Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/409 K.2023/310

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalının kiracısı olup, davalıya ait *** İnşaat, 9. kat, no:24/34 adresindeki taşınmaza ilişkin *** düzenleme, *** kira başlangıç tarihli kira sözleşmesi akdedilerek sözleşmenin düzenlendiği tarihte sözleşmenin eki olarak "Kayseri'de uygulama bu şekilde teminat senedi alıyoruz" denmek suretiyle ayrıca 13.200,00-TL meblağlı teminat senedi alındığını, kira sözleşmesinin ilk sayfasında kiralanın durumu bölümünde "teminat senedi olarak 13.200,00-TL senet alınmış olup,

kiracı tahliyesinde borçlarını kapadığı takdirde iade edilecektir" ibaresinin yazılmak suretiyle senedin taşınmaza zarar verilmesi ya da o ödenmeyen fatura aidat gibi borçlar olması ihtimaline binaen teminat amaçlı alındığının belirtildiğini, bu senedin keşideci, hamil ve adres kısmının müvekkiline doldurtulduğunu senedin geri kısımlarının boş bıraktırıldığını, taraflar arasındaki kira akdi yine dava dilekçesinin ekinde ibraz ettikleri *** düzenleme tarihli ve ***kira başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile yenilendiğinden müvekkilinden teminat amaçlı alınan senedin iade edilmediğini, ancak bu sözleşmeye de aynı ibarenin düşüldüğünü,

teminat amaçlı olarak müvekkilinden alınan belgenin verildiği anda yasal kurucu ve zorunlu unsurları içermemesine rağmen düzenleme tarihi, vade tarihi, nakden ve Kayseri ibarelerinin sonradan müvekkilinin rızası hilafına ve anlaşmaya aykırı olarak doldurarak Kayseri Genel İcra Dairesi'nin *** Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü yolla icra takibine konu edildiğini, bu nedenle TTK uyarınca kambiyo evrakı niteliğinde olmadığı için müvekkilinin anılan belgeden dolayı sorumluluğu cihetine gidilmesinin hukuka ve iyiniyet kurallarına aykırı olduğunu,

davalı ile müvekkili arasında kiracı - kiralayan ilişkisi dışında senet düzenlenmesini gerektirecek herhangi bir ilişkinin mevcut olmadığını, kira sözleşmesi düzenlenirken müvekkilinin eşinin de yanında olup müvekkilinden teminat adı altında işbu senedin alındığına şahit olduğunu, tanık olarak dinletmek istediklerini, yine davalının oğlu Kaan tarafından müvekkiline whatsapp üzerinden gönderilen ve "elimizde senedi var bankaya vereceğiz evden çıkıyorsa çıksın mağdur oluyoruz" şeklinde yazışmaların da dava dilekçesinin ekinde ibraz edildiğini,

bu yazışmalardan da davalının taşınmazı yüksek bedelle kiraya vermek amacıyla müvekkilini taşınmazı tahliyeye zorlamak için teminat senedinin üzerini doldurarak icra takibine konu ettiğinin anlaşılacağını, davalı aleyhinde Cumhuriyet Başsavcılığı'na bedelsiz senedin icra takibine konu edilmesi nedeniyle suç duyurusunda bulunulacaklarını,

bu nedenlerle müvekkilinin takibe konu senetten dolayı borçlu olmadığının tespiti açısından mahkeme nezdinde işbu menfi tespit davasının ikamesinin zorunlu olduğunu beyanla Kayseri Genel İcra Dairesi'nin *** Esas sayılı dosyası ile takibe konu edilen 13.200,00-TL bedelli senetten dolayı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile dava konusu senedin ve takibin iptaline, takibin nihai karara kadar teminatsız olarak ya da teminat karşılığı tensiben ve tedbiren durdurulmasına,

bu talebin kabul edilmemesi halinde belirlenecek teminat karşılığı icra dosyasına ödenecek paranın dava sonuna kadar alacaklıya ödenmemesini temin için tedbir kararı verilerek icra müdürlüğünü bildirilmesine, müvekkili aleyhinde haksız ve hukuka aykırı olarak başlatıldığını ileri sürdüğü takip nedeniyle davalı aleyhinde alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

Davacı tarafından Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, takip talebine, takibe dayanak senede, kira sözleşmelerine, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, Kayseri 5. İcra Mahkemesi'nin *** Karar sayılı dava dosyasına ve bu dosya üzerinden verilen gerekçeli karara, bu dosyadaki davalı vekilinin dava dilekçesine, müvekkili ile emlakçı ve davalının oğlu arasında yapılan yazışmalara ilişkin ekran resimlerine, aylık kira ödemelerine ilişkin dekontlara, bilirkişi incelemesine, tanık anlatımlarına ve yemine delil olarak dayanılmıştır. Davacı tarafından delil olarak dayanılan bir kısım belgeler dava dilekçesi ekinde sunulmuştur. Mahkememizce Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasının Uyap kayıtları dava dosyasına eklenmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kira sözleşmesi nedeni ile düzenlenen senetten dolayı icra takibi sonrası İİK'nun 72. maddesi uyarınca menfi tespit istemine ilişkindir.

Dosya kapsamı itibarı ile uyuşmazlık kira sözleşmesi uyarınca, davacı kiracı tarafından davalı kiraya verene verilen senet nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinin ekinde kiralama sözleşmesi sunmuş, söz konusu belgelerde dava konusu senedin kira sözleşmesi nedeni ile düzenlendiğine dair hüküm bulunduğu görülmüştür. Dava dilekçesinde yazılı olan iddialar ve dosya kapsamına sunulan delillerden taraflar arasında konut kira sözleşmesi düzenlendiği ve bu sözleşme gereği bononun alındığı görülmektedir.

HMK'nun 4. maddesinin 1/a. bendine göre, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar Sulh Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerekmektedir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, kira sözleşmesi nedeni ile düzenlenen senetten kaynaklanmaktadır. Dava dilekçesindeki davacının iddialarından ve dosya kapsamındaki delillerden dava konusu uyuşmazlığın kira ilişkisinden kaynaklandığı, HMK'nun 4. maddesinin 1/a bendine göre, kira ilişkisinden doğan tüm uyuşmazlıkları konu alan davalara Sulh Hukuk Mahkemelerinde bakılması gerektiği, bu davayı görmeye mahkememizin görevli olmadığı sonucuna varılmıştır (Bu yönde Yargıtay 19. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın *** Karar sayılı, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi *** Karar sayılı ve Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı emsal ilamları).

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun *** Karar sayılı emsal içtihadı doğrultusunda dava dosyasının sürüncemede kalmaması ve HMK'nın 30. maddeside dikkate alınarak tensiben görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.

Sulh Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki, görev ilişkisidir ve göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanması gerekir. HMK'nun 115 ve 138. maddeleri gereği görev konusu kamu düzenini ilgilendirdiğinden, mahkemeler resen araştırmakla yükümlüdür ve mahkememizce davanın her aşamasında görevsizlik kararı verilmesi mümkündür. Tüm bu hususlar dikkate alınarak mahkememizin görevsizliği nedeniyle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır