Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/903 K.2024/1149

Av.

DAVALI : 2-***

3- ***

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ : ***

KARAR YAZIM TARİHİ : ***

Mahkememize açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 38 ... plakalı Mercedes E200 marka aracın sahibi olduğunu, 04.07.2023 tarihinde park halindeyken 38 ... plakalı aracın arkadan çarpması sonucu trafik kazasına karıştığını, kaza sonrası 38 ... plakalı araç sürücüsünün durmadan olay yerinden kaçtığını, yapılan araştırmalar sonucunda 38 ... plakalı aracın sigorta şirketinin ...

Sigorta A.Ş., aracın sahibinin ..., sürücüsünün ise ... isimli şahıs olduğunun tespit edildiğini, meydana gelen kazada ...'ın sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın aşırı hızlı ve kontrolsüz bir şekilde seyretmiş olduğu kazada %100 kusurlu olduğunu, kaza sonrası maddi zararın giderilmesi için arabuluculuk süreci başlattıklarını ancak herhangi bir anlaşmaya varılamadığını, müvekkilinin aracında kaza nedeniyle değer kaybı meydana geldiğini ve kaza sonucunda 3 ay serviste kaldığını, bu süre zarfında müvekkilinin araçtan faydalanamadığından bahisle fazlaya ilişkin talep, dava,

ek dava ve ıslah hakları saklı kalmak üzere davanın kabulü ile davacının aracında meydana gelen hasarın hiç bir şekilde karşılanmamış olması nedeniyle hasar onarım bedeli tazminatı olarak şimdilik 100.000,00-TL'nin kaza tarihi olan 04.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte (aksi kanaatte olunması halinde yasal faizi ile birlikte) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine,

meydana gelen trafik kazası nedeniyle müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı tazminatı olarak şimdilik 1.000,00-TL'nin kaza tarihi olan 04.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte (aksi kanaatte olunması halinde yasal faizi ile birlikte) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine,

meydana gelen trafik kazası nedeniyle müvekkilin araçtan mahrum kalma tazminatı olarak şimdilik 1.000,00-TL’nin kaza tarihi olan 04.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte (aksi kanaatte olunması halinde yasal faizi ile birlikte) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine, yargılama giderlerinin davalı taraflara tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; eldeki davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafın sigorta şirketine başvuru dava şartını yerine getirmediğini, dava konusu aracın sigorta şirketi tarafından pert olması gerektiğine kanaat getirilmesine rağmen bu durumun davacı tarafça kabul edilmediğini, davacı tarafça müvekkili şirkete başvuru yapıldığını ancak hasar değerlendirmesi ve tazminat ödeme süreci beklenmeden eldeki davanın açıldığını, müvekkili sigorta şirketinin ancak sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu,

öncelikle usuli itirazları dikkate alınarak davanın usulden reddine, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... süresinde cevap dilekçesi sunmamışlardır.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluşan hasar bedeli, değer kaybı ve aracı kullanamamasından kaynaklı araç mahrumiyet bedeli zararının tazmini talebine ilişkindir. Kaza tespit tutanağı, sigorta şirketine yapılan başvuruya ilişkin belgeler, ZMMS poliçesi, kazaya karışan araçların trafik kayıtları, SBM kayıtları, kaza görüntüleri ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Dosyaya mübrez 14/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda.

04.07.2023 günü saat 04.45 civarında sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki 38 ... plaka sayılı aracı ile Kayseri ili Kocasinan ilçesi Örnekevler Mahallesi Düvenönü istikametinden gelip Kocasinan Bulvarı istikametine doğru Atatürk Bulvarı üzerinde seyri esnasında yolun sağ tarafında park halinde bulunan 38 ... plaka sayılı aracın sağ arka kısımlarına, aracının sağ yan ön kısımları ile çarpması ve akabinde olay mahallini terk etmesi ile gerçekleşen maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği olayda: 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki araç ile günün gece vakti,

görüşün sokak aydınlatma lambaları ve araç ışıkları ile sağlandığı ve açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve park halinde bulunan araçların konumunu dikkate alması gerekirken almadığı ve dava konusu araca çarptıktan sonra da olay mahallini terk etmesi ile sebebiyet verdiği olayda.

38 ... plakalı sayılı araç sürücüsü ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı, 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in %100 (yüzde yüz) oranında asli ve tam kusurlu olduğu, davacı yana ait 38 ... plakalı sayılı araç sürücüsü ...'ın ise kusurunun olmadığı, dava konusu 38 ... plakalı aracın davaya konu 04.07.2023 tarihli kazada arka kısımlarından hasara uğradığı, dosya içerisindeki fotoğraflar üzerinden yapılan incelemede araç için değişmesi gereken parça ve işçilik bedelleri değerlendirildiğinde araç hasar bedelinin 154.032,00-TL olduğu, sigorta firması tarafından hasar ödemesi yapılmadığı,

bu nedenle davacının hasardan kaynaklı bakiye alacağının 154.032,00-TL olduğu, değer kaybı hesabında 19.06.2021 tarihli 7327 sayılı kanunun 18. maddesi gereği (kaza tarihinde uygulanan değer kaybı hesabı) kaza öncesi piyasa rayiç değeri ile kaza ve onarımlar sonrası değişen parçalar, araç kullanılmışlık düzeyine göre serbest piyasa ve internet ikinci el araç satış fiyat ortalamalarına göre kaza tarihi itibariyle piyasa rayiç değeri arasındaki farka ve kusur oranlarına göre belirleneceği, davalı sigorta firması tarafından değer kaybı bedeli olarak ödeme yapılmadığı, dava konusu aracın trafiğe çıkış tarihine göre 27 (yirmiyedi) yaşında olduğu,

geçmiş trafik ve kasko sigortası hasar kayıtları incelendiğinde 4 adet geçmiş hasar kaydının bulunduğu, araç kullanılmış değeri yönünden kaza tarihinde yaklaşık 384.577-km gibi orta kullanılmışlık düzeyine sahip olduğu (ikinci el genel kabul gören araç değerlendirmesine göre yıllık 10.000-km altı az kullanılmışlık seviyesi, yıllık 10.000-40.000-km arası orta, yıllık 40.000 üstü çok kullanılmışlık düzeyi olarak algılandığı), kaza öncesi serbest piyasa rayiç değerinin Sigorta Gözlem Merkezi Kasko Değer Listesi Arşivin'de bulunmadığı, 22/08/2023 tarihinde sigorta eksperi tarafından araç rayiç bedelinin 437.500,00-TL olarak belirlendiği,

geçmiş hasar kayıtlarında 26.09.2017 tarihinde gerçekleşen hasar da arka tampon ve sağ arka çamurluğun hasar aldığı ve orijinallığını yitirdiği, bu nedenle söz konusu iki parçanın dava konusu değer kaybı hesabında göz ardı edilerek hesaplama dışında tutulduğu, kazanın gerçekleştiği Temmuz 2023 tarihinde model yılı aynı benzer kilometre de aynı tip araçlarda serbest piyasa rayiç bedeline göre fiyatının kaza öncesi 490.000,00-TL olduğu,

kullanılmışlık düzeyi benzer araç değişen/boyanan/işlem gören kısımların çokluğuna göre dava konusu araç içinde gerçekleşen kaza sonrası yapılan onarımların akabinde piyasa rayiç değerinin 450.000,00-TL olarak değerlendirildiği, (Dava konusu araçların alım-satım talebindeki düşüklük de göz önüne alınarak rayiç değer belirlendiği, kaza tarihine en yakın internet 2. el satış siteleri piyasa fiyatları) dosyada mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu 38 ... plaka sayılı araçta Temmuz 2023 tarihli kaza sonrası oluşan değer kaybının:

Değer Kaybı= Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 490.000 TL Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 450.000 TL Kusur oranı açısından toplam değer kaybının kusurun tamamen karşı tarafta olması nedeniyle 40.000,00-TL olduğu, 38 ... plaka sayılı aracın dava konusu kaza sonrası tamir/parça bekleme süresinin 14 gün olacağı, bu nedenle araç mahrumiyet süresinin 14 gün olarak değerlendirildiği, kaza tarihi civarında emsal araç kira bedelinin günlük 700,00-TL olduğu göz önüne alındığında; ikame araç bedeli = 14 x 700,00-TL = 9.800,00-TL olacağı yönünde görüş bildirmiştir.

Davacı vekili dosyaya sunduğu 02/10/2024 tarihli ıslah dilekçesinde: 100.000,00-TL talep edilen hasar onarım bedeli tazminatı 54.032,00-TL artırarak toplamda.

154.032,00-TL hasar onarım bedeli tazminatının kaza tarihi olan 04.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte (aksi kanaatte olunması halinde yasal faizi ile birlikte) davalılardan müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) tahsili ile davacıya ödenmesine, 1.000,00-TL talep edilen değer kaybı tazminatı 39.000,00-TL artırdıklarını ve toplamda.

40.000,00-TL değer kaybı bedeli tazminatının kaza tarihi olan 04.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte (aksi kanaatte olunması halinde yasal faizi ile birlikte) davalılardan müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) tahsili ile davacıya ödenmesine, 1.000,00-TL talep edilen araçtan mahrum kalma tazminatı 8.800,00-TL artırdıklarını ve toplamda.

9.800,00-TL araçtan mahrum kalma tazminatının kaza tarihi olan 04.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte (aksi kanaatte olunması halinde yasal faizi ile birlikte) davalılardan müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) tahsili ile davacıya ödenmesine, yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartları'nın, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür. Yine 6098 sayılı TBK 49. maddesine göre; kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür.

Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir."

Hasar dosyası içerisinde yer alan poliçenin incelenmesinde 38 ... plakalı aracın 19/06/2023 - 19/06/2024 tarihleri arasında davalı sigorta şirketi nezdinde 120.000,00-TL limitle sigortalı olduğu, davacının yapmış olduğu başvuru üzerine davalı sigorta şirketince aracın perte ayrılması gerektiğinden bahisle davacıya her hangi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde yetki ilk itirazında bulunmuştur.

Dava konusu uyuşmazlıkta haksız fiile ilişkin 6100 Sayılı HMK'nun 16. maddesinde yer alan haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi kuralı dikkate alındığında; dava dilekçesine, trafik kaza tespit tutanağına ve dosyamız içindeki diğer kayıtlara göre davacının yerleşim yeri Kayseri'dir ve yine dosya içinde mevcut trafik kaza tespit tutanağına göre davaya konu trafik kazası Kayseri İli, Kocasinan İlçesi'nde gerçekleşmiştir.

Buna göre mahkememiz yetkilidir. Dolayısıyla yukarıda anlatılan yasal hükümlere ve kanunda belirlenen yetki kurallarına göre; kazanın meydana geldiği yer bir başka deyişle haksız fiilin meydana geldiği yer kuralına göre mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmış ve davalı ... A.Ş vekilinin yetki ilk itirazı 17/04/2024 tarihli ön inceleme duruşmasında reddedilmiştir.

Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. 04/07/2023 tarihinde davacıya ait 38 ... plakalı Mercedes E200 marka aracın Atatürk Caddesi Köse Eczanesi No: 110 önünde park halinde iken davalı ...'a ait olup diğer davalı ...'ın sevk ve idare ettiği 38 ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiği,

kaza sonrası 38 ... plakalı araç sürücüsünün durmadan olay yerinden kaçtığı, ...'ın Reşat Vural Polis Merkezi Amirliği'nin 2023/1513 tahkikat numaralı dosyası kapsamında alınan ifadesinde çarpan aracı kullanan kişinin kendisi olduğunu kabul ettiği, yine çarpan araçta yolcu olarak bulunan Murat Teknekaya'nın da ifadesinde aracı kullanan ...'ın seyir esnasında aracın kontrolünü kaybederek park halindeki araca çarptığını doğruladığı, alınan uzman bilirkişi raporu ile sabit olduğu üzere ...'ın 2918 sayılı KTK 84/1-l ve 81 maddelerini ihlal etmesi nedeniyle %100 kusurlu olduğu, davacıya atfı kabul kural ihlali ve kusur bulunmadığı,

bilirkişi raporunun kusura ilişkin kısımlarına bu nedenle itibar edilebileceği değerlendirilmiştir.

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde aracın onarımının ekonomik olmayacağından bahisle perte ayrılması gerektiği için davacıya ödeme yapılmadığını ifade etmiştir. Aracın kaza sonrası piyasa rayiç değeri 450.000,00-TL, araç hasar bedeli ise 154.032,00-TL olarak hesaplanmıştır. Görüldüğü üzere aracın kazalı haldeki rayiç değerinin 1/3'ü oranında hasar ortaya çıktığından tamiri ekonomik olup Yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca perte ayrılmasına gerek bulunmamaktadır.

Bu doğrultuda bilirkişi tarafından hesaplanan 154.032,00-TL hasar bedeli ile yine Yerleşik Yargıtay kararları uyarınca aracın kazadan önceki piyasa rayiç değere ile kazadan sonraki piyasa rayiç değeri arasında 40.000,00-TL fark bulunduğundan bu tutarda değer kaybının dava ve ıslah dilekçeleri doğrultusunda davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir.

Ancak poliçe teminat limiti sebebiyle davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 120.000,00-TL ile sınırlı tutulmuştur.

İkame araç bedeli talebi yönünden alınan uzman bilirkişi raporuna göre aracın makul onarım süresinin 14 gün olduğu, davacının aracıyla benzer nitelikteki bir aracın kaza tarihindeki günlük kiralama bedelinin 700,00-TL olduğu, sigorta bilgi gözetim merkezi kayıtlarına göre aracın kaza tarihinde kasko sigortasının da bulunmadığı, davacıya ikame araç tesis edilmiş olma ihtimalinin bu nedenle olmadığı, böylelikle davacının ikame araç bedeli zararının 9.800,00-TL olacağı kabul edilmiştir.

Ancak bu tutardan davalı sigorta şirketi sorumlu değildir. Her ne kadar davacı dava ve ıslah dilekçelerinde ikame araç bedelini sigorta şirketinden de talep etmiş ise de ZMMS poliçesinde araç mahrumiyet bedeli teminat altına alınmamıştır. Bu nedenle sigorta şirketi açısından bu talebin reddine karar verilmiştir.

KTK 97 maddesi uyarınca davacının dava tarihinden evvel e-mail yoluyla yapmış olduğu yazılı başvuru davalı sigorta şirketine 11/09/2023 tarihinde ulaşmıştır. Başvuru dilekçesi ekinde vekaletname, kaza tespit tutanağı, kazaya ilişkin resimler ile hasar onarımına ilişkin fatura da eklenmiştir.

Bu nedenle başvuru geçerli bir başvuru olup KTK 99 maddesi uyarınca 8 işgünü ileriyle gidildiğinde davalı sigorta şirketinin 21/09/2023 tarihinde temerrüde düşeceği kabul edilmiş ve bu tarihten itibaren faize hükmedilmiştir. Diğer davalılar yönünden ise haksız fiil tarihi olan 04/07/2023 tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir.

Dava ve ıslah dilekçelerinde avans faizi talep edilmiş ise de sigortalı 38 ... plakalı aracın hususi araç olması, ticari araç olmaması nedeniyle yasal faize hükmedilerek aşağıdaki hükmün tesisi uygun görülmüştür.

Katip *** · e-imzalı Hakim *** · e-imzalı