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı asil dava dilekçesinde özetle; müteveffa eşi ... T.... İzmir Merkez şubesinden aldığı çek defterlerinden ...çek seri numaralı boş çek yaprağını eşinin vefatı nedeniyle banka şubesine hesabı kapatmak için gittiğinde, bu çek yaprağının zayi olduğunu öğrendiğini, bu nedenle banka hesabını kapatamadığını ve mahkemeden bu çek yaprağının iptaline dair karar getirmesi halinde hesabın kapatılacağı bilgisinin bankaca verildiğini, bu nedenle müteveffa eşinin zayi ettiği ... çek seri numaralı ... İzmir Merkez Şubesine ait boş çek yaprağının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVA KONUSU

Açılan dava, ... İzmir Merkez Şubesi'ne ait...ek seri numaralı çek yaprağının davacının müteveffa eşinin rızası hilafına zilyetliğinden çıktığı iddiası ile açılan, çek yaprağının zayi olması sebebiyle iptali talebine ilişkindir.

DELİLLER

1-Davacının iddia ve beyanı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Açılan dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757. maddesi uyarınca kıymetli evrakın zayi olması nedeniyle iptali talebine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1-son. maddesinin atfı ile aynı yasanın 757/1. maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 18/04/2012 tarih ve 2012/4860 Esas 2012/6267 Karar sayılı ilamı ile de kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline ilişkin davalarda görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu belirlenmiştir.

Çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir..

Bununla birlikte, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2018/3302 Esas 2019/4506 Karar sayılı ilamında da aynen; ''...Mahkemece, dava konusu çek yapraklarının boş ve imzasız olduğu, çek vasfında olmayan boş çek yapraklarının tedavüle konmuş sayılamayacağı, bu nedenle de zayi nedeniyle iptalinin istenemeyeceği, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, iddia ve tüm dosya kapsamına göre imzasız çek yaprağının kıymetli evrak vasfında olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacının tüm temyiz itirazları yerinde değildir." şeklindeki onama kararı nazara alındığnıda: boş çek yapraklarının kıymetli evrak vasfının bulunmadığı, boş çek yapraklarının zayi olmaları sebebiyle açılan çek iptali davalarında davacının hukuki yararının bulunmadığına dikkat çekilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, davacı tarafından sunulan dava dilekçesi ile sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; davanın...çek seri numaralı boş çek yaprağının davacının vefat eden müteveffa eşinin rızası olmaksızın zilyetliğinden çıktığı iddiası ile açılan, çek yaprağının zayi olması sebebiyle iptali talebine ilişkin olduğu,

davanın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 563/2.,757.,818/son. maddeleri uyarınca zayi edildiği anda kıymetli evrak üzerinde hak sahibi olan kişi, yani ancak yetkili hamil tarafından açılabileceği, çekin yalnızca seri numarasının bilinmesi nedeni ile kıymetli evrak vasfında olması için gereken şekil şartlarının bulunmadığı, bununla birlikte boş olan çek yapraklarının kıymetli evrak niteliğinde bulunmadığı,

kaybolan boş çek yapraklarının üçüncü kişilerce doldurularak kullanılması halinde bu durumun onlara karşı açılacak bir menfi tespit davasında ileri sürülmesi gerektiği, ayrıca hesabın kapatılması talebinin ise davacının bankaya yönelik olarak açabileceği bir dava ile işbu talebin ilgili mahkemece değerlendirilebileceği, bu kapsamda belirtilen gerekçeler dahilinde davacının boş çek yaprağının zayi olduğundan bahisle iptali ile zayi belgesi verilmesi talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · eimza Hakim ... · eimza