Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/549 K.2026/35

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;davacının davalı kooperatife kendine ait daire satın almak amacıyla 1995 yılı ve öncesinden günümüze kadar aidat adı altında defalarca ödemelerde bulunduğunu ancak davalı kooperatifin taahhütte bulunduğu daireyi davacıya teslim etmeyip, daireleri başkaca şahıslara verdiğini, davacının aidat ödemelerinde eksiklik veya gecikme olmadığını, davalı kooperatifin günümüze kadar dairenin teslim edileceği yalanı ile davacıyı oyaladığını, Kooperatifler Kanunu gereğince üyelikten ihraç edilen üyenin yerine ihraç kesinleşinceye kadar yeni üye alınamayacağını,

davacının ihracına ilişkin kararın Kayseri Ticaret Mahkemesi ... Esas ...

Karar sayılı ilamı ile iptal edilip davacı üyeliğe geri döndüğünü, bu nedenle taahhüt edilen ve davacıya isabet eden dairenin davacıya verilmesini, davacının kooperatif üyeliğinden kaynaklanan, ödemesini yaptığı dairenin teslimini veya taşınmazın rayiç bedelinin hesaplanarak davacı tarafa ödenmesini, bunlar mümkün olmadığı takdirde ise ödemesini yapmış olduğu aidatların işletilebilecek en yüksek faiz oranı ile birlikte iadesini talep ettiğini belirterek davanın kabulü ile varsa kooperatif adına kayıtlı taşınmaz, taşınır mal varlıklarına, bankada bulunan hesaplarına, hak ve alacakları üzerine tedbir konulmasına,

taahhüt edilen meskenin teslimini veya rayiç bedelinin ödenmesine, mümkün olmadığı takdirde ödemesi yapılmış olan aidatların ödeme tarihinden itibaren işletilebilecek en yüksek faiz oranı ile birlikte iadesine, ödeme tarihinden itibaren işletilecek faiz ile birlikte şimdilik ve ıslah kaydı ile harca esas değer 1.000,00TL‘nin davalı kooperatiften alınarak davacı tarafa ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dava dilekçesi davalı kooperatifin tasfiye memurlarına ayrı ayrı tebliğ edilmiş, tasfiye memurlarının cevap dilekçesi sunmadıkları görülmüştür.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Ticaret Sicil Memurluğu'na ve Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne ayrı ayrı müzekkere yazılarak ...'nin tasfiye memurlarının kim oldukları ve kimlik bilgileri ile bilinen adresleri celp edilmiştir.

Kayseri Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davalı kooperatifin tadilatlarıyla birlikte ana sözleşmesinin ana sözleşmesinin, kuruluştan itibaren tüm faaliyet raporları, denetleme raporları, genel kurul kararları, hazirun cetvelleri, genel mizan tabloları, bilançoları, bakanlık temsilcisi raporları, kooperatif ve üst kuruluşları genel durum bildirim formları, taahhütlü mektup listeleri ve yönetim kurulu kararlarından bir örnek celp edilmiştir.

Kocasinan Tapu Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, Kocasinan İlçesi, ... numaralı bağımsız bölümün herhangi bir tarihte Sınırlı Sorumlu ... Kooperatifi adına tescil edilmiş olması halinde o tarihten günümüze dek tapu kaydının gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı ile, tapu kütük fotokopisinin gönderildiği görülmüştür.

Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında uyap ortamında kayıtlı olan gerekçeli karar, Yargıtay onama ve karar düzeltme red kararından bir örnek uyaptan alınmıştır.

Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... Esas ... Karar ve... esas ... karar sayılı dosyası dosya arasına celp edilmiştir.

Mahkememizce mahallinde 15/09/2023 tarihinde keşif icra edilmiş, keşif mahallinde bir gayrimenkul değerleme uzmanı-inşaat mühendisi bilirkişi, bir mali müşavir bilirkişi, bir nitelikli hesap bilirkişisi ve yer gösterici olarak bir fen bilirkişisi refakate alınmış, dosya bilirkişilere tevdi edilerek rapor alınmıştır.

Mali müşavir bilirkişi ve gayrimenkul değerleme uzmanı bilirkişi 03/02/2024 tarihli raporda özetle;

-Dava konusu taşınmaz için dosyaya sunulan... Esas ... sayılı karar ile davacının davalıya ödemesi gereken tutarın 22.020 TI olduğu, davacı tarafından dosyaya sunulan belgelere göre davalı kooperatife dava tarihi itibariyle 18.350 TL ödeme yaptığı, bu hususta dava tarihi itibariyle 22.020 - 18.350 - 3.670 TL eksik ödeme yaptığı,

- Dava konusu; Kayseri İli, Kocasinan İlçesi, ...Parselde kayıtlı “Kargir Apartman ve Arsası" nitelikli ana taşınmazda yer alan 10. Kat, 38 Nolu “Mesken” nitelikli bağımsız bölümün;

- Dava tarihi olan 10.08.2021 tarihindeki değerinin 470.000,00 TL olduğuna dair kanaat bildirir rapor sunulmuştur.

Hukukçu hesap bilirkişi 30/04/2024 tarihli raporda özetle;

1-Dosya kapsamına göre, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 03.02.2024 tarihli rapordan farklı bir değerlendirme yapılmasının bu aşamada mümkün olmadığına,

2-Davacı tarafın talebinin, dava konusu taşınmazın rayiç bedeli düzeyinde tazminattan ibaret olduğuna,

3-Yapılan teknik incelemeler neticesinde, dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle değerinin 470.000,00 TL olduğuna, davacı tarafından davalı kooperatife yapılan ödeme toplamının 18.350,00TL olduğu yönünde kanaat bildirir rapor sunulmuştur.

Daha önce dosyanın Hukukçu bilirkişiye verildiği, bilirkişinin kooperatif alanında uzman olmadığı anlaşılmakla dosyanın bilirkişiden alınarak yeni bilirkişi olarak kooperatif alanında uzman bilirkişi ...'a tevdi ile önceki ara kararlar doğrultusunda rapor alınmış, 16/10/2024 tarihli bilirkişi raporda özetle; davacının davalıdan talep edebileceği tazminat tutarının hesaplanabilmesi için raporda belirtilen eksik hususların giderilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Kayseri Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne ve Kayseri Ticaret Odası Başkanlığı'na müzekkere yazılarak Davalı kooperatifin ana sözleşmesi, kuruluştan itibaren tüm faaliyet raporları, denetleme raporları, genel kurul kararları, hazirun cetvelleri, genel mizan tabloları, bilançoları, bakanlık temsilcisi raporları, kooperatif ve üst kuruluşları genel durum bildirim formları, taahhütlü mektup listeleri ve yönetim kurulu kararlarından ve dosyasındaki tüm belgelerden bir örnek celp edilmiştir.

01/03/2025 tarihli ek raporda özetle; Davacının yapmış olduğu ödemeler karşılığı kendisine daire teslim edilememesi sebebiyle davalı kooperatiften talep edebileceği tazminat tutarı dava tarihi itibariyle 399.940,46 TL olarak hesaplanmıştır. Ancak rapor içinde belirtilen ödeme belgelerinin en sonunda yer alan ... fiş numaralı ödemenin tarih ve tutar okunaklı olarak dosyaya sunulduğunda buradaki tutarın değişeceği yönünde rapor sunulmuştur. Raporun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Mahkememizin 22/04/2025 tarihli duruşmasında, ... fiş numaralı ödemenin tarih ve tutar kısmının okunaklı bir örneğini sunmak üzere davacıya 2 haftalık süre verilmiş, belge sunulduğunda davacının itirazları da değerlendirilmek sureti ile dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş, davacı vekilinin 07/05/2025 tarihli dilekçe ile ... fiş numaralı ödemenin okunaklı örneğini sunamadıklarına dair beyan sunduğu, dosyanın itirazları doğrultusunda bilirkişiye tevdini talep ettiği görülmüştür. 15/05/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;

-Davacı vekili 07.05.2025 tarihli dilekçesinde mahkemenin ara kararında belirtilen ... fiş numaralı evrakı temin edemediklerini, itirazları doğrultusunda rapor aldırılmasını talep etmiştir.

-Davacı vekili 12.03.2025 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle değerinin hesaba katıldığını, keşif tarihindeki değerine göre hesaplama yapılmadığını belirtmiştir.

-Bilindiği üzere her dava açıldığı tarih itibariyle değerlendirilmektedir ve Yargıtay'ın kararlarında da açıkça dava tarihindeki değerin esas alınacağı belirtilmektedir. Bu bakımdan kök raporumuzda yapmış olduğumuz hesaplamada herhangi bir hata söz konusu olmadığı yönünde kanaat bildirilmiştir. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edildiği rapora karşı davacı vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Davacının 16/12/2025 tarihinde dava değeri artırım dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, Bedel artırım dilekçesinin tasfiye memurları ..., ... ve ...'na tebliğ edildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, kooperatif üyeliğinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

davacının davalı kooperatife kendine ait daire satın almak amacıyla 1995 yılı ve öncesinden günümüze kadar aidat adı altında defalarca ödemelerde bulunduğunu ancak davalı kooperatifin taahhütte bulunduğu daireyi davacıya teslim etmeyip, daireleri başkaca şahıslara verdiğini, davacının aidat ödemelerinde eksiklik veya gecikme olmadığını, davalı kooperatifin günümüze kadar dairenin teslim edileceği yalanı ile davacıyı oyaladığını, Kooperatifler Kanunu gereğince üyelikten ihraç edilen üyenin yerine ihraç kesinleşinceye kadar yeni üye alınamayacağını, davacının ihracına ilişkin kararın Kayseri Ticaret Mahkemesi ...

Esas ...

Karar sayılı ilamı ile iptal edilip davacı üyeliğe geri döndüğünü, bu nedenle taahhüt edilen ve davacıya isabet eden dairenin davacıya verilmesini, davacının kooperatif üyeliğinden kaynaklanan, ödemesini yaptığı dairenin teslimini veya taşınmazın rayiç bedelinin hesaplanarak davacı tarafa ödenmesini, bunlar mümkün olmadığı takdirde ise ödemesini yapmış olduğu aidatların işletilebilecek en yüksek faiz oranı ile birlikte iadesini talep ettiğini belirterek terditli dava açmıştır.

02/11/2021 tarihli dilekçe ile davacı tapu iptal ve tescil talebi olmadığını alacak talebi olduğunu beyan etmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.

Taraflar arasında uyuşmazlık konuları; Davacının kooperatif üyesi olup olmadığı, üye ise davalı kooperatiften taşınmaz iktisap etmeye hak kazanıp kazanmadığı, davacının davalıdan talep edebileceği bir alacağı var ise miktarının ne olduğu hususlarına ilişkin olduğu tespit edildi.

Davacının kooperatifin ortağı olup olmadığının irdelenmesinde; Yapı kooperatiflerinin amacı ortaklarının konut ihtiyaçlarını karşılamaktır. Bu amaçla biraraya gelen ortaklar emeklerini ve birikimlerini birleştirerek amaçlarını gerçekleştirirler.

Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesine göre kooperatif ortakları bu yasanın kabul ettiği ilkeler ışığında hak ve yükümlülüklerde eşittirler.

Kooperatiflerin ana sözleşmesi kooperatif ortaklarının birbiri ve ortaklarla kooperatif tüzel kişiliği arasında özel hukuk sözleşmesidir.

Ana sözleşmeye Kooperatifler Kanunu'na aykırı olmamak koşulu ile sözleşme serbestisi çerçevesinde istenilen hükümler konulabilir.

Konut sahibi olmak isteyen kooperatif ortakları son bağımsız bölüm bitip teslim edilene kadar kooperatif ortağı olmaya devam etmelidir. Kooperatif, inşaatlar bitmeden bağımsız bölümü teslim alıp istifa eden üyelerden bağımsız bölümü geri alma hakkına sahiptir. İnşaatlar devam ederken başkaca aidat alınmayacağına ilişkin taahhütlerin kooperatif açısından geçerli kabul edilemeyeceği, maliyetin artması halinde bu bedelin kooperatif ortaklarından talep edilebileceği yerleşmiş Yargıtay içtihatları ile kabul edilmiştir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2021/6310 Esas ve 2022/185 Karar sayılı emsal ilamı).

Dava dosyası kapsamındaki tüm delillerden davacının, davalı kooperatifin ortağı olduğu ve üyeliği bulunduğu anlaşılmıştır.

Yargılama sonunda toplanan tüm delillere ve alınan hüküm kurmaya elverişli ve denetlenebilir bilirkişi raporunda incelenen kooperatif kayıtları ve delillere göre davacının kooperatife üye olduğunun, dava konusu edilen taşınmazın davalı kooperatifin adına kayıtlı olmadığı, davacının eksik ödemesi olduğu dikkate alınarak az yukarıda belirtilen formül gereğince tazminat hesabı yaptırılmış ve benimsenen bilirkişi raporuna göre davacının terditli ikinci talebine ilişkin davanın kabulü ile 399.940,46 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

davalı kooperatifin yapı kooperatifi olduğu ve tacir olmadığı dikkate alındığında davacının hükmedilen tutara reeskont faizi işletilmesine yönelik isteminin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

13/01/2026 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır