İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/112 K.2024/251

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 29/09/2005 tarihinde tasarım tescili aldığını, karşı tarafın müvekkilinin tescilli tasarımının ayırt edilemeyecek kadar benzerini izni ve bilgisi olmadan kullandığını, bu hususun İzmir ....Sulh Hukuk Mahkemesi... D.iş ve Fikri Sınai Haklar Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyaları ile tespit edildiğini, tecavüzün önlenmesini 1.000 TL maddi tazminat ve artırım yapılmasını, 5.000 TL manevi tazminat kullanımla ilgili tedbir kararı verilmesini, dava tarihinden işleyen değişen oranlı ticari faize karar verilmesini, tecavüzlü ürünlere el konulmasını dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı tarafa usulüne uygun tebligatın yapıldığı ancak davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER

TPMK kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davalının, davacıya ait tasarıma ihlalde bulunup bulunmadığının tespiti maddi ve manevi tazminat talebinin haklı yerinde bir talep olup olmadığına ilişkin Yargıtayın bozma kararı kapsamında yapılan yargılama sonucunda;

Tasarım ile ilgili mevzuat açısından: 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunundaki düzenlemeye göre: Kanunun 55. maddesinde tasarımın tanımı aşağıdaki şekilde yapılmıştır: "Tasarım ve ürün MADDE 55- (1) Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür.

(2) Ürün, bilgisayar programları hariç olmak üzere, endüstriyel yolla veya elle üretilen herhangi bir nesnenin yanı sıra birleşik bir ürün veya bu ürünü oluşturan parçaları, ambalaj gibi nesneleri, birden çok nesnenin bir arada algılanan sunumlarını, grafik sembolleri ve tipografik karakterleri ifade eder. (3) Birleşik ürün, sökülüp takılma yoluyla değiştirilebilen veya yenilenebilen parçalardan oluşan üründür.

(4) Tasarım; bu Kanun hükümleri uyarınca tescil edilmiş olması hâlinde tescilli Tasarım, ilk kez Türkiye'de kamuya sunulmuş olması hâlinde ise tescilsiz tasarım olarak Korunur. SMK Kanunun 56. Maddesinde Tescilsiz Tasarımlarla ilgili yenilik ve ayırt edicilik kıstaslarının ele alındığını görüyoruz: Yenilik ve ayırt edicilik MADDE 56- (1) Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur.

(2) Birleşik ürünün parçasının tasarımı, aşağıdaki şartları taşıyorsa yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir: a) Parça birleşik ürüne takıldığında, birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda olmalıdır. b) Parçanın görünür durumda olan özellikleri, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını Karşılamalıdır. (3) Bu maddede yer alan normal kullanım; bakım, servis veya onarım işleri hariç olmak üzere, son kullanıcı tarafından kullanımı ifade eder.

(4) Bir tasarımın aynısı; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul Edilir Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.

(5) Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.

(6) Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır İlk kriter : Yenilik " Tescilsiz tasarım için ; tasarımın aynısı kamuya sunulduğu ilk tarihten önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir.” Bir tasarımın yeni olup olmadığını değerlendirirken 2. kriter olan ayırt edicilik kıstası ele alınacaktır.

Buna göre bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir. Kamuya sunma MADDE 57- (1) Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar.

Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz.

(2) Koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez. * 6769 sayılı kanunun 56. maddesinde yenilik şu şekilde düzenlenmiştir: “(4) Bir tasarımın aynısı;

a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.” Tasarımda yenilik kavramının tanımı değişmemiştir. Ancak tescilsiz tasarımlar için de bir düzenleme yapılarak yeni kanunla düzenleme genişletilmiştir.

Buna göre tescilli tasarımlarda başvuru ve rüçhan tarihi göz önünde bulundurulurken, tescilsiz tasarım için kamuya sunma tarihi önemlidir.” Hükümsüzlük hâlleri MADDE 77- (1) Aşağıdaki hâllerde tasarımın hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir: a) 55 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57 nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58 inci maddenin dördüncü fıkrası ve 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu,

başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse. b) Hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse. c) Sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise.

(2) 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (b) ve (ç) bentleri ile fikri mülkiyet haklarının yetkisiz kullanımı gerekçesiyle tasarımın bir kısmına ilişkin hükümsüzlük talebinin kabul edilmesi hâlinde, o kısmın tescili hükümsüz kılınır. Kısmi hükümsüzlük sonucunda tescilin devamı için, kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi şarttır. “Kamuya Sunma herhangi bir sınırlama veya sır saklama yükümlülüğü bulunmayan kişilere tasarımın açıklanmasıdır.

Diğer bir değişle, kamuya sunma bilginin kontrol edilemeyecek şekilde ifşa edilmesidir...”” “Tasarımın kamuya sunulmasından itibaren tasarım sahibine sağlanan 12 aylık yeni sayılma süresi sahibine bir öncelik hakkı vermez. Yani bu süre, sadece 554 sayılı KHK'nin 8. Maddesinde belirtilen kişilerce kamuya sunuma karşı bir yeni sayılmadır.

Diğer bir değişle , yeni sayılma süresince bir başkası, bağımsız olarak aynı veya ufak değişiklikler nedeni ile aynı sayılan bir tasarım meydana getirmişse, tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliği kalmaz. Bu nedenle tasarım sahipleri, bu süreyi kullanırken böyle bir riskin varlığını dikkate almalıdır.

554 sayılı KHK nun 8. Maddesi SMK 57/(2)'ye denk gelmekle : “Koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez.

Tescilli tasarım sahibine 3.kişileri dışlayıcı tekel hakkı sağlamaktadır. Tasarım ayni veya belirgin benzerinin izinsiz kullanımı SMK 81.madde anlamında özel ve haksız rekabet tipi, tasarım hakkına tecavüzdür.

Koruma yenilik ve ayırt edicilik taşıyan tasarımlara sağlanmakta olup, Türk Patent Kurumundan getirtilen kayda göre davacının tasarım hakkı devam etmektedir.

Somut olayda; Mahkememizce bekletici mesele yapılan Kayseri... ASHM ... esas sayılı dosyasının Yargıtay safhasına geçip onaylanması sonucunda davacının tasarımı tescilinin geçerli olduğu anlaşılmakla davacının tasarımının dava tarihi itibariyle korunma süresi içerisinde yer aldığı 554 sayılı Tasarım KHK hükümlerini yürürlükte olduğu gibi 6769 yasalarınında aynı kapsamda olduğu, SMK'nin yürürlüğünden önceki başvurular belgeler, önceki mevzuata göre sonuçlandırılmaktadır. Korumaya ilişkin ise böyle bir ilke düzenlenmediğinden koruma yürürlükteki mevzuata tabidir. Bununla birlikte koruma bakımından somut olayın değerlendirilmesi 554 sayılı KHK ve 6769 sayılı yasa bakımından farklılık bulunmamaktadır.

Davalı mobilya ayağı ürünlerini (... ve ...) kodlu üretilen ürünlerdir. Davacının tasarımının ihlali niteliği taşıdığı Mahkememizin... D.İş, Sulh Hukuk Mahkemesinin ... sayılı dosyası ve Kayseri ... Ashm dosyasında davalının ... ve ... kodlu ürünleri ürettiği ilgili dosyadaki bilirkişi raporunda da tasarımın ihlalin niteliği taşıdığı belirlenmiştir. Buna göre SMK'nin 81, 149, 151 maddeleri ve End. Tas.

KHK'nin 48. maddesi oluştuğu kanaati dosyadaki tüm bilgi ve belgeler alınan bilirkişi raporu kapsamında davalının davacıya ait tasarıma ihlalde bulunduğunun tespitine bu ihlalin önlenmesine, seçim yöntemine göre belirlenen muhtemel kazanç olarak maddi zarar tespit edilen 33.642,40 TL'nin ıslah tarihinden itibaren ticari faizi ile davalıdan alınmasına, 5.000,00 TL manevi zararında davalıdan alınıp davacıya verilmesine fazlaya ilişkin taleplerin reddine dair aşağıda belirtir şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır