İzmir Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/26 K.2021/140

Birleşen 23/10/2013 tarih, 2013/94 Esas- 2013/113 K. sayılı dosya bakımından

DAVA

Tasarıma Tecavüz- Tazminat- Tedbir

DAVA TARİHİ : 20/06/2013

KARAR TARİHİ : 23/10/2013

Birleşen 23/10/2013 tarih, 2013/22 Esas- 2013/112 Karar sayılı dosya bakımından,

DAVA

Tasarımın Hükümsüzlüğü

DAVA TARİHİ : 12/02/2013

KARAR TARİHİ : 23/10/2013

DAVA

Endüstriyel Tasarıma Tecavüz Nedeniyle Tazminat

DAVA TARİHİ : 22/01/2013

KARAR TARİHİ : 15/09/2021

Davacı vekili tarafından 22/01/2013 tarihinde, davalılar aleyhine açılan dava, mahkememizce verilen 2013/12 Esas- 2017/127 Karar sayılı ve 05/10/2017 tarihli karar üzerine istinaf edilmiş olup, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... HD'nin 10/12/2020 tarih, .../... Esas- .../... Karar sayılı kararı ile, mahkememiz kararının kaldırılması nedeniyle, mahkememizin esas defterine yeniden kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin ... Mobilya markası altında faaliyette bulunduğu ve 500’ü aşkın bayisi bulunduğunu, ürünlerinin tasarım tescillerinin bulunduğunu belirterek, davalının tasarım hakkına tecavüz ettiğini beyan etmiştir.

Davalının TPE’de tescillenmiş .../... tescil nolu gümüşlük, konsol, masa, TV dolabından oluşan tasarımını, .../... tescil nolu dolap, şifonyer, karyola, komidinden ibaret tasarımlarının üretildiğini ve müvekkilinin 2013 kataloglarında yer aldığını, ancak, davalı firma tarafından kendi kataloglarında aynılarının gösterildiği ve satışlarının yapıldığını, sipariş aldıklarını, üretime başladıklarını haber alarak bu davayı açtıklarını belirtmiştir.

İnegöl SHM .../... dosyasında 14/12/2012’de tecavüzü tespit ettiklerini, müvekkilinin tasarımlarının aynısının davacı tarafından ... ... ve .. ... kodu ile gösterilerek satışa sunulduğunu belirtmiştir.

İnegöl SHM dosyasında yapılan tespitte, tasarım tecavüzünün sabit olduğunu, tecavüzün önlenmesini, tecavüz ve haksız rekabete konu ürünlerin tespit edilerek, toplanmalarını, imhasını, tecavüzün durdurulmasını; ayrıca fazla hakları saklı 1.000 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren ticari faiziyle ve 10.000 TL manevi tazminatın aynı tarihinden ticari faiziyle davalıdan tahsilini, ilan kararı verilmesini dava etmiştir.

Maddi tazminat bakımından EndTasKHK 53, 52/c madde uyarınca lisans bedeli yöntemini tercih etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevabında özetle; tespit yapılan adres ve katalogların sahibinin Ltd. şirket olduğunun, davalının HMK hükümlerine aykırı olarak gösterildiğini, davalı sıfatın ... Mobilya ... ... olarak hatalı gösterildiğini belirtmiştir ve muhatabın müvekkili şirket olduğunu ikrar etmiş ve onun adına cevaplarını vekâletname ile sunmuştur.

Tespite itiraz ettiklerini, katalog üzerinden yapılan tespiti kabul etmediklerini, henüz ticari bir faaliyete konu olmayan ürünler üzerinden tazminat istenemeyeceğini ileri sürmüştür.

Öte yandan, İzmir FSHHM’de davacıya karşı dayanmış olduğu her iki tasarımın .../..., .../... hükümsüzlüğü konusunda dava açtıklarını, bu tasarımların ... firması ... ...’dan kopyalandığını, hükümsüzlük davasının bu davaya bekletici sorun sayılmasını istemiştir.

Birleşen 23/10/2013 tarih, 2013/94 Esas- 2013/113 K. sayılı dosya bakımından

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili adına kayıtlı olan .../... ve ... nolu tasarımlarımızın içeriği olan ürünler davalılarca üretim ve satışa konu edildiğini, .../... D.iş nolu dosyada İnegöl SHM’de 26/03/2013 tarihinde keşif ve tespit yaptıklarını ve tasarımı ihlal edici ürünlerin yerinde tespitinin sağlandığını, müvekkilinin katalogunun dosyada yer aldığını belirtmiştir.

Talep sonucu olarak, öncelikle ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ayrıca müvekkilin uğradığı kazanç kaybının belirlenerek 1.000 TL’lik kısmının dava tarihinden itibaren ticari faiziyle tahsilini, manevi zararı için de 100.000 TL zararın dava tarihinden itibaren ticari faiziyle tahsilini istemiş, müvekkilin zararı için EndTasKHK 52/c bendine dayandığını belirtmiştir

SAVUNMA

Davalı vekili savunmasında özetle; söz konusu ihlal iddialarını kabul etmediklerini, yapılan tespite itiraz ettiklerini, kaldı ki davacının tescillediği tasarımlarda yenilik özelliği bulunmadığını, bu yolda .../... Esas da hükümsüzlük davası açmış olduklarını ve birleştirme istediklerini belirtmiştir. Ayrıca, tespit sırasında görülen tek bir ürün bulunmuş olduğun, o da katalog hazırlanması için üretilmiş ürün olduğunu, devamı olmadığını belirtmiştir. Öte yandan, bu dosyadaki dava konusuyla ilgili olarak daha önce .../... Esas da tecavüz nedeniyle tazminat davası açılmış olduğunu, iki davanın konusunun aynı olduğunu, dolayısıyla derdestlik söz konusu olduğunu belirterek, derdestlikten reddini veya iki dosyanın birleştirilerek değerlendirilmesini talep etmiştir.

Birleşen 23/10/2013 tarih, 2013/22 Esas- 2013/112 Karar sayılı dosya bakımından,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı tarafından tescilmiş olan ..., ... tescil nolu tasarımların yenilik koşulu taşımadığını, dava dışı “... ...” şirketinin katalogundan kopyalanmış olduklarını ileri sürerek hükümsüzlük kararı verilmesini dava etmiştir. Sonraki beyanında benzer ve bağlantılı iddialarda bulunmuştur.

SAVUNMA

Davalı yan vekili cevabında, davanın usul ve yasaya aykırı açıldığını, tasarımların şartlarını taşıdığını, usulüne uygun tescillendiğini, genel izlenimlerinin farklı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. Sonraki beyanlarında da bağlantılı açıklamalarda bulunmuştur. Davacının dayandığı katalogun delil niteliği taşımadığını, söz konusu fotokopilerin kaynağının belirsiz olduğunu, anılan firmadan gelip gelmediğinin bilinemeyeceğini ileri sürmüştür.

TESPİT, DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Önceki gerekçemizde belirttiğimiz üzere dava, tasarım hakkının ihlali nedeniyle, tecavüzün önlenmesi ve tazminat davası ve birleşen dosya bakımından, davacı tasarımlarının hükümsüzlüğü davasıdır.

Endüstriyel tasarımlar tescil sahibine üretim, satış, tanıtım ve genel anlamda ticaret bakımından tekelci hak ve yetkiler sağlamaktadır. Tasarım tescil sahibinin izni olmaksızın tasarımının uygulanması ve üretim yapılması, keza tanıtım konusu yapılması, tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturmaktadır.

Davacı ... Ltd. Şirketi ve bağlantılı şirket tescilli .../... ve ... sayılı tasarımların sahibi ve kullanıcılarıdır. Bu bakımdan, tasarım ihlaline karşı dava açmakta hukuki yararları bulunmaktadır.

Davacı ... firmalarının dayandığı her iki tescil SMK'nın yürürlüğünden önce EndTasKHK hükümlerine göre kabul edilmişlerdir. Bu bakımdan, hükümsüzlük şartlarının araştırılması sırasında KHK hükümleri değerlendirilmektedir. Yenilik ve ayırt edicilik taşıyan tasarımlar sicile kaydedilerek korunmaktadır. Yenilikten kasıt, tasarımın daha önce dünya'da kamuya sunulmuş olmamasıdır.

Aynı türden ve aynı tasarım karakterini taşıyan bir ürün tasarımının kamuya sunumu halinde yenilik bozulmaktadır. Söz konusu her iki tasarımın daha önce gerek Türkiye'de gerekse dışarıda kullanılmamış olması halinde tasarım hakkı korumaya konu olmaktadır. ... Mobilya ve ... ... tasarımların yenilik şartına ilişkin iddialarda bulunarak dava dışı firmanın kataloğuna dayanmıştır.

Başlangıçta dava dilekçesiyle sunulmayan katalog, bilahare dosyaya sunulmuşsa da, standart bir ofset veya rotatif baskı ürünü olmayan spiralli bir katalogdur. Bu bakımdan kataloğun delil değeri üzerinde durmak gereklidir.

Açılan hükümsüzlük davası, tazminat davası bakımından öncelikle çözümlenmek durumunda olduğu için bu yönde teknik rapor alınmıştır. Mahkememizce, İç Mimar, Ege üniversitesi Mobilya Dekorasyon Öğr. üyesi, D.Ü. Hukuk Fakültesi Öğr. Üyesinden bilirkişi kurulu oluşturulmuştur. Bilirkişi kurulu, söz konusu ürünlerle tasarımları karşılaştırmak suretiyle, gerek tasarıma tecavüz iddiaları, gerekse yenilik ayırt edicilik şartları bakımından rapor vermiştir.

Hükümsüzlük davası bakımından raporlarında, her iki tasarım belgesinin kapsamındaki çoklu tasarımların Macar firması "... ..."un katalogunda yer aldığını ve dolayısıyla .../... ve ... nolu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik taşımadığını belirtmişlerdir.

Mahkememizce, tasarım sahibinin firmaya ait olduğu belirtilen kataloga ilişkin itirazlarının araştırılması gerekmiştir. Macar makamlarına istinabe yapılarak, bu katalogun geçerliliği ve basım tarihi konusunda sorular sorulmuş, katalogdan mevcutsa bir örnek talep edilmiştir. Ancak, Macar makamları istinabe işlemini usulüne uygun olarak tamamlayamamıştır.

Tasarıma tecavüz ve haksız rekabet nedeniyle tazminat istemleri açılan ve birleştirilen karşı hükümsüzlük davasının sonucuna bağlıdır. Hükümsüzlük davası, .../... Esas nolu dosyada açılmış olup, ... karar ile dava birleştirilmiştir. Hükümsüzlük konusu ... ve ... nolu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik konusu teknik raporla değerlendirilmiştir. Hükümsüzlük davası açan ... mobilya tarafı temel olarak dava dışı Macar firmasının kataloguna ve internet çıktılarına dayanmıştır.

Ancak, sundukları internet çıktıları, görseller yetersiz olduğundan fikir vermemektedir. Bilahare bu firmaya atfedilen spiral telle birleştirilmiş bir katalog sunulmuştur. Bilirkişi kurulundan dosyadaki kanıtlar çerçevesinde teknik rapor almak gerekmiştir. 15/04/2014 tarihli raporda her iki tasarımın konusu olan görsellerinin belirgin benzerlerinin dosyada örneği bulunan ... ... firma katalogunda mevcut olduğu rapor edilmiştir.

Fiziken sunulu olan katalogun geçerliliği konusunda, dosya kapsamına göre bir değerlendirme yapmak gereklidir. Katalogun yapısı gereği tereddüt uyandırması nedeniyle, tasarım sahibinin talebi üzerine ... ... firmasının yetkililerinden katalog içeriği hakkında bilgi ve beyan almak gerekmiştir. Bu konunun teyidi için tanık yapmaları konusunda firma yetkililerine yönerge yazılmışsa da sonuç alınamamıştır. Bununla birlikte katalog Mart 2012 yılı tarihini taşımaktadır.

Ancak, ... adına kayıtlı .../... ve ... nolu tasarımlar 09/07/2012 tarihlidir. Katalogun daha önceki tarihi taşımasına rağmen bir matbaa çıktısı olmaması delil değerini düşürmektedir. Macar firması yetkililerinden Bakanlık kanalıyla yeniden yönerge yazılarak bilgi sorulmuş ve sonunda talimat yerine getirilerek, dönmüştür.

Bununla birlikte, talimat dilinin Türkçe'ye çevrilmesi konusunda hükümsüzlük davacısı tarafından harekete geçilmemiş, hatta bu konudaki taleplerinden vazgeçilmiştir.

Dolayısıyla, katalogun delil değeri konusundaki tereddütler teyit edilmiştir. Buna göre, tasarımın hükümsüzlüğü davasının kanıtlanamadığı sonucuna varılmaktadır.Tasarımın tescili için başvuru tarihi itibariyle yenilik ve ayırt edicilik kriterleri mutlak suretle aranmaktadır. Bilirkişi raporunda belirtilmiş bulunan yenilik yokluğu tespiti ... ... kataloğunun sahih olması şartına bağlıdır. Mahkememizin katalogla ilgili değerlendirmesi yukarıda tartışıldığı üzere olumsuzdur. Nitekim, son olarak Macar makamlarından gelen yönerge içeriği olan ifadeler hükümsüzlük davasının davacısı tarafından Türkçe'ye çevrilmemiştir. Bundan kaçınılması nedeniyle aleyhe değerlendirmelere katlanması söz konusudur.

Yine davacının İnegöl Sulh Hukuk Mahkemesinde yaptırdığı .../... ve .../... değişik iş tespit dosyalarındaki deliller ve raporlar dikkate alındığında Davalı ... Mobilya Dekorasyon Tekstil Sanayi ve Tic. Ltd Şti'ye ait ... ... ve ..." kodu verdikleri yatak odası ve yemek odası takımların davacı tasarımlarına tecavüz oluşturduğu anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında BAM karar ilamı doğrultusunda 1 nolu celse de bilirkişi ara kararı kurulmuş ve ücret yatırması için ihtar yapılmış ve ihtarın sonuçları hatırlatılmış, davacı vekili ihtara rağmen kendi hatasından kaynaklı ücreti yatırmadığı anlaşılmış, ve bilirkişi delilinden vazgeçilmiş sayılmıştır.

Dosyadaki mevcut muhasip bilirkişi raporu davacının yoksun kaldığı kazancın tespiti için yeterli olmadığı, davacının zararını net olarak ispatlayamadığı anlaşılmakla asıl ve birleşen .../... esas sayılı dosya kapsamında maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir. 556 sayılı KHK'nın 62/b maddesi uyarınca, sınai mülkiyet hakkı sahibi, tecavüzün tespit, önlenmesi ve maddi tazminat yanında manevi zararının tazminin de talep edebilmektedir.

TBK'nın 58. Maddesi göz önüne alınarak;Somut tecavüz olayının özellikleri ve sonuçları, tarafların sosyal ekonomik durumlarına göre. 10.000 TL manevi tazminatın kabulü uygun görülmüştür.

Davalı ... Mobilya (... ...) ... ... ile ... Mobilya Dekorasyon Tekstil Sanayi ve Tic. Ltd Şti işyeri adresinin aynı olduğu, işyerinin ... Mobilya Dekorasyon Tekstil Sanayi ve Tic. Ltd Şti Tüzel kişiliğine ait olduğu, diğer davalı ... Mobilya'nın İse ... Mobilya Dekorasyon Tekstil Sanayi ve Tic. Ltd Şti'ye bağlı olduğu, husumetin sadece ... Mobilya Dekorasyon Tekstil Sanayi ve Tic. Ltd Şti'ye yöneltilmesi gerekirken tüm davalılara yöneltilmesi uygun görülmemiş, diğer davalılar yönünden husumet itirazı kabul görülerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

(E-İMZA)

¸

Hakim ...

(E-İMZA)

¸