Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/289 K.2022/349

Av. ... DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ : ... KARAR TARİHİ : ...

KARAR YAZIM TARİHİ : 17/05/2022

Mahkememize açılan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... tarihinde davalı tarafından ZMMS poliçesi düzenlenen ... plaka sayılı ... aracın çarpması neticesinde yaralandığını, davalı sigorta şirketi ile yapılan arabuluculuk görüşmesinde sigorta şirketi tarafından ... tarihinde 9.591,64 TL ödeme yapıldığı bilgisi verildiğini, yapılan başkaca bir ödeme olmamakla birlikte, yapılan ödeme zararlarını karşılamadığını, Kayseri ... Sulh Ceza Mahkemesi'nin ... E. ...

K. sayılı ... asıl karar, ... ek karar tarihli kararıyla sanık (şoför) ... 'in taksirle yaralamaya neden olma suçundan dolayı hapis cezası ile cezalandırıldığını, bu dosyada şoförün kusurlu bulunduğunu, Kayseri ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...

E. sayılı davası ile davalılar ... (şoför) ve ... (işleten) aleyhine maddi tazminat ve manevi tazminatın tahsili için dava açıldığını, bu davada alınan Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi'nin ... tarihli ... sayılı raporu ile ... ’in %25 oranında kusurlu bulunduğunu, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı ... tarihli ... sayılı raporu ile davacı ... 'ın %38 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının tespit edildiğini, davacının meslekte kazanma gücü nedeniyle iş göremezlikten kaynaklanan zararı Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen ... tarihli rapor ile ortaya çıktığını, Kayseri...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı dava dosyası ile ilişkili ve aynı konuda olması nedeniyle dosyanın Kayseri ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dava dosyası ile birleştirilmesini, mahkemenin ticaret mahkemesi olması nedeniyle birleştirme talebinin uygun görülmemesi halinde Kayseri ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasının bir suretinin istenilmesine, fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 150.073,52 TL'nin (Kayseri ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı davanın davalıları ... ve ... hakkında kurulacak hüküm nedeniyle tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla müştereken ve müteselsilen sorumlulukları göz önünde bulundurularak) kaza tarihinden (... ) itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazanın ... tarihinde gerçekleştiğini, davanın zaman aşımına uğradığını, dosyanın Kayseri ... Asliye Hukuk Mahkemesi ...

E. numaralı dosya ile birleştirilmesini, davacı tarafın ibraz ettiği deliller ve özellikle kaza tespit tutanağının davalı tarafa tebliğ edilmediğini, bu nedenle belge suretleri ve delillerin tebliğini, zorunlu dava şartı olan sigorta şirketine usulüne uygun başvurunun davacı tarafça yerine getirilip getirilmediğinin ispat edilmesi gerektiğini, ZMMS Genel Şartlarında belirtilen ve ibrazı zorunlu olan belgelerle yapılmış bir başvuru bulunmuyor ise dava şartı yokluğundan huzurdaki davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kaza ile sakatlık arasındaki illiyet bağının tespit edilmesi gerektiğini,

kusur oranlarının ve maluliyet oranının tespiti için ATK'dan rapor alınması gerektiğini, söz konusu kazanın iş kazası olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, söz konusu kaza iş kazası ise SGK tarafından bağlanan peşin sermaye değerinin sorulup tenzil edilmesi gerektiğini, gelirin asgari ücret üzerinden hesap edilmesi gerektiğini, hesaplanacak tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusurun tenzili gerektiğini, davalı şirketin söz konusu zarardan poliçe teminat limitleri dâhilinde sorumlu olduğunu, işbu dava tarihine kadar herhangi bir ihbar bulunmadığını, faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini,

daha önce yapılmış ödemelerin faizi ve güncellemesi yapılarak mahsup edilmesi gerektiğini, teminatın tek, zarar görenlerin birden fazla olması durumunda karayolları trafik kanunu 96.madde gereğince teminatın paylaştırılması gerektiğini, zorunlu mali mesuliyet sigortası genel şartlarında sigortacının sorumlu olmadığı hususların tek tek sayıldığını, davada bu bentte sayılan durumlardan birinin varlığının tespiti halinde davanın reddi gerektiğini, manevi tazminat taleplerinin ZMMS teminatı dışında olduğunu, ZMMS Genel Şartları ve KTK ya göre manevi tazminat taleplerinin teminat dışında tutulduğunu,

bu nedenle manevi tazminat taleplerinin reddi gerektiğini beyan etmiş, haksız ve mesnetsiz davanın usulden ve esastan reddine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kayseri ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas (Kayseri ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas) sayılı dava dosyasının bir örneğinin uyaptan celp edilmiş, incelenmesinde, davacılar ... ve ... tarafından davalılar ... ve ... aleyhinde, ... tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile maddi ve manevi tazminat davası açıldığı, mahkemece kusur ve maluliyet hususunda adli tıp raporlarının ve aktüer hususunda bilirkişi raporunun alındığı görülmüştür.

Kayseri ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas (Kayseri ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas) sayılı dosyasında ... tarihli Adli Tıp Kurumu maluliyet raporu ile ... tarihli kusur değerlendirmesine ilişkin raporun bu davanın davalısının vekiline tebliğ edilmiş, davalı vekilinin raporlara karşı itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Kayseri ... Sulh Ceza Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, sanık ... 'in katılan ... 'a yönelik taksirle yaralayama neden olma suçundan 3.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına kesin olarak karar verildiği görülmüştür.

... Sigorta A.Ş. Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... plaka sayılı aracın ... tarihinde karıştığı kaza nedeni ile açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, incelenmesinde ... plakalı aracın ... başlangıç ve ... bitiş tarihli ZMMS poliçesi ile sigortalandığı, davacının davadan önce KTK'nın 97. maddesi kapsamında başvurusunun olduğu görülmüştür.

Kayseri Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... plaka sayılı aracın kaza tarihi olan ... tarihli kaza tarihinden bu güne kadarki tüm kayıtların çıkarılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı ile; ... plakalı aracın ... tarihli satışı ile ... 'e tescilinin yapıldığı, kaza tarihinde de ... adına kayıtlı olduğu, ... tarihli satışı ile ... 'e devrinin yapıldığı bildirilmiştir.

SGK Kayseri İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacının ... tarihinde trafik kazası geçirmesi nedeniyle yaralanmasından dolayı SGK tarafından davacıya rücua tabi maaş veya gelir bağlanıp bağlanmadığı sorulmuş, gelen yazı cevabı ile; rücuya tabi trafik kazası ile ilgili herhangi bir ödeme yapılmadığı bildirilmiştir.

Kayseri Erciyes Üniversitesi Sağlık Uygulamaları ve Araştırma Hastanesi'ne, Ankara Şehir Hastanesi'ne ve Kayseri Şehir Hastanesi'ne müzekkere yazılarak davacının ... tarihinde trafik kazası nedeniyle yaralanması nedeniyle tüm tedavi evrakları celp edilmiştir.

Davacının aile nüfus kayıt tablosu örneğinin uyap sisteminden çıkarılarak dosyamız arasına alınmıştır.

... ve Emeklilik Şirketleri Birliğine ve Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi'ne ayrı ayrı müzekkere yazılarak ... plakalı aracın ... tarihinde karıştığı kaza nedeniyle ... 'ın yaralanması sonucu açılan bir hasar dosyası var ise hasar dosyasının ve ödeme belgesinin gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevapları ile; ... Sigorta T.A.Ş tarafından düzenlenen trafik sigorta kapsamında açılmış hasar dosya kaydının tespit edildiği bildirilmiştir.

... Sigorta A.Ş'ye müzekkere yazılarak ... hasar dosyası nedeni ile ... 'a ödenen 9.591,00 TL'nin ödeme belgesi celp edilmiştir.

Tüm deliller toplandıktan sonra aktüerya hususunda bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş, bilirkişiden TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi esas alınması istenilmiştir. Hesap bilirkişisi ... ... tarihli raporunda özetle;

1- ... tarihinde 9.591,64 TL. ödeme yapıldığının kabulü ile öncelikle işbu raporun “A” maddesinde ödeme tarihindeki verilere göre hesaplama yapılmış olup davacıya yapılan ödemenin yetersiz olduğunu, davacının karşılanmayan bakiye zararının bulunduğu hesaplanmış olup işbu rapor tarihindeki verilere göre bakiye zarar hesabı yapıldığını,

2- Davacının işbu rapor tarihindeki verilere göre bakiye sürekli iş göremezlik zararının;

İşlemiş dönem geliri 214.020,09 TL.

İşleyecek dönem geliri + 3.189.199,32 TL.

3.403.219,41 TL.

% 38 maluliyet oranına göre (3.403.219,41 x %38) : 1.293.223,37 TL.

% 75 kusur indirimi sonucu (1.293.223,37 x %25) : 323.305,84 TL.

Güncellenmiş ödemenin mahsubu (323.305,84 - 17.628,12): 305.677,72 TL. olduğu,

3- ZMMS bakiye poliçe limiti: Kaza tarihinde sakatlık halinde kişi başına ZMMS poliçe limitinin 200.000,00 TL. olduğu, davalının 9.591,64 TL. ödeme yaptığının kabulü halinde bakiye poliçe limitinin (200.000,00 - 9,591,64) 190,408,36 TL. olduğu yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalı vekilinin rapora karşı beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Davacı dava dilekçesiyle, ... tarihinde ... plakalı aracın davacı yayaya çarptığını ve kazada yaralandığını, ... aracın kusurlu olduğundan bahisle kalıcı iş göremezlik tazminatı talebinde bulunmuştur.

Davalı sigorta şirketi ise usule uygun başvuru olmadığını, ödeme yaptıklarını ve zamanaşımı itiirazında bulunarak davanın reddini dilemiştir.

Ceza dosyasının ve tescil kayıtlarının incelenmesinde kazanın ... dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın davacı yayaya çarptığını ve kazada yaralandığı anlaşılmıştır.

Sigorta poliçesi incelenmesinde, ... plakalı aracın davalı bünyesinde sigortalandığı anlaşılmıştır.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

- Derdestlik itirazına dair değerlendirmede;

Davalı vekili derdestlik itirazında bulunmuş ise de Kayseri ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas (Kayseri ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas) sayılı dosyasının tarafları ile işbu davanın taraflarının aynı olmaması nedeni ile ... tarihli ön inceleme duruşmasının (2) numaralı ara kararı ile davalının derdestlik itirazının reddine karar verilmiştir.

-Zorunlu başvuru şartına dair değerlendirmede;

Davalı vekili davacının KTK’nun 97.maddesine uygun başvuru yapmadan dava açtığını ileri sürmüş ise de kaza tarihinin KTK'nun 97.maddesinin yürürlüğe girmesinden önce tarihli olduğu gibi dava dilekçesinin ekindeki belgelere göre davacının dava açmadan önce Yenimahalle ... Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı sayılı ihtarnamesi ile davalıya başvurduğu görülmekle, ... tarihli ön inceleme duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile davalının dava şartı itirazının reddine karar verilmiştir.

-Zamanaşımına dair değerlendirmede;

Zamanaşımı hukuki niteliği itibariyle maddi hukuktan kaynaklanan bir def'i olup; usul hukuku anlamında ise bir savunma aracıdır. (Kuru B.: Hukuk Muhakemeleri Usulü, Cilt: II, sh.1761; Canbolat F.: “Def’i ve İtiraz Arasındaki Farklar ve İleri Sürülmesinin Hukuki Sonuçları”, ERÜHFD, Cilt: III, Sayı:1, Kayseri 2008, sh.255 vd.).

Zamanaşımı def'i, davalının aslında var olan bir borcunu özel bir nedenle yerine getirmekten kaçınmasına olanak veren bir haktır. Bu hakkı kullanıp kullanmamak tamamen borçluya kalmıştır. Diğer bir anlatımla, davalı tarafından zamanaşımı def'i ileri sürülmedikçe, o hak ve alacak için yasanın öngördüğü zamanaşımı süresi dolmuş olsa bile hâkim bunu kendiliğinden göz önüne alamaz (818 sayılı BK m.140, 6098 sayılı TBK m.161).

Zamanaşımı usule müteallik bir mesele değildir. Zamanaşımı hakkın esasına müteallik bir meseledir (Von Tuhr, Andreas: Borçlar Hukuku (C. Edege Çevirisi), Ankara 1983, Cilt:I-II, sh.688).

Zamanaşımı defi davanın esası hakkında her türlü muameleye manidir. Bu sorun halledilmeden davanın esası incelenemez. (11.01.1940 tarihli 15/70 sayılı İçt. Bir. Kararı)

Olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanunun 109/2 maddesi gereğince tazminat davasının zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, herhalde zararı doğuran olayın gerçekleşmesinden itibaren on yıllık sürede zamanaşımına uğrayacağı düzenlenmiştir. Ancak, haksız fiil aynı zamanda suç teşkil eden bir eylem ise ve Ceza Kanunu’nda daha uzun zamanaşımı süresi öngörülmüşse haksız fiil sorumluluğunda bu (uzamış) ceza zamanaşımı süreleri uygulanır. Uzamış (ceza) zamanaşımının başlangıcı olay tarihidir, zarar ve failin öğrenilmemesi önem taşımaz. Ceza zamanışımı süresi dolmuş ise on yıllık hak düşürücü süre içinde olmak kaydıyla zararın (gelişen durumun sona ermesinden itibaren) ve failin öğrenilmesinden itibaren iki yıllık süre içinde de dava açılabilecektir.

Kaza ... tarihinde gerçekleşmiş olup, olayda 5237 sayılı TCK uyarınca 8 yıllık ceza zamanaşımı süresinin uygulanacak olması, ceza zamanaşımının olay tarihinden itibaren işleyecek olması karşısında 8 yıllık ceza zamanaşımının dava tarihi olan ... itibariyle dolduğu anlaşılmıştır. Ancak davada "gelişen durum"un bulunması söz konusudur. Dava, belirsiz alacak müessesinin ortaya çıktığı 6100 Sayılı HMK'nın, yürürlük tarihi olan 2011 yılından sonra açılan belirsiz alacak davalarında, dava tarihine (söz konusu olması halinde artırım veya ıslaha göre değil) bakılacağından, talebin zamanaşımına uğrayıp uğramadığının tespiti önem arz etmektedir.

Zamanaşımı süresinin işlemeye başlaması için, zarar gören tarafından failin yanında zararın da öğrenilmesi gerekir. Bedensel zararlarda, uğranılan zararın tespit edilebilmesi için, meydana gelen yaralanmanın niteliği de nazara alınarak, öncelikle zarar nedeniyle gerekli tedavi sürecinin bitmiş olması gerekir. Zira, tedavi devam ederken zarar gören kişinin sürekli ve geçici işgöremezlik durumu tam olarak tespit edilemez. Daha açık bir ifade ile, tedavi devam ederken kişinin yaralanma nedeniyle maluliyeti olup olmadığı ve varsa oranının ne olduğu tam olarak tespit edilemez.

Kazadaki yaralanmaya bağlı gelişen yeni durum olup olmadığının tespiti, gelişen yeni durum olduğunun saptanması halinde ise bu yeni durumun ne zaman ortaya çıktığı, tedavi sürecinin ne zamana kadar devam ettiği ve hangi tarihte bittiği konularında, ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli bir rapor alınması; bu rapor da irdelenerek,

zararın (maluliyetin) ne zaman öğrenildiği ya da öğrenilmesi gerektiği değerlendirilip, buna göre zararın öğrenilmesinden (zararın kesinleşmesinden) itibaren işleyecek iki yıllık ve genel olarak olaydan itibaren işleyecek on yıllık zamanaşımı süresinin dolup dolmadığının belirlenmesiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle, hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

(Bkz aynı yönde Yargıtay 17. HD 2017/5241 Esas, 2018/6918 Karar sayılı ilamı ile diğer aynı yöndeki ilamları)

Somut olayda dosyamız arasındaki İstanbul Adli Tıp Kurumu'nun ... tarihli raporunda davacının henüz gelişim çağında olduğu, eişkinlik dönemine ulaştığında klinik durumunda değişiklik meydana gelebileceği belirtildiğinden davada gelişen durum söz konusu olduğundan 10 yıllık zamanaşımı süresi dava tarihi itibariyle dolmadığından ilgili itiraz yerinde görülmemiştir. -Mahkememizce kusur ön sorun ve maluliyete dair değerlendirmesinde,

Dava konusu kaza nedeni ile daha önceden Kayseri ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas (Kayseri ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...

Esas) sayılı dosyasında ... tarihli Adli Tıp Kurumu maluliyet raporu ile ... tarihli kusur değerlendirmesine ilişkin raporu alınmış olması nedeni ile usul ekonomisi ilkesi gözetilerek yeniden rapor alınmamış, söz konusu raporlar işbu davada davalı vekilinin elektronik tebligat adresine ... tarihinde tebliğ edilmiş, davalı vekili ... tarihli dilekçesi ile her iki rapora karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.

Alınan raporlar dosya kapsamına uygun bulunduğu gibi, bilhassa maluliyet hususunda davalının sunduğu Ankara Numune Hastanesi’nden alınan ... tarihli rapordan başka (bu raporda davacının maluliyet oranı %12 görünmektedir) başkaca hastanelerden alınan engelli sağlık kurulu raporlarının dosyada mevcut olduğu görülmüş, örneğin Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde düzenlenen ... tarihli rapora göre davacının maluliyet oranının % 66 ve sürekli olduğunun bildirildiği görülmüş,

fakat hastanelerde düzenlenen raporların hiç birisinin kaza tarihinde yürürlükte olan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Yönetmeliği hükümlerine göre hazırlanmadığı, oysa Kayseri ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas (Kayseri ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...

Esas) sayılı dosyasında alınan ... tarihli Adli Tıp Kurumu 3.İhtisas Kurulu tarafından hazırlanan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Yönetmeliği hükümlerine göre hazırlandığı görülmüş ve davalının itirazlarına itibar edilmemiştir.

-Aktüerya hesabına dair değerlendirmede;

Kayseri ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas (Kayseri ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas) sayılı dosyasında aktüer raporu alındığı görülmekle beraber raporda PMF yaşam tablosunun esas alındığı görülmüş, HMK’nun 273/1. maddesi gereği mahkememizce toplanan tüm deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle.

TRH 2010 yaşam tablosu ve Yargıtay içtihatlarında kabul edilen progresif rant usulü (%10 arttırma-iskonto formülü ile) ile ve bilhassa ... tarihli celsenin 10 numaralı ara kararına karşı davalı vekilinin ... tarihli dilekçe ekinde ödeme belgesi sunmadığı gözetilerek davacının aktüer zarar hesabının yapılması hususlarında açıklamalı rapor alınmasına karar verilmiştir. Alınan rapor uygun olduğundan itibar görmüştür.

Davacı dava dilekçesinde davalının iddiasına konu ödemeyi yapılan başkaca bir ödeme olmamakla birlikte ifadesi ile kabul ettiğinden anılan miktar düşülmek suretiyle kabul edilmiştir.

- Faize ait değerlendirmede;

2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.

Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir. Davacının başvurusu dikkate alınarak temerrüd başlangıç tarihi ... belirlenmiştir.