İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/49 K.2024/171

Davacı vekili tarafından 12/04/2023 tarihinde davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı tarafın dava konusu tasarımlarının, yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmadığını, anılan tasarımların tescilinden sonra davacıya karşı İzmir Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir talepli delil tespiti, İnegöl ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin...

Esas sayılı dosyası ile ise tasarım hakkına tecavüzün tespiti, durdurulması ve önlenmesi talepli dava ikame ettiğini,- Dava konusu olan ;-... numaralı tescil belgesindeki (4) numaralı tasarım,-... numaralı tescil belgesindeki (5) numaralı tasarım,-... numaralı tescil belgesindeki (2) numaralı tasarım,-... numaralı tescil belgesindeki (1) numaralı tasarım, SMK'nın aradığı yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını haiz olmadığını, dava konusu tasarımların ayırt edilemeyecek derecede benzerlerinin dava dışı firmalar tarafından davacının tescil başvurusundan çok önce dünyada ve ülkemizde kamuya sunulmuş olduğunu,

ufak farklılıkların bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenimi değiştirmeyeceğini, Bilirkişi incelemesi neticesinde ispatlanacağı üzere sunulan dilekçede yer alan dava dışı firmalara ait paylaşımlarda yer alan görseller ile davanın ilerleyen aşamalarında davacı tarafça sunulacak olan hükümsüzlüğe mesnet görseller, dava konusu tasarımlarla birebir aynı olup iş bu tasarımlar için 'HÜKÜMSÜZLÜK' davası açma zaruriyetinin doğduğunu, belirterek anılan tescillerin tamamının yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine sahip olmaması nedeniyle hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı Cevap Dilekçesinde Özetle Müvekkili şirketin 2001 yılından itibaren faaliyet gösterdiğini, o tarihten beri yerli ve yabancı tasarımcılardan oluşan kendi tasarımcı ekibiyle özgün; yeni ve ayırt edici özellikli tasarımlar üreterek, daha çok "..." tarzı kaliteli ve dayanıklı mobilya üretim ve ticareti yaptığını, ihracata dönük faaliyetiyle ülke eonomisine katkı sağladığını, Müvekkilinin davacı ... karşı müvekkil tasarım tescilinden doğan haklarını korumak üzere İstanbul ...FSHH Mah. ....

İş sayılı tespit, İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ...D.İş sayılı tespit, Manisa ... Asliye Hukuk Mahkemesi... Esas sayılı ve İnegöl ....Asliye Hukuk Mahkemesi ...E.

Sayılı tasarıma tecavüzün tespiti, önlenmesi ve tazmini davalarını açtığını, davacının lihlal ürünlerin tespiti ve rapora bağlanmasıyla zor durumda kaldıklarından işbu davayı kötü niyetle açtıklarını, Delil olarak niteledikleri görüntülerin delil kabiliyeti bulunmadığını, dava konusu tasarımların en yenisinin 2020 ve en eskisi 2013 tarihli olduğunu, bunca yıldır itiraz eden olmadığını, Davacı ... tecavüz eylemlerinin tespiti, önlenmesi konul davanın üzerine hükümsüzlüğü açtıklarından samimi olmadıklarını, davanın hukuki yarar eksikliğiyle reddinin gerektiğini, Müvekkili KEPİ tarafından,

yıllık ücretler ödenen ve 5 yıllık süresi dolmuş olanlarını yenilediği tasarımlardan ..., ... ve ... nolu tasarımların ilk 5 yıllarının dolduğunu, yenilemelerinin yapıldığını, tasarımların fiilen üretim konusu olmalarına karşın işbu ihlale dek hiç bir sorun olmadan kullanıldığını,... no'lu çoklu tasarımın ilk döneminin dolmadığını, davalının.... tasarımı için,... adlı ürün görseli, ... internet sitesi görseli tarihsiz olup delil değeri taşımadığını, Davacının ... nolu tasarım için dayandığı ... ürününün benzemezliğinin bir bakışla dahi tartışmasız olduğunu, iki ürünün ayak yapısı, arkalık ve kolçak yapılanmalarının farklı,

ilgisiz ve benzemez olduğunu, Davacının ... çoklu tasarım için gösterdiği delilin incelenebilirlik özelliği olmadığını, davalının 3.3.2020 başvurulu ... sayılı tasarımı da karşısında internette bu görselin olması davalının tasarım başvurusundan önce açıklandığı anlamına gelmediğini, ... sayılı davalı tasarım tesciline karşı yenilik bozar iddiasıyla sunulan görselin bu tasarıma benzerliği olmadığını, internette rastladığı tarihi, sunumu veya açıklaması belirsiz. belgeler olduğunu, ...ten bulunan görselin davalı tasarımıyla ilgisi bulunmadığını, o görselin kanepesinin üç minderli, davalınınkinin mindersiz;

iki oturma bölümlü ve davalının ise ise üç bölümlü olduğunu, ..., ayak yapısı ve yandan görünüşlerinin de farklı olduğunu, benzer sebeplerin, davacının diğer dayanakları, tarih bilgisi olmayan ..., ... sitesinin internet görseli bakımından da geçerli olduğunu, Davalının ... sayılı tasarımı bakımından davacının gösterdiği delilin, ...

İnşaat AŞ'ye ait ... sayılı tasarım kapsamındaki büfe ürünlerinin de davalının ürününden farklı bir tasarıma sahip olduğunu, davalının büfe ürününe özgün ayak yapılanması ve eliptik ön görünüm farklı bir karakter kazandırdığını, ürünlerin görünümleri, ayak yapıları, ... ürününde dört ayağı birbirine bağlayan tel yapılanma, ön kapak tasarımları ve süslemelerinin ayırt edicilik sağladığını, mesnet tasarımdaki 'ayak bağı tel yapılanması'nın mevcut olmadığını, eliptik görünüm ve yapılanmanın tasarıma farklı bir karakter verdiğini, Davacının dayandığı tek tarih taşıyan delil olan ... tasarım tescili ... nolu tasarım davalı ürününe büfe olması,

dikdörtgen ana hatları ve ayaklı olması yönüyle kabaca benzer (!) ise de gerçekte bilgilenmiş kullanıcı bakışıyla müvekkil ürünü farklı ve ayırt edici olduğunu, ayak yapıları, eliptik ön gövde, ön tasarım süslemesi farklı olduğu gibi ayakların davalının tasarımını farklı kıldığını, ayrıca ... tescilinin ayakları kendine özgü tel ile bir birine bağlı olmasının önemli olduğunu, Davanın konusunun...,..., ... ve... sayılı çoklu tasarımlar olduğunu, dava dışı çoklu tasarımları da kapsar şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmiş olmasının talebi aştığını, haksız tedbirin kayıtlardan kaldırılmasını talep ettiğini,

Davacı dayanağı delillerin büyük bir kısmının yazılı delil değeri taşımadığını, yenilik ve ayırt edicilik değerlendirmesinde dikkate alınamayacaklarını, farklılıkların ilk bakışta göze çarptığını, davalı tasarımlarının tasarımcının seçenek özgürlüğü çerçevesinde özgün, tescil şartlarını taşıyan tasarımlar olduğunu Belirterek davanın reddini talep etmiştir.

TESPİT, DELİL DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

Davalı adına..., ...,..., ... nolu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini taşıyıp taşımadığı tasarımların tescilinden önce kamuya sunulup sunulmadığı tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine ilişkin taleplerin haklı yerinde bir talep olup olmadığına ilişkin yapılan yargılama sonucunda;

Tasarım ile ilgili mevzuat açısından: 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunundaki düzenlemeye göre: Kanunun 55. maddesinde tasarımın tanımı aşağıdaki şekilde yapılmıştır: "Tasarım ve ürün Madde 55- (1) Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür.

(2) Ürün, bilgisayar programları hariç olmak üzere, endüstriyel yolla veya elle üretilen herhangi bir nesnenin yanı sıra birleşik bir ürün veya bu ürünü oluşturan parçaları, ambalaj gibi nesneleri, birden çok nesnenin bir arada algılanan sunumlarını, grafik sembolleri ve tipografik karakterleri ifade eder. (3) Birleşik ürün, sökülüp takılma yoluyla değiştirilebilen veya yenilenebilen parçalardan oluşan üründür.

(4) Tasarım; bu Kanun hükümleri uyarınca tescil edilmiş olması hâlinde tescilli Tasarım, ilk kez Türkiye'de kamuya sunulmuş olması hâlinde ise tescilsiz tasarım olarak Korunur. SMK Kanunun 56. Maddesinde Tescilsiz Tasarımlarla ilgili yenilik ve ayırt edicilik kıstaslarının ele alındığını görüyoruz: Yenilik ve ayırt edicilik Madde 56- (1) Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur.

(2) Birleşik ürünün parçasının tasarımı, aşağıdaki şartları taşıyorsa yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir: a) Parça birleşik ürüne takıldığında, birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda olmalıdır. b) Parçanın görünür durumda olan özellikleri, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını Karşılamalıdır. (3) Bu maddede yer alan normal kullanım; bakım, servis veya onarım işleri hariç olmak üzere, son kullanıcı tarafından kullanımı ifade eder.

(4) Bir tasarımın aynısı; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul Edilir Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.

(5) Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.

(6) Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır İlk kriter : Yenilik " Tescilsiz tasarım için ; tasarımın aynısı kamuya sunulduğu ilk tarihten önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir.” Bir tasarımın yeni olup olmadığını değerlendirirken 2. kriter olan ayırt edicilik kıstası ele alınacaktır.

Buna göre bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir. Kamuya sunma Madde 57- (1) Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar.

Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz.

(2) Koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez. * 6769 sayılı kanunun 56. maddesinde yenilik şu şekilde düzenlenmiştir: “(4) Bir tasarımın aynısı;

a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.” Tasarımda yenilik kavramının tanımı değişmemiştir. Ancak tescilsiz tasarımlar için de bir düzenleme yapılarak yeni kanunla düzenleme genişletilmiştir.

Buna göre tescilli tasarımlarda başvuru ve rüçhan tarihi göz önünde bulundurulurken, tescilsiz tasarım için kamuya sunma tarihi önemlidir.” Hükümsüzlük hâlleri Madde 77- (1) Aşağıdaki hâllerde tasarımın hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir: a) 55 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57 nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58 inci maddenin dördüncü fıkrası ve 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu,

başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse. b) Hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse. c) Sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise.

(2) 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (b) ve (ç) bentleri ile fikri mülkiyet haklarının yetkisiz kullanımı gerekçesiyle tasarımın bir kısmına ilişkin hükümsüzlük talebinin kabul edilmesi hâlinde, o kısmın tescili hükümsüz kılınır. Kısmi hükümsüzlük sonucunda tescilin devamı için, kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi şarttır. “Kamuya Sunma herhangi bir sınırlama veya sır saklama yükümlülüğü bulunmayan kişilere tasarımın açıklanmasıdır.

Diğer bir değişle, kamuya sunma bilginin kontrol edilemeyecek şekilde ifşa edilmesidir...”” “Tasarımın kamuya sunulmasından itibaren tasarım sahibine sağlanan 12 aylık yeni sayılma süresi sahibine bir öncelik hakkı vermez. Yani bu süre, sadece 554 sayılı KHK'nin 8. Maddesinde belirtilen kişilerce kamuya sunuma karşı bir yeni sayılmadır.

Diğer bir değişle , yeni sayılma süresince bir başkası, bağımsız olarak aynı veya ufak değişiklikler nedeni ile aynı sayılan bir tasarım meydana getirmişse, tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliği kalmaz. Bu nedenle tasarım sahipleri, bu süreyi kullanırken böyle bir riskin varlığını dikkate almalıdır.

554 sayılı KHK nun 8. Maddesi SMK 57/(2)'ye denk gelmekle : “Koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez.

Tescilli tasarım sahibine 3.kişileri dışlayıcı tekel hakkı sağlamaktadır. Tasarım ayni veya belirgin benzerinin izinsiz kullanımı SMK 81.madde anlamında özel ve haksız rekabet tipi, tasarım hakkına tecavüzdür. Koruma yenilik ve ayırt edicilik taşıyan tasarımlara sağlanmakta olup, Türk Patent Kurumundan getirtilen kayda göre davacının tasarım hakkı devam etmektedir.

Somut olayda; davacının delillerinde sunduğu ve internette yer alan ürünler ile yukarıda hükümsüzlüğe konu edilen tasarımların karşılaştırmaları yapıldığında ...nolu tasarım ile bilirkişi raporunda tablo 1 de karşılaştırılması yapılan ürünle aynı olduğu anlaşılsa da kıyaslaması yapılan bu ürünün tasarım tescilinden önce sunulduğuna dair verilerin bulunmadığı yine aynı tasarım için delil olarak sunulan tablo 2 deki ürünün farklı olduğu ... nolu tasarım ile tablo 3 deki ürünün farklı olduğu ... ile tablo 4 karşılaştırılan ürünün farklı olduğu ... ile tablo 5 ve 7’de sunulan ürünlerin aynı olsa da tescil tarihinden önce kamuya sunulduğuna dair

verinin bulunmadığı tablo 6 üzerinden yapılan değerlendirmede ise internette yer alan ürünlerden farklı olduğu dosyadaki tüm bilgi ve belgeler alınan bilirkişi raporu kapsamında hükümsüzlüğe konu edilen tasarımların SMK’de düzenlenen yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini taşıdığı ve hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine dair aşağıda belirtir şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı