Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/737 K.2024/678

Av.

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : ***

B) BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN ***ESAS SAYILI DAVA DOSYASI

DAVACI : ***

VEKİLİ : Av. ***

DAVALI : ***

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ : ***

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

A) MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI ASIL DAVA DOSYASINDA

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

24.09.2022 günü saat 16:45 sıralarında sürücü ...'in idaresindeki 38 ... plakalı araç ile sürücüsüsü olay mahalinde kaçan 38 ... plakalı aracın Kayseri ilinde Toros Caddesi ile yoncalı sokağın kesiştiği kavşak içerisinde çarpışmaları sonucu kazanın meydana geldiği, Kaza tespit tutanağı tutulmadan olay yerini terk eden sürücünün asli ve tam kusurlu olduğunu, işbu kaza sonucu karşı araçta 90.000,00-TL hasar meydana geldiğini, oluşan hasarın müvekkili sigorta şirketince karşılandığını, hasar bedelinin tazmini amacıyla Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ...

Esas Sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını ve davalının borca itiraz ettiğini belirterek davanın kabulüyle Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasındaki itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kaza anı ve sonrasına ilişkin tüm görüntüler incelendiğinde kaza yerinde müvekkili şirket çalışanlarının ve sürücünün yer aldığının görüleceğini, müvekkili yönünden terk olgusu gerçekleşmediğinden, terk olgusunun gerçekleştiği halinin kabulü halinde dahi salt olay yeri terk nedeniyle rücu şartlarının oluşmayacağından davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, davanın reddine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI DAVA DOSYASI

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

24/09/2022 günü ... idaresindeki 34 ... plakalı araç ile sürücüsü olay mahallinden kaçan 38 ... plakalı aracın Kayseri ili, Toras Caddesi ile Yoncalı sokağın kesiştiği kavşak içerisinde çarpışmaları sonucu kaza meydana geldiğini, işbu kaza neticesinde olay yerini terk eden sürücünün asli ve tam kusurlu olduğunu, meydana gelen zararın müvekkili sigorta şirketince karşılandığını, müvekkilinin Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında icra takibi başlattığını, borçlunun icra takibine itiraz ettiğini, itiraz üzerine yapılan arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığını,

taraflar arasında Kayseri 1. ATM'nin ... esas sayılı dosyası ile da rücuen tahsil talepli dava bulunduğunu ileri sürerek; davanın kabulü ile davalının Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa dava dilekçesi tebliğe çıkarılmamış bu nedenle davalının davaya cevap verebilmesi için 2 haftalık yasal süresi başlamamıştır.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Türkiye Noterler Birliğine müzekkere yazılarak 38 ... plaka sayılı aracın kaza tarihi olan 24/09/2022 tarihi itibarıyla ve halen maliklerini gösterir şekilde trafik tescil kayıtları celp edilmiştir.

Kayseri Trafik Denetleme Şube Müdürlüğüne kaza tespit tutanağı da eklenmek sureti müzekkere yazılmış, dava konusu kazaya ait kaza tespit tutanağı, varsa kamera görüntüleri ve olay sonrası çekilen fotoğrafların CD ortamında mahkememize gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı ile kaza tespit tutanağının gönderildiği, kamera kaydına rastlanılmadığının bildirildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, ZMMS poliçesini düzenleyen davacı şirketin dava dışı üçüncü kişilere yapmış olduğu ödemeyi kaza sonrasında olay yeri terk sebebine bağlı olarak sigortalısına rücusu için başlatmış olduğu icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta çözümlenmesi gereken sorun ZMMS poliçesi bulunan dava konusu araç bakımından meydana gelen iş bu maddi hasarlı trafik kazası neticesinde olay mahallinin terk edilmesinin tek başına poliçeyi teminat kapsamından çıkarıp çıkarmadığına ilişkindir.

Sigorta hukukunda asıl olan, sigorta poliçesi kapsamında kalan rizikonun gerçekleşmesi halinde zararın sigortacı tarafından karşılanmasıdır. Ancak bazı durumlara ilişkin kanuna veya poliçe genel şartlarına hükümler konularak, zarar teminat dışına çıkarılabilmektedir. ZMMS genel şartlarının B.4 maddesinde de teminat harici olan hususlar düzenlenmiş olup, bunlardan bir tanesi de kazadan sonra olay yerinin terk edilmesidir.

01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) Genel Şartlarının "ZARAR GÖRENLERİN HAKLARININ SAKLI TUTULMASI VE SİGORTACININ SİGORTALIYA RÜCU HAKKI" başlıklı B.4/f bendinde düzenlenen "f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde," hükmü yer almaktadır.

Buna göre, "bedeni hasar"a neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde sigorta şirketinin zarar gören 3. kişilere ödediği tazminatı sigortalısına rücu hakkı bulunmaktadır. Bedeni hasara neden olan bir trafik kazası sonucu sigortalı araç sürücüsü olay yerini terk etmişse olay yerini terk sebebinin tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu bir hal sebebine dayanması gerektiği aşikardır.

ZMMS genel şartları B.4/f bendi kapsamında sigorta şirketinin sigortalısına rücu hakkının doğumu için iki sebebin bir arada bulunması gerekmektedir.

a)Bunlardan ilki meydana gelen trafik kaza sonucunda "bedeni hasar"ın doğmasıdır. Poliçe genel şartlarında maddenin kapsamı "bedeni hasar ile" sınırlandırılmış olup, düzenleyici, yalnızca maddi hasar meydana gelen kazaları özellikle rücu kapsamına almamıştır. Kural, riskin gerçekleşmesi halinde zararın karşılanması olduğundan ve teminat dışı olan durumlar istisna olduğundan, maddi hasarlı trafik kazalarında, sigortalı sürücüsü tarafından olay yerinin terkinin genişletici yorumla rücu kapsamına alınması mümkün değildir.

Somut olayda ise bedeni hasar meydana gelmemiştir. Tarafların bu yönde bir iddia ve savunması da bulunmamaktadır.

ZMMS genel şartları B.4/f bendi düzenlenirken zarar gören 3. şahıslara yapılan ödemenin türü ve niteliği dikkate alınmamış, aksine "trafik kazası"nın türü esas alınmıştır. Davalı sigorta şirketinin dava dışı zarar görene maddi hasar sebebiyle ödemesi yapmış olması sigortalısına rücu hakkını engellemeyecektir.

b)Rücu için gerekli olan ikinci sebep ise, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk sebebinin ZMMS genel şartları B.4/f bendi kapsamında "tedavi" veya "yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme", "can güvenliği nedeniyle uzaklaşma" gibi zorunlu hallerden birine dayanması gerekmektedir. Bu konuda ispat yükü sigorta şirketine aittir.

Buna göre, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk sebebinin yukarıda (b) bendinde belirtilen zorunlu hallerden olmadığı davacı tarafından ispatlanamadığı gibi yukarıda (a) bendinde belirtilen ve rücu şartlarından bir olan ZMMS genel şartları B.4/f bendi kapsamında meydana gelen trafik kazasının bedeni hasara neden olmaması, kazanın maddi hasarlı olması ve davacı sigorta şirketinin rücu hakkı veren başka bir sebebin varlığını kanıtlanamadığından, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk sebebi nedeniyle davacı sigorta şirketinin, dava dışı kişiye ödediği maddi hasar bedelini rücu hakkının bulunmadığı kanaatine varılmıştır. (Trabzon BAM 4HD *** E.,***K.)

Sigorta şirketinin somut delillerle genel şartlar B.4. maddesinde sayılan hallerin gerçekleştiğini ispat etmesi gerekir. Davacı sigorta şirketi, zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları uyarınca, sürücünün ehliyetsiz olduğunu veya alkollü bulunduğunu somut delillerle kanıtlaması buna göre; araştırma inceleme yapılması gerekir.(HGK.nun 22.09.2022 gün ***.

HGK.nun 10.12.1997 gün 1*** K.sayılı ilamında "Olay yerini terk tek başına gerçekleşen rizikonun teminat dışı olmasını gerektirmez. Rizikonun teminat dışı bir sebepten ileri geldiğini TTK 1281-1282. maddeleri ile (yeni TTK 1409.) maddesine göre sigortacının ispat etmesi gerekmektedir. Kaza tespit tutanağına göre kaza mahallinde teminat dışı olmayı gerektirecek bir bulguya yer verilmediği, sigortacının da teminat dışı halleri somut delillerle ispat edemediği anlaşılmaktadır".

Davacı, davasını ispatlayamadığından davanın reddine karar verilmek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

A-MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI ASIL DAVA DOSYASI

1-Davanın REDDİNE,

2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 427,60 TL harcın davacı tarafından peşin yatırılan 1.597,96 TL harçtan mahsubu ile artan 1.170,36 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,

3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,

4-Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kararın mahiyeti gereği davacı taraf üzerine bırakılmasına,

5-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda mahkememizce herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına,

6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

B-MAHKEMEMİZİN BİRLEŞEN ... ESAS SAYILI DAVA DOSYASI

1-Davanın REDDİNE,

2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 427,60 TL harcın davacı tarafından peşin yatırılan 269,85 TL harçtan mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,

4-Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kararın mahiyeti gereği davacı taraf üzerine bırakılmasına,

5-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda mahkememizce herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına,

6-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

7-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,

Dair, asıl ve birleşen davada davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/06/2024

Katip *** · e-imzalıdır Hakim *** · e-imzalıdır