Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/898 K.2023/1177

Av.

DAVALI : ***

VEKİLLERİ : Av. Av.

DAVA

Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ : ***

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :***

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... günü saat 14:50 sıralarında davalı şirket tarafından sigortalanmış olan ... adına kayıtlı 38 ... plakalı aracın, Kayseri ili Tomarza İlçesi, Cumhuriyet Mah. İzzet Özilhan Bulvarı üzerinde aynı bulvar üzerinde park halinde olan müvekkiline ait 38 ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin sahibi olduğu aracın 38 ... plakalı otomobil 2019 Ford Focus 1.5 Dizel Titanium paket marka ve modelli araç olduğunu, meydana gelen kaza neticesinde müvekkiline ait araçta büyük çapta hasar meydana geldiğini, araçta sol ön çamurluk,

sol ön ayna ve sol ön kapının hasar gördüğünü, işbu hasar sebebiyle müvekkile ait araçta değer kaybı olduğunu belirterek müvekkilinin aracında meydana gelen hasar bedelinin şimdilik fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak ve bilirkişi raporu neticesinde ıslah edilmek üzere 1.000,00 TL'lik kısmının kazanın meydana geldiği ... tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin yargı çevresinde bulunduğu İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu, bu sebeple davanın yetkisizlikten reddi gerektiğini, davacının maliki olduğu 38 ... plakalı araç için dava konusu olay neticesinde meydana gelen hasara ilişkin araç hasarı tazminatı olarak 9.126,64.-TL aracın kasko sigortacısı olan sınırlı sorumlu *** A.Ş.'ye rücuen 27.01.2022 tarihinde müvekkili şirket tarafından ödendiğini, müvekkil şirketin bakiye poliçe teminatı ile sorumlu olduğunu belirterek yetki itirazının kabul edilerek yetki yönünden reddine karar verilmesini, davanın reddini ve yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Türkiye Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak, 38 ..., 38 ... plakalı araçların 23/08/2021 tarihi itibariyle ve halen kayıt maliklerinin kim olduğuna dair tescil kayıtları celp edilmiştir.

Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak dava konusu kazaya ilişkin, görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı, trafik kaza tespit tutanağı vs. tüm belgelerin gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı ile herhangi bir kaydın olmadığı görülmüştür.

Davalı Neova Sigorta A.Ş'ye müzekkere yazılarak 38 ... plakalı aracın *** tarihindeki trafik kazası nedeniyle açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, poliçenin incelenmesinde, 38 ... plaka sayılı aracın 19/04/2021 başlangıç ve 19/04/2022 bitiş tarihli ZMMS ile sigortalandığı, poliçe limitinin 430.000,00 TL olduğu görülmüştür.

Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezi'ne yazı yazılarak bu aracın trafiğe çıktığı tarihten bu yana olan tramer kayıtları celp edilmiştir.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi Asuman Canir 09/03/2021 tarihli raporunda özetle;

1- 38 ... plaka sayılı kamyonet sürücüsü ...'ın 2918 sayılı KTK m.56/c gereğince %100 oranında asli kural ihlalinin olduğu, 38 ... plaka sayılı otomobil sürücüsü ***'un, trafik kurallarına uygun şekilde ve uygun yere park ettiği için atfı kabil bir kural ihlalinin olmadığı,

2- Yapılan inceleme ve değerlendirme sonucuna göre 38 ... plaka sayılı dava konusu aracın ... tarihli trafik kazası hasarından kaynaklanan sebeple orijinal parça değişim ile onarım ve işçilik toplam tutarınıN KDV dahil 9.126,64TL olacağı,

3- Aracın kaza gününde yaşının 1 yıl 8 ay olduğu, öncesinde kazasının bulunmadığı, 09.03.2021 tarihinde gerçekleşen kaza neticesinde araçta 50.000,00TL değer kaybı olduğu yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir. Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Dosya ek rapor alınmak üzere bilirkişiye tevdi edilmiş, aracın kaza tarihi itibari ile hasarlanan parçaları ve işçilik masraflarının (KDV dahil ve hariç olmak üzere) ne olduğu hususunda ek rapor alınmış, *** tarihli ek raporda özetle;

Dava konusu ... tarihli trafik kazasında, davaya konu araçta;

Parça ve işçilik toplamı;

KDV siz toplam : 7,963.19 TL

KDV toplam ; 1.433,37 TL

TOPLAM

9.396,56 TL olabileceği yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir. Ek rapor taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekilinin 30/11/2023 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, ıslah dilekçesinin bir örneğinin davalı tarafa tebliğ edildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen araç değer kaybı zararının tazmini istemi ile açılan tazminat davasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür.

Taraflar arasında uyuşmazlık konuların değerlendirmesinde;

Tarafların uyuşmazlık konuları; davacı dava dilekçesinin neticei talep kısmında hasar bedelini talep ettiği, *** tarihli ön inceleme duruşmasında hasar bedelinin uyuşmazlık konusu olarak tespitinin yapıldığı, 30/11/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile değer kaybı talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır. Davalı sigorta şirketinin yetki itirazı, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı itirazının haklı olup olmadığı,23/08/2021 tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu olduğu, bu kazada davacıya ait 38 ... plakalı araçta değer kaybı zararı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde;

Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür.

Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir." Dosya içesindeki bilgi ve belgelerden davacı tarafın dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvurduğu anlaşılmıştır.

Davalı sigorta şirketi vekili tarafından neden belirtmeksizin öncelikle davanın usulden reddine karar verilmesi talep olunmuşsa da, dava şatlarının mevcut olduğu değerlendirilmiştir.

Yetki ilk itirazının değerlendirmesinde;

Davalı sigorta şirketi vekili yasal süresi içinde yetki ilk itirazında bulunmuştur.

6100 Sayılı HMK 'nun 6/1. maddesinde; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişiliğin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." hükmü yer almaktadır. Bu hüküm aksine kesin yetki kaydı olmayan tüm davalar için genel yetki kaydıdır.

Trafik kazası aynı zamanda haksız fiil teşkil eden bir eylem olduğundan 6100 sayılı HMK'nun 16. maddesinde ise; "Haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesidir yetkilidir" hükmü yer almaktadır.

Uyuşmazlık Karayolları Trafik Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinden kaynaklandığından ve bu sigorta türü 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinde düzenlendiğinden diğer bir yetki kuralı da bu yasada yer almakta olup, "Motorlu araç kazalardan dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar sigortacının merkez veya şubesinin, veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinin birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir" hükmü ile sigortanın merkez ve şubeleri, sigorta sözleşmesini yapan acenta veya kazanın meydana geldiği yerin yetkili kabul edilmesine, Aynı hüküm ZMSS genel şartlarının C.7. maddesinde de tekrar niteliğinde yer almaktadır.

Somut olayda olduğu üzere bir davada birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa davacılar bu mahkemelerden birinde dava açma hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacılar, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa ozaman seçme hakkı davalı tarafa geçmektedir. (aynı yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 23/09/2013 tarih 2013/9042 Esas 2013/12620 Karar)

Dava konusu uyuşmazlıkta haksız fiile ilişkin 6100 Sayılı HMK'nun 16. maddesinde yer alan haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi kuralı dikkate alındığında; dava dilekçesine, trafik kaza tespit tutanağına ve dosyamız içindeki diğer kayıtlara göre davacının yerleşim yeri Kayseri'dir ve yine davaya konu trafik kazası Kayseri İlinde gerçekleşmiştir. Buna göre yetkili mahkememiz yetkilidir. Dolayısıyla yukarıda anlatılan yasal hükümlere ve kanunda belirlenen yetki kurallarına göre: davacının ikametgahı yetki kuralına göre ve kazanın meydana geldiği yer bir başka deyişle haksız fiilin meydana geldiği yer kuralına göre mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmış ve davalı ***Sigorta A.Ş.'nin yetki ilk itirazının reddine karar verilmiştir.

Kusur ön sorununun değerlendirmesinde;

Mahkememizce görevlendirilen Trafik-Makine Mühendisi BilirkişiSİ tarafından düzenlenen raporda özetle; "38 ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'in; KTK'nun 56/c. maddesinde belirtilen "Araçlar arası mesafe" kuralını ihlal ederek kazaya sebebiyet verdiği;38 ... plakalı araç sürücüsü ***'un kazaya etken kural ihlalinde bulunmadığı, 38 ... plakalı, 2019 model , Ford Focus1.5 deh marka aracın 23/08/2021 tarihinde karıştığı kazadaki hasarına dair toplam onarım harcamasının KDV dahil 9.396,56TL olduğu, yapılan onarımlar nedeniyle uğradığı değer kaybının 50.000,00-TL olduğu" bildirilmiştir. Bu rapor, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Araç değer kaybı zararına dair değerlendirmede;

Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur. Zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte zarar görenin gerçek zararından sorumludur. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın hasarı onarılsa dahi onarımdan sonra aracın piyasa rayiç satış fiyatında düşüklük oluşacağı gerçeği karşısında, kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar içinde değerlendirilir ve bu zarardan hem zarar veren, hem de zorunlu trafik sigortacısı sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 06/12/2016 tarihli, 2015/18642 Esas ve 2016/11228 Karar sayılı ilamı).

Araç hasarında değer kaybı; aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değeri ile hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olup, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları,

davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2019/6070 Esas, 2020/3614 Karar sayılı ilamı).

Yapılan açıklamalar doğrultusunda değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1de bulunan "Değer Kaybı Hesaplanması" yöntemine göre değil, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın kilometresi ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı),

tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekir.

Bedel arttırım ve ıslah talebi, temerrüt tarihi ve faiz türü ile ilgili değerlendirmede;

Davacı vekili 30/11/2023 tarihli dilekçesinde "...Dava dilekçesinde 1.000,00-TL değer kaybı taleplerini bilirkişi raporunda tespit edilen miktar doğrultusunda arttırarak 20.223,36-TL olarak arttırdıklarını

" bildirmiştir. Davacı tarafından ilgili harçlar tamamlanmıştır. Bu dilekçelerin bir örneği davalılara tebliğ edilmiştir.

Trafik kazaları haksız fiil niteliğinde olup somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Haksız fiilin faili ihtara veya ihbara gerek olmaksızın zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylemin işlendiği tarihten itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Haksız fiil faili olan borçlu temerrüde düştüğünden artık faiz haksız fiil tarihinden itibaren ve yasal faiz istenebilir.

2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir.

Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir. Bu durumda, ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir. Somut olayda davacı davadan önce 02/12/2021 tarihinde davalı ...

Sigorta A.Ş.'ne ihbar ve başvuruda bulunduğu, davalı tarafından 23/02/2022 tarihinde ödeme yapıldığından dolayı davalı hakkında temerrüt tarihinin kısmi ödeme tarihi olduğu belirlenmiştir.

Davada araç değer kaybı zararından haksız fiil hükümlerine göre sigorta şirketi olan davalının sorumluluğuna hükmedilmiştir. Davacının dava dilekçesindeki talebi yasal faiz olduğundan anılan zarar kalemi davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ZMMS poliçesi teminat limiti ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan 23/02/2022 tarihinden itibarin işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumludur.

Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;

Yargıla sonunda toplanan tüm delillere ve benimsenen ve hükme esas alınan Trafik-Makine Mühendisi Bilirkişisi tarafından düzenlenen raporuna göre davacının davalılar hakkında araç değer kaybı zararına yönelik maddi tazminat davasının kabulü ile faiz türü yönünden taleple bağlılık ilkesi dikkate alınarak 20.223,36-TL araç değer kaybı zararının davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin ZMMS poliçesi teminat limiti ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan 23/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olması yönünde karar verilmesi görüş ve kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip *** · e-imzalıdır Hakim *** · e-imzalıdır