Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/495 K.2023/985

Mahkememizde görülmekte olan kayyımlık (ticari şirkete kayyım atanması) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Kayyım tayini talep eden davacı vekili dava dilekçesinde özetle; talepte bulunulan ... A.Ş. yetkilisi olan ...'ın 2017 tarihinde bir dolandırıcılık suçuna karıştığını ve bunun sonucunda Kayseri Ağır Ceza Mahkemelerinde hakkında bir çok dava açıldığını, şirket yetkilisi olarak yargılandığını, Kayseri 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasında delil toplanması maksadı ile şirket karar defterlerine el konulduğunu, yapılan incelemeler sonrasında 10/01/2022 tarihli duruşmada karar defterlerinin yetkili ...'a iadesine karar verildiğini, yapılan başvuruda mahkeme kaleminde ve emanet büroda kaybedildiğini, bunun üzerine Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile kaybolan defterlere zayi belgesi almak maksadı ile dava açıldığını, bu davada görülen son celse de şirket yetkilisinin olması için karar defterinin bulunması gerekmekte olup mevcut durumda o davayı açanın yetkili kişi olmadığı için işbu davayı açmak üzere Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce kendilerine 1 aylık süre verildiğini belirterek husumet yöneltilen şirkete yetkili atanmasını, tedbiren mahkeme süresince kayyım atamasının yapılmasını, adli yardım talebinin kabulünü, yargılama gideri ve vekalet ücretinin husumet yöneltilen şirket üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa usulünce tebligat yapılmış olmasına rağmen yasal süresi içinde cevap dilekçesi vermemiştir. HMK'nun 128. maddesi uyarınca süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş olan bu davalının, dava dilekçesinde davacıların ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar etmiş sayılmıştır.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Davacı tarafından Kayseri 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasına, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasına, şirket karar defterinin teslimi için ilgili kuruma yazılan yazıya, tanık beyanına, bilirkişi raporuna ve uzman görüşüne delil olarak dayanılmıştır. Davalı taraf ise yasal süresi içinde delil bildirmemiştir.

Mahkememizin ... Esas sayılı dava dosyasının Uyap kayıtları dosya arasına alınmıştır.

Kayseri 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasının Uyap kayıt örneği mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, davalı şirketin en son tarihli ticaret sicil kayıtlarının, adresinin, ortaklarının, hisse oranlarını ve temsile yetkili kişileri ile temsil şeklini gösteren kayıtların, şirket ana sözleşmesinin ve tüm genel kurul kararlarının örnekleri istenilmiştir. 31/07/2023 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, anonim şirketin yönetim ve denetim kurulu üyelerinin görev süresinin dolduğu, yerine yenilerinin seçilmediği ve organsız kaldığı iddiasına dayalı, şirkete yönetim kayyımı atanmasına karar verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama mahkememiz heyeti tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davanın niteliği gereği 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Mahkememizce davacının adli yardım talebinin reddine karar verilmiş, bu kararın kesinleşmesi üzerine davacı tarafa eksik harç ve gider avansı tamamlattırılmıştır.

Davacı vekili ön inceleme duruşmasında "Dava dilekçemizi tekrar ederiz. Bizim davamız dava dilekçemizde belirttiğimiz hususlar nedeniyle davalı şirketin organsız kalması nedeniyle ticaret sicil müdürlüğünden gelen müzekkere cevabında şirketin son yasal temsilcisi olan müvekkilim ...'ın şirkete yönetim kayyımı olarak atanmasına karar verilmesi istemine ilişkindir. Davaya konu olan iddialarımız, dava dilekçemizde belirttiğimiz iddia ve beyanlar olup, dayanaklarımız da yine dava dilekçemiz ve eklerinde belirttiğimiz tüm delil, belge ve beyanlardır. Aynen tekrar ederiz. ... ayrıca şirket yetkilisi kayyım olarak atandığında ücret talebimiz vardır. Davanın kabulüne karar verilsin." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dava dilekçesi incelendiğinde; kayyım tayini istenilen davalı ... Bilişim Yazılım Tarım Hayvancılık Otomotiv Turizm Gıda Lokantacılık Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'nin ticaret sicil dosyasından şirketin halen açık olup, şirketin tek ortağı ve yetkilisinin ... olduğu, bu şirketin tek ortağı ve yetkilisi ...'ın 01/06/2020 tarihine kadar şirketi münferiden temsile yetkili olduğu, dava tarihi itibarı ile bu sürenin dolduğu anlaşılmaktadır.

Kendisine yönetim kayyımı atanması istenen anonim şirketin 01/06/2017 tarihinde ticaret siciline kaydı yapılarak tüzel kişilik kazandığı ve anasözleşmesinde yönetim kurulu üyelerinin 1 yıl süre ile görev yapmak üzere seçileceğinin kararlaştırıldığı ticaret sicil müdürlüğünden gelen kayıtların incelenmesiyle görülmüştür. Ayrıca, 01/06/2017 tarihinde seçilen yönetim kurulu başkanı olarak seçilen davacının görev süresinin 01/06/2020 tarihinde dolduğu, yerine yenisinin seçilmediği ve davanın 15/05/2023 tarihinde açıldığı yönleri de dosya kapsamıyla sabittir.

Taraflar arasındaki çekişme, davalı anonim şirketin organsız kalıp kalmadığı ve kendisine yönetim kayyımı tayin edilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Anonim şirketlerin organları, genel kurul, yönetim kurulu ve denetim organı olarak üçe ayrılmaktadır.

Yönetim kurulu, esas itibariyle yürütme ve temsil organıdır. Yönetim kurulu üyeleri, ya genel kurul kararıyla seçilirler ya da ortaklığın ani kuruluşunda anasözleşmeye yazılmak suretiyle atanırlar. TTK'nun 314. maddesi hükmüne göre, yönetim kurulu üyeleri en çok üç yıl müddetle seçilirler. Anasözleşmede aksine bir düzenleme mevcut değil ise, tekrar seçilmeleri mümkündür. Yönetim kurulunun seçim süresine ilişkin bu düzenleme, emredici niteliktedir.

Başka bir anlatımla, anasözleşme veya genel kurul kararı ile, yönetim kurulu üyelerinin görev süresinin 3 yılı aşkın bir süre tayini mümkün değildir. Ayrıca, yönetim kurulunu tayin yetkisi, ortakların iradesinin tecelli ettiği genel kurula aittir. O halde, yönetim kurulu üyelerinin görev süresinin dolmasıyla üyelerin görevlerinin sona erdiğinin kabulü gerekir (Bkz. Poroy/Tekinalp/Çamoğlu..

Ortaklıklar ve Kooperatif Hukuku, Güncelleştirilmiş 11. Basım İstanbul 2009 sh.324 ve devamı, Eriş G.. Açıklamalı ve İçtihatlı Türk Ticaret Kanunu, 2. Bası, Ankara 2010, sh.2165 ve devamı.).

Öte yandan, anonim şirketin denetleme organı denetçilerdir. TTK'nun 347. maddesi hükmüne göre, anonim şirketlerde beşten fazla olmamak üzere bir veya daha çok denetçi bulunmak zorundadır. Denetçiler, pay sahibi olan ve olmayanlar arasından ilk defa bir yıl için kuruluş genel kurulu ve sonradan en çok üç yıl için yine genel kurul tarafından seçilir. Denetim fonksiyonu dışında, yönetim kurulunun ihmali halinde olağan ve olağanüstü olmak üzere genel kurulu toplantıya çağırmak dahil bir çok görevleri bulunmaktadır.

Genel kurul, en yetkili organ olup, pay sahiplerinden oluşur. Yönetim kurulu üyeleri ile denetçileri seçme hakkı bu organa aittir. Anılan yetki, devredilemez yetkiler arasında yer alır. Ancak, genel kurul her zaman süresinde toplanamayabilir veya toplanmasına rağmen herhangi bir nedenle hemen yönetim kurulu üyeleri ile denetçileri seçemeyebilir.

O halde, şirketin yönetim ve denetim organı olan eski yönetim kurulunun şirketin varlığını devam ettirmek için gerekli ve zorunlu işleri yapmak yükümlüğü mevcuttur. Başka bir anlatımla, yeni yönetim kurulu oluşuncaya kadar eski yönetim kurulunun şirketin devamlılığı için gerekli zorunlu işlemleri yapması geçerlidir. Ancak, bu durum, TTK'nun 314. maddesindeki emredici sürenin aşılarak yönetim kurulu üyelerinin görev sürelerinin uzadığı veya yenilendiği anlamına gelmez.

Eş deyişle, şirketin organsız kaldığı sonucunu ortadan kaldırmaz. Şirketin organsız kalması durumunda, hukuki yararı olanların genel kurul tarafından diğer organların seçimine kadar şirkete yönetim kayyımı atanmasını mahkemeden isteme hakları mevcuttur (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı emsal ilamı) .

Bu durum karşısında, davalı anonim şirketin yönetim ve denetim kurulu üyelerinin görev sürelerinin dolduğu, şirketin organsız kaldığı dikkate alınıp, genel kurul tarafından yeni yönetim kurulu üyeleri ve denetim organı belirleninceye kadar şirkete yönetim kayyımı atanmasına karar verilmesi gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır. Davalı şirket tek ortaklı ve davacının davalı şirketin tek ortağı olduğu nazara alındığında kayyım için ücret takdirine yer olmadığı değerlendirilmiştir.

Başkan *** · E-imzalıdır · Üye *** · E-imzalıdır · Üye *** · E-imzalıdır · Katip *** · E-imzalıdır